Monthly Archives: March 2014

12:05: Η πιο γλυκιά καληνύχτα….

Απόψε θα δω το πιο γλυκό όνειρο, γιατί θα κοιμηθώ έχοντας στο μυαλό και κυρίως την καρδιά μου, τα λογάκια του γιου μου που σε δυο μήνες κλείνει τα δύο: “Μαμά μην κλαις ποτέ. Είσαι το μωρό μας”. Αυτά ήταν τα τρυφερά λογάκια του πριν κοιμηθεί. Είχε κάνει τις “αγορίστικες” αταξιούλες και δεν του έδινα το βραδινό του φιλάκι. Γι’ αυτό, φαίνεται, ήθελε να με…εξευμενίσει!! Αφού λοιπόν μου ζήτησε το φιλάκι του, μου είπε τα λογάκια του και με άφησε με το πιο γλυκό χαμόγελο στα χείλη να τον κοιτώ, σαν ζαλισμένη από το πιο ξέφρενο μεθύσι…

Έχουν, άλλωστε, τον τρόπο τους τα πλασματάκια μας να μας κάνουν να νιώθουμε απέραντη ευτυχία. Εγώ είμαι το “ζουμάκι” του, έτσι με αποκαλεί και με τα σαλιάρικα φιλάκια του, γίνομαι η πιο ευτυχισμένη μανούλα σε όλη τη γη!! Κι ύστερα με “αποτελειώνει” η πιο “ώριμη” αγκαλιά της κόρης, με τα σοφά λογάκια της…όταν γκρινιάζει ο αδελφός της και επίτηδες δεν του δίνω σημασία, η μικρή με επαναφέρει στην τάξη: “να ασχοληθείς με το παιδί σου. Δεν υπάρχει κάτι πιο σημαντικό από το παιδί σου”. Μετρώ τις ώρες να έρθει το βραδάκι να καθίσουμε στο γραφείο της, να ζωγραφίσουμε, να γράψουμε και να ξαπλώσουμε δίπλα στις μεγάλες, χουχουλιάρικες, μαξιλάρες για να της διαβάσω τα αγαπημένα της παραμύθια.

Πλασματάκια μου, “σας αγαπώ ως τον ήλιο, ως τα αστέρια, ως τον ουρανό”, όπως μου λέτε και εσείς. Γι’ αυτό και γράφω, απόψε, αυτό το κείμενο για να σας ευχαριστήσω και δημόσια που δίνετε στην καρδιά μου τόση χαρά, που κάνετε τις μέρες μου τόσο ξεχωριστές και τα βράδια μας μοναδικά! Σας ευχαριστώ, γιατί ξυπνώ και κοιμάμαι με το δικό σας χαμόγελο, το δικό σας τρυφερό φιλί και το δικό σας απαλό χαδάκι στα μάγουλα, στην πλάτη, στα δαχτυλάκια…

Αργά το βράδυ, όταν πια κοιμόσαστε και το σπίτι είναι τόσο άδειο από φωνές και γέλια, δεν χορταίνω να σας κοιτάζω και να σας γλυκοφιλώ. Να σας παρατηρώ να κάνετε κινήσεις μέσα στον ύπνο και να προσπαθώ να μαντεύσω τι όνειρα βλέπετε και εάν εκεί στου ονείρου τη μαγεία νιώθετε την ευτυχία. Σας κοιτάζω και κάνω όνειρα για εμάς. Και ασυναίσθητα χαμογελώ και νιώθω ότι πετώ ψηλά και μπορώ να αγγίξω όλα τα αστέρια του ουρανού.

Σε μέρες γκρίζες και μουντές του φθινοπώρου είσαστε οι στάλες της βροχούλας. Σε μέρες ανοιξιάτικες είσαστε το πιο μυρωδάτο λουλούδι. Σε μέρες καλοκαιρινές είσαστε η πιο γαλάζια θάλασσα και τον χειμώνα ανάβετε τα πιο φωτεινά αστέρια του ουρανού με τη λάμψη σας. Είσαστε ό,τι πιο πολύτιμο και ό,τι πιο σπουδαίο στη ζωή!!

Το ξέρω, ότι δεν σας συνηθίζω, φίλες και φίλοι μου, με τέτοια κείμενα, αλλά απόψε ένιωσα την ανάγκη να γράψω κάτι πιο γλυκό και τρυφερό. Γιατί κάποιες φορές όλοι μας το έχουμε ανάγκη!! Έτσι κι εγώ σήμερα ένιωσα αυτή την ανάγκη να γράψω για την πιο γλυκιά καληνύχτα!!

Είναι βέβαιο ότι τα τρυφερά και αθώα λογάκια, που το παιδί μας θα μας πει, είναι αυτά που μας βγάζουν από τη μιζέρια της καθημερινότητάς μας, μας δίνουν τη δύναμη να προχωράμε, να κοιτάζουμε πιο ψηλά και να αντλούμε θάρρος για ζωή και δημιουργία. Αυτά τα λογάκια μας δίνουν το έναυσμα για να τολμάμε και να κάνουμε νεά ξεκινήματα στη ζωή μας. Αυτά τα λογάκια μας βοηθάνε να ξεχάσουμε τα προβλήματα που βαραίνουν την ψυχή μας, όσο σοβαρά κι αν είναι.

Άρα, αυτά τα λογάκια δεν πρέπει να τα αφήνουμε να “χάνονται”. Πρέπει να τα “κλειδώνουμε” μέσα στην καρδιά μας και να μας συντροφεύουν σε κάθε μας βήμα, σε κάθε μας -μικρή ή μεγάλη- απόφαση. Γιατί, εάν έχουμε αυτά τα λογάκια πάντα μέσα μας, σίγουρα θα γίνουμε καλύτεροι και σίγουρα θα δούμε και τους συνανθρώπους μας αλλά και γενικότερα τη ζωή διαφορετικά:πιο γλυκά, πιο τρυφερά, αλλά τελικά πιο ώριμα. Γιατί, όσο κι ακούγομαι ρομαντική και “ποιητική”, η ζωή χωρίς τη γλύκα και την τρυφερότητα που έχουν τα λόγια των παιδιών, είναι ζωή μισή, δίχως νόημα, δίχως ουσία….

Να ευχηθώ, λοιπόν, κλείνοντας, να “βουτήξουμε” στη γλύκα της παιδικής αθωότητας και να αφήσουμε λίγο χώρο στις καρδιές μας για να ζήσουμε το παραμύθι. Άλλωστε, μια ζωή την έχουμε και δίχως το παραμύθι, πώς θα φτάσουμε το αστέρι που ποθούμε; Την ώρα που γράφω αυτές τις γραμμές η ώρα είναι 12:05 και εγώ σας κλείνω παιχνιδιάρικα το μάτι και σας εύχομαι την πιο πιο πιο γλυκιά καληνύχτα!! Το χαμόγελο και η θετική μου σκέψη να σας συντροφεύουν και για την πιο γλυκιά καλημέρα!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Όταν η δημοσιογραφία “διασταυρώνεται” με την πολιτική σκηνή: Σταύρος Θεοδωράκης

Ο λόγος σήμερα περί πολιτικής και δημοσιογραφίας. Το ερώτημα καίριο “τι γίνεται όταν οι δύο αυτοί δρόμοι διασταυρώνονται; Μπορεί από την ένωσή τους να δημιουργηθεί κάτι σημαντικό που θα αλλάξει τα πράγματα και θα αποτελέσει μια, ουσιαστικά, καινούργια πρόταση σε μια κοινωνία που έχει βρεθεί στο αδιέξοδο, με την ανεργία να καλπάζει, την παιδεία να ματώνει και την οικονομική κατάσταση του Έλληνα να επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα;”.

Ο Σταύρος Θεοδωράκης είναι ο πρώτος που έρχεται να ενώσει με τόσο δυναμικό τρόπο τους δύο δρόμους. Δύο δρόμοι που, κατά την άποψή μου, πέρα από τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, έχουν πολλά κοινά σημεία. Το κυριότερο έχουν ως αφετηρία τους τον άνθρωπο με τα προβλήματα της καθημερινής του ζωής, στα οποία αναζητούν άμεσα λύσεις. Η διαπλοκή δεν έχει να κάνει ούτε με τη δημοσιογραφία ούτε με την πολιτική, αλλά με τα πρόσωπα, τις “δυνάμεις” που κρύβονται πίσω και κινούν τα νήματα.

Για να ξεκαθαρίσω εξ αρχής, είμαι ένας έντονα πολιτικοποιημένος άνθρωπος, ποτέ δεν υπήρξα κομματικοποιημένος. Τώρα δηλώνω την εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Σταύρου Θεοδωράκη, περιμένοντας ασφαλώς να δω πώς θα κινηθεί στην πολιτική σκηνή. Δεν είμαι ούτε φανατικό ούτε φανατισμένο άτομο. Δεν πιστεύω σε κομμάτα, δεν θέλω να εξαρτώμαι από κανέναν και η ζωή μου ανήκει! Πιστεύω όμως σε πρόσωπα και ιδέες. Όπως για παράδειγμα έχω δηλώσει και για τον Καθηγητή μου, νυν βουλευτή, κ. Γιάννη Πανούση, ότι είναι ένας άνθρωπος με όραμα τόσο για τον τομέα της παιδείας όσο και της δικαιοσύνης που μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά στο κοινωνικό σύνολο, όπως προσέφερε στο ελληνικό Πανεπιστήμιο.

Εμπιστεύομαι τον Σταύρο Θεοδωράκη και περιμένω να δω πράγματα από αυτόν, γιατί εκτιμώ το γεγονός ότι έχει κατέβει στο πεζοδρόμιο, έχει συνομιλήσει με τον κόσμο, έχει έρθει αντιμέτωπος με την σκληρή καθημερινότητα. Εκτιμώ το ότι είναι επικοινωνιακός, αλλά δεν στέκομαι μόνο σε αυτό. Πιστεύω ότι έχει ζήσει τη ζωή με τέτοιον τρόπο που μπορεί να κάνει προτάσεις και να δώσει λύσεις σε φλέγοντα ζητήματα. Η επαγγελματική του ιδιότητα ως δημοσιογράφου μπορεί να τον βοηθήσει να εξελιχθεί σε έναν πολύ δυνατό πολιτικό που θα καταφέρει να επιλύει προβλήματα της καθημερινότητας πολύ πιο αποτελεσματικά από άλλους πολιτικούς.

Εγώ προσωπικά ως πολίτης αυτής της χώρας θέλω πλέον οι άνθρωποι που θα κυβερνήσουν τον τόπο να έχουν δουλέψει, να έχουν έρθει σε επαφή με τον κόσμο, να ξέρουν τι γίνεται σε όλες τις συνοικίες -πλούσιες και φτωχές- να έχουν ταξιδέψει στις άγονες γραμμές, να μη φοβούνται να μπούνε στις φυλακές (το ξέρετε ότι πολιτικοί μας φοβούνται να μπούνε στις φυλακές για να μην τους λιντσάρουν και έχουν καταγραφεί τραγελαφικά επεισόδια), να είναι επιτέλους άνθρωποι που θα μας νιώθουν και θα τους νιώθουμε. Που θα περπατάνε δίπλα μας και όχι απέναντί μας. Που θα ξέρουν τι σημαίνει να δουλεύεις, να πηγαίνεις στην αγορά να ψωνίζεις, να ζεις την καθημερινότητά σου με τα προβλήματα. Βαρέθηκα πια τις γραβάτες και τα κοστούμια, τα προσωπεία που φοράνε οι πολιτικοί πίσω από τα χλιδάτα γραφεία τους.

Δεν πιστεύω ότι ο Σταύρος είναι σωτήρας. Πιστεύω όμως ότι έχει κάποια καλά χαρακτηριστικά και είναι ένα πρόσωπο που μπορεί να περπατήσει δίπλα στον πολίτη και όχι απέναντί του. Από εκεί κι ύστερα ο τρόπος που θα αξιοποιήσει αυτά τα θετικά στοιχεία και τη δημοφιλία του είναι στο δικό του χέρι και θα μας αποδείξει εάν δικαίως τον εμπιστευόμαστε. Οι επιλογές που θα κάνει σε πρόσωπα, οι ιδέες που θα προβάλλει, οι πρακτικές λύσεις που θα προτείνει, η οργάνωση του κόμματος αλλά και της ομάδας εθελοντών, θα δείξουν εάν μπορεί να σταθεί στην πολιτική σκηνή. Εάν δεν μπορέσει να σταθεί, θα φανεί και θα είμαστε εδώ για να τον κρίνουμε.

Τώρα, όσον αφορά τις κατηγορίες ότι το “σύστημα” τον εξέθρεψε και τον βγάζει τώρα στο πολιτικό προσκήνιο, δεν ξέρω εάν πρέπει να γελάσω ή να εξοργιστώ. Ασφαλώς, η Αγγελική, ο Κώστας, η Μαρία, δεν θα μπορούσαν να κάνουν ένα πρωί κόμμα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα πρόσωπο που είναι μέσα στα πράγματα δεν έχει δικαίωμα να διεκδικήσει μία ενεργή θέση στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα.

Και παρακαλώ μην ακούω για στημένα ρεπορτάζ!! Μέχρι κι εγώ με την μικρή εμπειρία στα ρεπορτάζ (και στην τηλεόραση και σε εφημερίδα και σε περιοδικό) ξέρω πώς λειτουργεί ο χώρος. Υπερβολές όλοι έχουν πει! Μην αρχίσουμε και λέμε για τις υπερβολές!! Κι ο πιο αδαής ξέρει…. Τώρα στήσιμο ρεπορτάζ δεν πιστεύω ότι είχε ανάγκη να κάνει ο Θεοδωράκης.

Άλλωστε, ο Σταύρος δίνει το λόγο στους πολίτες και να συμμετέχουν και να τοποθετηθούν ανοιχτά κι ελεύθερα και να προτείνουν και να κρίνουν και να κατακρίνουν. Αυτό είναι το πιο σημαντικό βήμα και η πιο σπουδαίο πρωτοβουλία που θα μπορούσε να πάρει. Γιατί η πολιτική κτίζεται από ομάδες, από όλους τους ενεργούς πολίτες και όχι από κλίκες. Σαφώς, ο καθένας από εμάς έχει τα δικά του βιώματα, την δική του κοσμοθεωρία, και θα προτείνει διαφορετικά πράγματα. Μέσα όμως από χίλιες προτάσεις, θα βγουν και διαμάντια!! Αυτό, νομίζω, είναι το στοίχημα του Σταύρου να μπορέσει αυτή την τεράστια δύναμη που του δίνει η δημοσιογραφία, να την αξιοποιήσει σε πολιτική δύναμη, με συγκεκριμένες προτάσεις και με πολύ γερή ομάδα αποτελούμενη από σημαντικές προσωπικότητες που μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά.

Ναι, ζούμε σε μια εποχή που η εικόνα παίζει πρωταρχικό λόγο, ακόμα και στην πολιτική ζωή. Άλλωστε, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, η πολιτική ασκείται περισσότερο στα τηλεοπτικά παράθυρα παρά στα έδρανα του Κοινοβουλίου. Και η εικόνα του Σταύρου (όπως θέλει να τον αποκαλούμε) είναι, αναμφίβολα, δυνατή. Εγώ, όπως και όσοι τον εμπιστεύονται, θέλουμε να δούμε εάν θα μείνει στην εικόνα ή εάν θα έχει τα εφόδια και το ένστικτο να κάνει αυτή την εικόνα πολιτικό λόγο και πολιτικές λύσεις!

Είμαστε εδώ για να δούμε εάν ο Σταύρος Θεοδωράκης θα καταφέρει να γίνει Πρωταγωνιστής της πολιτικής ζωής, όπως έγινε Πρωταγωνιστής της δημοσιογραφίας….

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία την Επιστημονική Επιθεώρηση “Εγκληματολογία” που ίδρυσε και διευθύνει ο Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Φαρσεδάκης. Το περιοδικό Εγκληματολογία περιλαμβάνει μελέτες, άρθρα, έρευνες-εκθέσεις, επιστημονικά συνέδρια-συμπόσια-ημερίδες, βιβλιογραφική επισκόπηση (βιβλιογραφία και αρθρογραφία, ελληνική και ξενόγλωσση), βιβλιοπαρουσιάσεις εγκληματολογικού περιεχομένου, νέα από τον ελληνικό και διεθνή επιστημονικό χώρο, καθώς και προσεχείς εκδηλώσεις. Τα περιεχόμενα των παλαιότερων τευχών είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.nb.org/ΕΚΔΟΣΕΙΣ/ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Ακολούθως σας παραθέτω το editorial του νέου τεύχους (1-2/2013),όπου φιλοξενείται και το δικό μου άρθρο σχετικά με τη γλώσσα της φυλακής. Όπως θα διαβάσετε, όλα τα άρθρα παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον και αξίζει να τα διαβάσετε. Θα προσπαθήσω κι εγώ από τη σελίδα μας να κάνω μια παρουσίαση των άρθρων. Σημειώνω, κλείνοντας, ότι η μελέτη μου με τίτλο “Φυλακή και γλώσσα: η γλωσσική επικοινωνία των κρατουμένων ως αναπόσπαστο στοιχείο της δομής των φυλακών” είναι υπό έκδοση. Το editorial γράφεται από τον Ομότιμο Καθηγητή Ιάκωβο Φαρσεδάκη. Είναι μεγάλη χαρά και τιμή για εμένα να φιλοξενείται ένα άρθρο μου σε ένα τόσο σπουδαίο, για το χώρο και τον κόσμο της εγκληματολογίας, περιοδικό.

“Οι κάθε λογής κρίσεις που παρατηρούνται στις ανθρώπινες κοινωνίες γεννούν και κρίσεις αξιών. Η σημερινή κρίση αξιών είναι ορατή σε δύο επίπεδα: σε εκείνο της καθημερινής πραγματικότητας και σε εκείνο της θεωρίας. Η πρόκληση για την Εγκληματολογία είναι να λάβει σοβαρά υπόψη της το μήνυμα της κρίσης και να επωφεληθεί απ’ αυτό. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει ερήμην των αξιών. Μια επιστήμη χωρίς αξίες δεν έχει καμιάν αξία.

Για τον λόγο αυτό, το παρόν τεύχος της Εγκληματολογίας περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τη Γενική Εισήγησή μου στο συνελθόν παλαιότερα στην Πνύκα Συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης Εγκληματολόγων (A.I.C.L.F.) με θέμα: «Κρίση αξιών και Εγκληματολογία. Η οπτική των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου», επειδή πολλοί ζήτησαν την, λόγω –φευ– επικαιρότητας, δημοσίευσή της.

Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνεται το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Καθηγητή Δ. Καλογερόπουλου, που διαλαμβάνει τι είναι η Ψυχανάλυση και πώς τη διαχειρίζεται η Εγκληματολογία για την επεξήγηση των εγκληματικών φαινομένων.

Ο Α. Μαγγανάς στο άρθρο του παρουσιάζει τις γενικές γραμμές της Κυβέρνησης του Κεμπέκ για την αντιμετώπιση του φαινομένου των συμμοριών του δρόμου, προσδιορίζοντας τον όρο «συμμορία του δρόμου», τα επίπεδα πρόληψης, τους παράγοντες κινδύνου και προστασίας και τις συνολικές στρατηγικές που πρέπει να υιοθετηθούν.

Ο Ν. Κουράκης, με την ιδιότητά του ως επικεφαλής του Συμβουλευτικού Σώματος κατά της Διαφθοράς, αναλύει δύο συγκεκριμένα παραδείγματα χωρών που μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τη διαφθορά κατά τα τελευταία χρόνια και συνάγει από τα παραδείγματα αυτά και από τη διεθνή βιβλιογραφία τους δώδεκα βασικούς παράγοντες που επιδρούν, κατά τη γνώμη του, στην υλοποίηση «καλών πρακτικών» κατά της διαφθοράς και που θα έπρεπε, επομένως, να ληφθούν υπόψη και για τη χώρα μας.

Ο Γ. Πανούσης, στο δικό του άρθρο διαπραγματεύεται το ερώτημα που παραμένει ακόμα ανοικτό σχετικά με το γιατί στην εποχή του homoelectronicus επιβιώνουν οι αντιλήψεις για τη Φυσιογνωμική, δηλαδή, τη συσχέτιση προσώπου – ψυχικής διάθεσης και εγκληματικής πρόθεσης.

Η Α. Πιτσελά και η Α. Γιάγκου παρουσιάζουν και αναλύουν τη «Στέγη του Δικαίου Ανηλίκων», που αποτελεί έναν πρωτοποριακό θεσμό στη γερμανική έννομη τάξη, με τον οποίο γίνεται πράξη μια νέα μορφή ποιοτικής και διεπιστημονικής συνεργασίας στο σύστημα δικαιοσύνης ανηλίκων και επιτυγχάνεται η ολιστική προσέγγιση του φαινομένου της παραβατικότητας των ανηλίκων για μια πιο αποτελεσματική αντίδραση στο εν λόγω φαινόμενο.

Ο Χ. Παπαχαραλάμπους, αναφέρεται στην «Ποινική αντιμετώπιση των διακρίσεων και τα προβλήματά της», η οποία συνιστά όψη ενός νέου ποινικού παραδείγματος που καλείται να προασπίσει τιμωρητικά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Ε. Μιχαλοπούλου στο άρθρο της πραγματεύεται τον προσδιορισμό του «πραγματικού» εγκλήματος υπό τις επιμέρους όψεις του και επιχειρεί μια διερεύνηση της έννοιάς του με σκοπό τη διατύπωση του ορισμού του μέσω των κριτηρίων αναγνώρισής του.

Η Α. Καρδαρά στο δικό της άρθρο επιχειρεί να αναδείξει τον σημαίνοντα ρόλο που διαδραματίζει στις ελληνικές φυλακές ο γλωσσικός κώδικας επικοινωνίας των κρατουμένων, ο οποίος λειτουργεί πρωτίστως σε συμβολικό επίπεδο και παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις από τον αντίστοιχο του παρελθόντος, λόγω των ριζικών αλλαγών που έχουν επέλθει στις φυλακές τις τελευταίες δεκαετίες.

Η Α. Χαλκιά πραγματεύεται τον όρο «έγκλημα μίσους», εστιάζοντας στα εγκλήματα κατά των μεταναστών, στην εννοιολόγησή τους, στο θεωρητικό τους πλαίσιο και στην αντιμετώπισή τους υπό το πρίσμα του μεταναστευτικού ζητήματος, των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των αξιών της Δημοκρατίας.

Η Μ. Κατσογιάννου εξετάζει την έννοια της «υποτάξης», την ιστορική εξέλιξη και τις θεωρητικές βάσεις επί των οποίων οικοδομήθηκε, καθώς και τη σημερινή υποχώρηση του όρου και την αντικατάστασή του με εκείνον του «κοινωνικού αποκλεισμού».

Η Α. Κουφού στο άρθρο «(Αμερικανική) Δικαιοσύνη για όλους» αναφέρεται σε όσους αδίκως καταδικάσθηκαν από αμερικανικό δικαστήριο σε ισόβια κάθειρξη μέχρι να δικαιωθούν χάρη στην πρόοδο της τεχνολογίας, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις δεν έλαβαν καν αποζημίωση για τα χρόνια του άδικου εγκλεισμού τους.

Η Ε. Μπακιρλή εξετάζει τον περιορισμό του κρατικού μονοπωλίου στην παροχή της δημόσιας ασφάλειας και τη σύμπραξη με ιδιωτικούς ή κοινοτικούς φορείς, οι οποίοι δρουν συμπληρωματικά και σε αλληλεπίδραση με τους δημόσιους.

Ο Κ. Πανάγος πραγματεύεται το θέμα της τήρησης μητρώων με τα προσωπικά δεδομένα των δραστών σεξουαλικών εγκλημάτων και της δημοσιοποίησής τους στο ευρύ κοινό, όπως, για παράδειγμα, στις ΗΠΑ και της επίφασης ασφάλειας που ενέχει ως προς την πρόληψη της υποτροπής, λόγω της πλήρους εγκατάλειψης του θεραπευτικού μοντέλου από το πεδίο της μεταχείρισης των δραστών.

Τέλος, όπως σε κάθε τεύχος, τα προσαρτήματα επιμελούνται οι Ε. Χαϊνάς και Α. Χαλκιά.”

Ιάκ. Φαρσεδάκης

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Criminal profiling

Ο όρος “profiling” γνωρίζει πολύ μεγάλη διάδοση, κυρίως λόγω των δημοφιλέστατων σειρών εγκληματολογικού ενδιαφέροντος. Με απλά λόγια, μιλώντας για “profiling”, εννοούμε την αναζήτηση και συγκέντρωση στοιχείων για το δράστη ενός εγκλήματος, ώστε να οδηγηθούμε σε συγκεκριμένα συμπεράσματα σχετικά με το προφίλ του δράστη. Οι ανθρωποκτονίες και οι βιασμοί είναι οι δύο κατηγορίες εγκλημάτων στις οποίες χρησιμοποιείται, κυρίως, το profiling. Η Δικαστική Ψυχολόγος, κ. Μαρία Μουδάτσου, ήταν προσκεκλημένη μας και έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη σχετικά με το criminal profiling, την Παρασκευή 7 Μαρτίου, στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Πανεπιστήμιου Αθηνών.

Όπως τόνισε η κ. Μουδάτσου, στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί και δεν υφίσταται το criminal profiling. Σαφώς, η Ελλάδα δεν έχει να αντιμετωπίσει στυγερά εγκλήματα σε πολύ μεγάλη έκταση, όπως για παράδειγμα οι ΗΠΑ. Ωστόσο, κατά την δική μου κρίση, θα έπρεπε να αναπτυχθεί και στην Ελλάδα το criminal profiling, καθώς όπως επισημαίνουν οι εγκληματολόγοι, στο πλαίσιο της σύγχρονης εποχής της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, το έγκλημα αλλάζει μορφή και λαμβάνει πιο επικίνδυνες διαστάσεις. Πλέον, το έγκλημα και στην Ελλάδα έχει δύο κύρια χαρακτηριστικά:είναι οργανωμένο και παγκοσμιοποιημένο.

Η κ. Μουδάτσου έκανε μια πολύ σοβαρή επισήμανση που πρέπει να προβληματίσει σοβαρά τους ειδικούς. Ειδικότερα, τόνισε ότι στην Ελλάδα,οχι μόνο δεν έχει ανατπυχθεί το criminal profiling, αλλά οι αστυνομικές αρχές δεν έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση ούτε ενημέρωση ώστε να μην αλλοιώνουν τα πολύ σημαντικά στοιχεία ενός εγκλήματος. Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις ανθρωποκτονιών, αστυνομικοί έχουν πατήσει στον τόπο του εγκλήματος (crime scene), με αποτέλεσμα να αλλοιωθούν πολύ σημαντικά ίχνη του εγκλήματος. Αυτό το γεγονός αποδεικνύει περίτρανα την έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης και αυτό το σοβαρότατο ζήτημα πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί, μέσω της εκπαίδευσης ασφαλώς. Με αυτό τον τρόπο η εξιχνίαση αποτρόπαιων εγκλημάτων θα γίνεται πιο άμεσα και αποτελεσματικά. Δυστυχώς,η αλλοίωση στοιχείων έχει λάβει χώρα σε σοβαρότητα εγκλήματα που απασχόλησαν έντονα την ελληνική κοινή γνώμη και ή εξιχνιάστηκαν μετά από πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ άλλα δεν εξιχνιάστηκαν ποτέ.

Όσον αφορά τις τρεις βασικές αρχές που διέπουν το profiling, αυτές είναι, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η κ. Μουδάτσου, οι ακόλουθες:
Πρώτον, η συνοχή στην υπόθεση, δεύτερον, η διαφοροποίηση/διάκριση στην υπόθεση που εξετάζεται και τρίτον, τα συμπεράσματα που εξάγονται κατά την ανάλυση των δεδομένων.

Τα προβλήματα τώρα που δημιουργούνται συχνά είναι ότι, κατά κύριο λόγο, οι πληροφορίες συγκεντρώνονται από την αστυνομία, η οποία όμως συγκεντρώνει τις πληροφορίες για διαφορετικό σκοπό και όχι για το σχηματισμό του criminal profiling, με αποτέλεσμα συχνά να απουσιάζει αρκετό σημαντικό πληροφοριακό υλικό (missing data), ώστε να δημιουργηθεί το προφίλ του δράστη. Ενώ και οι μαρτυρίες των αυτοπτών ή μη μαρτύρων, αρκετές φορές, επιδέχονται αμφισβήτησης, καθώς οι μάρτυρες δύναται να δώσουν έμφαση μόνο σε συγκεκριμένές πτυχές του εγκλήματος για διάφορους λόγους ή ακόμα και να παραπλανήσουν τις έρευνες, είτε σκόπιμα, είτε ακούσια. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποδεικνύει τα παραπάνω, μάρτυρες στις ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι ο δράστης ήταν λευκός, ενώ ήταν έγχρωμος, γιατί στο μυαλό αποτυπώνεται πιο εύκολα το λευκό χρώμα.

Το σημείο που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι κάθε έγκλημα έχει την “εγκληματική υπογραφή” του δράστη. Επομένως, το criminal profiling μπορεί να μας οδηγήσει στην εξιχνίαση ακόμα και των πιο αποτρόπαιων εγκλημάτων. Επίσης, όσο παράδοξο κι αν ακουστεί, το πτώμα είναι αυτό που δίνει όλες τις απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που αφορούν την εξιχνίαση του εγκλήματος.

Τέλος, η κ. Μουδάτσου ανέφερε ότι τα πρότυπα εγκληματικής δράσης ενός δράστη μπορούν να κατανοηθούν και να αναλυθούν σε σχέση με τις κανονικές ψυχολογικές και κοινωνικές διαδικασίες και δεν απαιτούνται ειδικά μοντέλα σχετικά με τη μη φυσιολογική, “ανώμαλη” συμπεριφορά.

Συνοψίζοντας, πιστεύω ότι σε μια Ελλάδα που διανύει μια μεταβατική περίοδο και βιώνει συνταρακτικές αλλαγές και στις κοινωνικές δομές της, πρέπει να αναπτυχθεί στην Ελλάδα το criminal profiling και, αναμφίβολα, να οργανωθεί και να ενισχυθεί ο τομέας της εγκληματοπροληπτικής πολιτικής που αποτελεί τη βάση για την πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του εγκλήματος.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Δικαστική γραφολογία

Την Παρασκευή 7 Μαρτίου 2014 υποδεχτήκαμε στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών δύο προσκεκλημένες, την δικαστική γραφολόγο, κ. Ευδοξία Φασούλα και την δικαστική ψυχολόγο, κ. Μαρία Μουδάτσου. Η κ. Φασούλα μας μίλησε για τη δικαστική γραφολογία και η κ. Μουδάτσου για το profiling. Οι παρουσιάσεις τους ήταν πολύ ενδιαφέρουσες και γι’αυτό θα αναφερθώ στα κύρια πορίσματα των ομιλιών τους. Θα αφιερώσω το πρώτο μέρος στη δικαστική γραφολογία, καθώς ήταν η πρώτη παρουσίαση που παρακολούθησαν οι φοιτητές μας. Το επόμενο κείμενό μου θα το αφιερώσω στο profiling.

Η γραφολογία είναι η επιστήμη της έρευνας, της μελέτης και ερμηνείας της γραφοκινητικής δραστηριότητας του ανθρώπου, όπως είναι οι υπογραφές, οι απλές μονογραφές, τα σχέδια, τα σκαρφήματα (αστεράκια, κυκλάκια, σταυρουδάκια, τετραγωνάκια και ό,τι άλλο σχεδιάζουμε στο χαρτί μας όταν βαριόμαστε, μιλάμε στο τηλέφωνο, ακούμε τον καθηγητή μας στο αμφιθέατρο κλπ.), μουντζούρες, οποιανδήποτε γραφική κίνηση κάνουμε. Επίσης, η γραφολογία ασχολείται με την υπογραφή ως μέσο ταυτοποίησης.

Η γραφική κίνηση μελετάται από την επιστήμη της γραφολογίας ως ταυτότητα, ως συμπεριφορά, ως δεξιότητα, μέσο επικοινωνίας, αλλά και ως συμβολική διαδικασία. Πρέπει να τονίσουμε ότι η γραφή ξεκινά από ένα σχολικό μοντέλο και ο καθένας ανάλογα με τις εμπειρίες, τα βιώματα, την προσωπικότητα και άλλα στοιχεία που μας χαρακτηρίζουν, την εξελίσσει. Μάλιστα, η γραφική μας κίνηση ακολουθεί τη βιογραφία του κάθε ατόμου. Για παράδειγμα, βλέπουμε τις “αλλοιώσεις” της γραφής καθώς μεγαλώνουμε, αλλά και σε άτομα που πάσχουν από αλτσχάιμερ και ανάλογες ασθένειες.

Αυτό που τόνισε η κ. Φασούλα είναι ότι η γραφολογία δεν συνιστά μια ανορθολογική επιστήμη. Αντίθετα, μας εξήγησε ότι χρησιμοποιεί πορίσματα των φυσικών επιστημών, όπως το νόμο της βαρύτητας και της αδράνειας. Το γράψιμο έχει και “φυσική” και “ανατομία”, μας εξήγησε η κ. Φασούλα.

Η γραφολογία διακρίνεται σε 2 κλάδους: την αναλυτική (ψυχοδιαγνωστική γραφολογία) και την δικαστική (forensic document examination). Ο δεύτερος κλάδος ελέγχει εάν ένα έγγραφο έχει προέλθει από συγκεκριμένο άτομο. Δηλαδή, ερευνά πλαστογραφίες και γενικά τα εγκλήματα που τελούνται μέσω γραφής, όπως για παράδειγμα τα εκβιαστικά μηνύματα. Μεταξύ των εκπροσώπων των δύο κλάδων υπάρχει μια έντονη κόντρα. Αν και, όπως υποστήριξε εμφατικά η κ. Φασούλα, η ολιστική προσέγγιση είναι σαφώς η καλύτερη. Τα βασικά γραφοσκοπικά όργανα είναι ο μεγεθυντικός φακός, το μικροσκόπιο ή το στερεοσκόπιο, οι λάμπες κατάλληλου φωτισμού και η φωτογραφική μηχανή.

Το έγκλημα της πλαστογραφίας, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι διαδεδομένο. Αυτό που οφείλουμε να έχουμε στο νου μας και τόνισε η κ. Φασούλα είναι ότι η μικρογραφία αποτελεί το στοιχείο ασφαλείας των επιταγών. Άρα, στην πλαστογραφημένη επιταγή δεν φαίνεται η μικρογραφία. Παράλληλα, η κ. Φασούλα αναφέρθηκε στη γραφοθεραπεία, στην επανεκπαίδευση δηλαδή της γραφής για όσους έχουν χάσει τη δεξιότητα της γραφής, είτε από ατύχημα, είτε από ασθένεια, είτε από υπερβολική χρήση κινητών, υπολογιστών κλπ. Γι’ αυτό, η κ. Φασούλα μας έδωσε τη συμβουλή να μην παραμελούμε τη γραφική μας κίνηση η οποία δεν έχει σχέση με το χέρι αλλά με τον εγκέφαλο.

Μία ακόμα ενδιαφέρουσα διαπίστωση αφορά το γεγονός ότι οι νευροεπιστήμονες ασχολούνται όλο και περισσότερο με την γραφική μας κίνηση, όπως η γραφολογία των οικογενειακών σχέσεων, η ιατρική γραφολογία και η ψυχιατρική γραφολογία.

Αυτό όμως που μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση είναι το γεγονός ότι πλέον οι εργοδότες και στην Ελλάδα απευθύνονται στους γραφολόγους θέτοντας στοχευμένα ερωτήματα. Ειδικότερα, δίνουν….. δείγμα γραφής που έχουν πάρει από τον υποψήφιο, χωρίς εκείνος ασφαλώς να γνωρίζει το σκοπό, και ζητούν από το γραφολόγο να… αναλύσει το δείγμα και ουσιαστικά να κρίνει εάν ο υποψήφιος είναι κατάλληλος να αναλάβει τη συγκεκριμένη θέση εργασίας. Δηλαδή, οι εργοδότες ζητάνε από το γραφολόγο να αποφανθεί, μέσω της ανάλυσης της γραφής του υποψηφίου, αν μπορεί να αντεπεξέλθει στις υψηλές απαιτήσεις της δουλειάς, να αντέξει την πίεση, να συνεργαστεί καλά με ομάδα, να κάνει ταξίδια, αν έχει την ικανότητα να λαμβάνει σημαντικές αποφάσεις κλπ. Αυτή η πρακτική, όπως μας ενημέρωσε η κ. Φασούλα, είναι διαδεδομένη σε χώρες του εξωτερικού, πλέον αρχίζει να κερδίζει έδαφος και στην Ελλάδα!! Να δούμε…τι άλλο θα σκαρφιστούν εργοδότες, χωρίς μάλιστα τη συγκατάθεση του υποψηφίου!! Πιστεύω ότι πρέπει να μας προβληματίσει αυτό το γεγονός.

Τέλος, η κ.Φασούλα αναφέρθηκε σε τρεις περιπτώσεις εγκληματιών και της γραφής τους. Η πρώτη περίπτωση αφορούσε τον Phillip Garrido, ο οποίος με τη βοήθεια της συζύγου του έκανε απαγωγές ανήλικων παιδιών, τα οποία κακοποιούσε σεξουαλικά. Η γραφή του, όπως μας την παρουσίασε η κ. Φασούλα, ήταν πάρα πολύ προσεγμένη και η ανάλυση της γραφής του έδειχνε τρομερό αυτοέλεγχο και μανία.

Η δεύτερη περίπτωση που μας ανέφερε ήταν ο Ted Bundy, ένας γοητευτικός νομικός, serial killer, δηλαδή κατά συρροή δολοφόνο που σκότωνε γυναίκες, τις οποίες παγίδευε με τη γοητεία του και μετά επέστρεφε για να ασελγήσει πάνω στα πτώματα!! Η γραφή του, όπως είδαμε, ήταν υπερβολικα προσεγμένη, με πολύ περιποιημένα αλλά ταυτόχρονα ψυχρά γράμματα. Ήταν τόσο προσεγμένη γραφή, με καλλιγραφικά γράμματα, που μας θύμιζε “γυναικεία γραφή”, αν και όπως μας εξήγησε η κ. Φασούλα αποφεύγονται πλέον οι διακρίσεις ανάμεσα σε “αντρική” και “γυναικεία” γραφή. Ο λόγος που το αναφέρω είναι για να σας καταλάβετε το πόσο προσεγμένα ήταν τα γράμματά του που μας έκαναν εντύπωση. Η ανάλυση της γραφής του αποκάλυψε έναν άνθρωπο με φοβερό αυτοέλεγχο, καθώς η γραφή του ήταν τρομακτικά αυτοελεγχόμενη. Παράλληλα, η γραφική του κίνηση έδειχνε ότι έπαιρνε φόρα από τα ένστικτα της σεξουαλικής επιβίωσης, καθώς η γραφή του έπαιρνε φόρα από κάτω, από το σημείο των γεννητικών οργάνων, βάσει της γραφολογικής ανάλυσης.

Τέλος, η κ. Φασούλα αναφέρθηκε στην περίπτωση ενός εγκληματία, ο οποίος απήγαγε και σκότωσε ένα βρέφος 5 μηνών. Πρώτη φορά άφησε σημείωμα με πολύ προσεγμένη γραφή σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο. Όσο όμως περνούσε ο καιρός, οι αστυνομικές αρχές δεν έφταναν στα ίχνη του. Όταν μάλιστα συνέλαβαν λάθος άτομο, ο δράστης έχασε τη ψυχραιμία και τον αυτοέλεγχό του. Αυτό το γεγονός ήταν εμφανέστατο και στη γραφή του που εμφανίστηκε στα επόμενα σημειώματα αλλοιωμένη, σαν να “έτρεμε” ενώ έγραφε. Ενώ έκλεινε το σημείωμα αυτοαποκαλούμενος “Το Τέρας”.

Κλείνοντας, η κ. Φασούλα αναφέρθηκε στο σημαντικό γεγονός ότι οι γραφομανείς που εμπλέκονται σε εγκλήματα, όπως για παράδειγμα εκβιαστικά μηνύματα, επιδιώκουν, συχνά, να δίνουν δείγμα γραφής στις αστυνομικές αρχές και μάλιστα συχνά πρώτοι καλούν την αστυνομία. Ίσως, βιώνουν ένα είδος εξαγνισμού με το να δίνουν γραφή.

Ασφαλώς, προτού φύγει η κ. Φασούλα από το αμφιθέατρο, ζήτησα κι εγώ…τη “γνωμάτευση”!! Ε…δεν θα έχανα την ευκαιρία!! Η “γνωμάτευση” της δικής μου γραφής ήταν ότι είμαι επικοινωνιακή και αντισυμβατική!

Συνοψίζοντας, η επιστήμη της δικαστικής γραφολογίας έχει πολλά και σημαντικά να προσφέρει στην εξιχνίαση σοβαρών εγκλημάτων. Η δική μου άποψη, όμως, είναι ότι πρέπει να εφαρμόζεται με πολύ μεγάλη υπευθυνότητα και πάντα σε συσχετισμό και με άλλες επιστήμες.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

«Παγκόσμια επιδημία» η βία κατά των γυναικών

Δεν είχα σκοπό να γράψω για την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας που εορτάζεται σήμερα, 8 Μαρτίου. Για να είμαι ειλικρινής δεν το θυμόμουν καν και ύστερα σκέφτηκα ότι οι γυναίκες δεν χρειάζονται μια συγκεκριμένη ημέρα για να γιορτάσουν τα δικαιώματά τους που είναι αυτονόητα. Συγκινήθηκα, όμως, όταν έλαβα ένα μήνυμα από μια φοιτήτριά μου που μου ευχόταν “χρόνια πολλά” και μαζί με την ευχούλα της για υγεία και δημιουργικότητα, δίπλα στους αγαπημένους μου, μου έστελνε μια πολύ ωραία φωτογραφία με κόκκινα και λευκά τριαντάφυλλα σε μια αγκαλιά, που σχηματίζουν τον αριθμό 8.

Αυτό το μήνυμα με έκανε να σκεφτώ ότι εμείς οι γυναίκες, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο, πόσο μάλιστα σε χώρες με αυταρχικά καθεστώτα, καθημερινά δίνουμε πολλαπλές μάχες σε όλα τα επίπεδα και ότι δυστυχώς δεν είναι αυτονόητη η κατοχύρωση ούτε των θεμελιωδών δικαιωμάτων των γυναικών. Μου ήρθε στο μυαλό το ρεπορτάζ που είχα κάνει και το άρθρο που είχα γράψει για τη βία κατά των γυναικών και το οποίο είχε δημοσιευτεί το 2004 στην εφημερίδα ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ. Κρίνω ότι αξίζει τον κόπο να αναφέρω τα στοιχεία που είχα καταγράψει τότε με το άρθρό μου που έφερε τον τίτλο: «Παγκόσμια επιδημία» η βία κατά των γυναικών. Αμέσως ήρθαν στο μυαλό μου και εκείνα τα βουρκωμένα μάτια των κακοποιημένων γυναικών που είχαν υποστεί τους χειρότερους εξευτελισμούς που μπορεί να υποστεί η ανθρώπινη ψυχή. Οπότε, ναι, αξίζει να γράψω για αυτό το θέμα και αξίζει όλοι μας,άντρες και γυναίκες, να δείξουμε την ευαισθησία μας στις γυναίκες, των οποίων η ψυχή έχει «ματώσει» και δύσκολα να κλείσει η πληγή….

«Παγκόσμια επιδημία» η βία κατά των γυναικών

Σοκάρουν τα πορίσματα ερευνών σχετικά με τη βία κατά των γυναικών. Μελέτη της UNICEF που δημοσιεύτηκε το Μάιο του 2000 τονίζει ότι το φαινόμενο της βίας ενάντια στις γυναίκες εξακολουθεί να έχει τη μορφή παγκόσμιας επιδημίας! Μάλιστα στην συγκεκριμένη έκθεση επισημαίνεται ότι δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος –σε ικανοποιητικό βαθμό- όσον αφορά στην αντιμετώπιση της συνηθέστερης μορφής της, δηλαδή της βίας μέσα στην οικογένεια η οποία απειλεί τα θεμελιώδη δικαιώματα γυναικών και κοριτσιών παγκοσμίως. Είναι άξιο προσοχής ότι η βία αυτής της μορφής δεν κάνει διακρίσεις ταξικής θέσης, μορφωτικού επιπέδου, ύψους εισοδήματος, εθνικότητας και ηλικίας σε οποιαδήποτε χώρα αναφέρεται στην έκθεση.

Η εν λόγω μελέτη για τη βία μέσα στην οικογένεια, που συντάχθηκε από το Κέντρο Ερευνών Innocenti της UNICEF στη Φλωρεντία, παραθέτει συγκλονιστικές περιπτώσεις, όπως η έκτρωση λόγω προτίμησης φύλου, ο φυσικός ξυλοδαρμός και άλλες «ορατές» μορφές βίας όπως το κάψιμο με οξύ και οι φόνοι «τιμής», ο εξαναγκαστικός υποσιτισμός, η έλλειψη πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη και στο σχολείο, ο εξαναγκασμός σε πορνεία και η καταναγκαστική εργασία. Επιπρόσθετα υπογραμμίζει τη σχέση μεταξύ της οικογενειακής βίας και της εξάπλωσης του AIDS και τέλος σημειώνει την αλληλένδετη σχέση μεταξύ της οικογενειακής βίας και της συνεχώς αυξανόμενης διαθεσιμότητας πυροβόλων όπλων. Τα στατιστικά στοιχεία που παρατίθενται καταδεικνύουν τις διαστάσεις του προβλήματος τόσο στον αναπτυσσόμενο όσο και στον βιομηχανικό κόσμο:
• Καναδάς: Το 29% των γυναικών (από πανεθνικό αντιπροσωπευτικό δείγμα 12.300 γυναικών) ανέφερε ότι υπήρξε θύμα άσκησης σωματικής βίας από τον τωρινό ή πρώην σύντροφό του από την ηλικία των 16 και μετά.
• Νέα Ζηλανδία: Ποσοστό 20% από 314 γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφερε ότι έχει χτυπηθεί ή κακοποιηθεί από το σύντροφό του.
• Σουηδία: Σύμφωνα με έρευνα του 1997 ποσοστό 20% από 1.500 γυναίκες έχει πέσει θύμα φυσικής επίθεσης.
• Ηνωμένο Βασίλειο: Το 25% των γυναικών (τυχαίο δείγμα από μια περιφέρεια) έχει γρονθοκοπηθεί ή χαστουκισθεί από τωρινό ή πρώην σύντροφό του κάποια στιγμή της ζωής του.
• Ηνωμένες Πολιτείες: Το 28% των γυναικών (πανεθνικού αντιπροσωπευτικού δείγματος γυναικών) ανέφερε τουλάχιστον ένα περιστατικό φυσικής βίας από μέρους του συντρόφου του.
• Ινδία: Σύμφωνα με έρευνα του 1996 σε 6.902 άνδρες στην περιοχή του Uttar Pradesh, μέχρι και το 45% των έγγαμων ανδρών παραδέχθηκε ότι κακοποιεί σωματικά τη σύζυγό του
• Αίγυπτος: Ποσοστό 35% των γυναικών (από πανεθνικό αντιπροσωπευτικό δείγμα γυναικών) ανέφερε ότι έχει χτυπηθεί από το σύζυγό του σε κάποια στιγμή του έγγαμου βίου.
• Ισραήλ: Σύμφωνα με έρευνα του 1997 σε 1.826 γυναίκες αραβικής καταγωγής, το 32% των γυναικών ανέφερε τουλάχιστον ένα περιστατικό φυσικής βίας από τον σύντροφό του και το 30% ανέφερε εξαναγκασμό σε σεξουαλική πράξη από το σύζυγό του μέσα στον τελευταίο χρόνο.
• Κένυα: Το 42% των 612 γυναικών που συμμετείχαν στην έρευνα σε μία περιφέρεια ανέφερε ότι υφίσταται συνεχή σωματική κακοποίηση από το σύζυγό του και το υπόλοιπο 58% συχνά ή μερικές φορές.
• Μεξικό: Σύμφωνα με έρευνα του 1997, το 30% από 650 γυναίκες που συμμετείχαν σε έρευνα στην Guadalajara ανέφερε τουλάχιστον ένα επεισόδιο φυσικής βίας από το σύντροφό του και το 13% μέσα στον προηγούμενο χρόνο.
• Ρωσία: Σύμφωνα με έρευνα μεταξύ 174 αγοριών και 172 κοριτσιών ηλικίας 14 με 17 ετών, ποσοστό 25% των κοριτσιών (και 11% των αγοριών) ανέφερε ανεπιθύμητη σεξουαλική επαφή.

Θάνατοι γυναικών από ολιγωρία

Δυστυχώς οι καταγγελίες της UNICEF δεν σταματούν στα παραπάνω. Το 2003 η UNICEF κατήγγειλε ότι περίπου 1400 κορίτσια και γυναίκες πεθαίνουν κάθε ημέρα από αιτίες που σχετίζονται με τον τοκετό, εκ των οποίων το 99% σε αναπτυσσόμενες χώρες. Επίσης υπογράμμισε ότι περισσότερα κορίτσια και γυναίκες πεθαίνουν από επιπλοκές στη διάρκεια του τοκετού στις αναπτυσσόμενες χώρες παρά από οποιαδήποτε άλλη αιτία και χαρακτήρισε αυτούς τους αριθμούς ως μια «επαίσχυντη καταγραφή διακρίσεων και απάθειας προς τις γυναίκες και τα δικαιώματά τους». Διευκρίνισε, όμως, ότι οι θάνατοι των μητέρων δεν αποκαλύπτουν την πλήρη έκταση της τραγωδίας, γιατί στην πράξη για κάθε γυναίκα που πεθαίνει με αυτό τον τρόπο, υπάρχουν ακόμα 30 που υποφέρουν από τραύματα, μολύνσεις και αναπηρίες. Για αυτές τις γυναίκες όχι μόνο δεν γίνεται καμία αναφορά, αλλά δεν προσφέρεται καν ιατρική περίθαλψη. Προκαλεί τρόμο ότι σχεδόν 300.000.000 γυναίκες σήμερα – ή το ένα τέταρτο των γυναικών στον αναπτυσσόμενο κόσμο– έχουν υποστεί προβλήματα στην εγκυμοσύνη ή στον τοκετό, τα οποία έχουν «σημαδεύσει» τη ζωή τους. Η UNICEF, τέλος, μας δίνει δύο ακόμα χαρακτηριστικά παραδείγματα που αποκαλύπτουν το μέγεθος της τραγωδίας:
• Εκμετάλλευση σε περιόδους συρράξεων: Πάνω από το 80% των 35.000.000 προσφύγων και εκτοπισμένων του κόσμου είναι γυναίκες και παιδιά. Κατά τη διάρκεια και με το πέρας των συρράξεων οι γυναίκες και τα κορίτσια υποφέρουν από ακραία σεξουαλική βία και κακοποίηση, πολλές φορές από την ανάγκη να εξασφαλίζουν τα προς το ζην για την οικογένειά τους και για τις ίδιες.
• Επιδημία του AIDS: Οι νεαρές γυναίκες είναι λιγότερο ενημερωμένες σχετικά με το AIDS και εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά προσβολής. Επίσης μολύνονται με γρηγορότερους ρυθμούς και σε νεαρότερη ηλικία. Δεν είναι τυχαίο ότι στις περισσότερο πληγείσες περιοχές αντιστοιχούν 5-6 έφηβες φορείς σε κάθε ένα αγόρι φορέα.

Διεθνική Σωματεμπορία/ Trafficking

Μία από τις πιο επικίνδυνες μορφές βίας κατά των γυναικών είναι η σωματεμπορία. Οι γυναίκες και τα παιδιά θεωρούνται «εύκολος» στόχος των σωματεμπόρων, οι οποίοι τους οδηγούν στη σεξουαλική δουλεία. Η προώθηση των γυναικών και των παιδιών στη δουλεία γίνεται με διάφορους τρόπους, όπως είναι η παραπλάνηση, η απαγωγή, οι βιασμοί, ο ξυλοδαρμός και ο εθισμός στα ναρκωτικά. Όπως πληροφορούμαστε και από την ιστοσελίδα του STOPNOW (πρόκειται για ένα πρόγραμμα κατά της διεθνικής σωματεμπορίας που ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2001 και στοχεύει στην πρόληψη του φαινομένου και στην αρωγή των θυμάτων) υπολογίζεται ότι πάνω από 17.000 γυναίκες και παιδιά, θύματα διεθνικής σωματεμπορίας, βρίσκονται στην Ελλάδα σήμερα. Τα περισσότερα θύματα προέρχονται από την Ρωσία, την Ουκρανία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία και την Αλβανία.

Η κυρία Έλενα Μαυροπούλου υπεύθυνη του Ξενώνα Καλυψώ, που έχει δημιουργεί από τους Γιατρούς του Κόσμου και προσφέρει φιλοξενία σε γυναίκες θύματα trafficking, μας ενημερώνει «Ο ξενώνας αυτήν τη στιγμή φιλοξενεί 8 γυναίκες, μία εκ των οποίων έχει φέρει και τα δύο παιδάκια της. Το πρώτο που ζητάνε αυτές οι γυναίκες όταν έρχονται εδώ είναι ασφάλεια. Είναι ψυχολογικά καταρρακωμένες και θέλουν να ξέρουν ότι το κακό τελείωσε, το άφησαν έξω. Γι’ αυτό λοιπόν και εμείς το πρώτο που τους προσφέρουμε είναι ασφάλεια» και συνεχίζει «όταν έρχονται εδώ οι γυναίκες βρίσκονται σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Τον πρώτο καιρό το μόνο που θέλουν να κάνουν είναι να κοιμούνται, για να μη σκέπτονται. Δεν τους ενδιαφέρει καν αν θα φάνε. Δεν λειτουργούν ως προσωπικότητες, αλλά σαν σκλάβες, γιατί έτσι τις έχουν μάθει οι σωματέμποροι. Σιγά σιγά τις σπρώχνουμε να κάνουν οι ίδιες κάποια βήματα, να πάρουν πρωτοβουλίες και να μπουν στις δραστηριότητες της ζωής».

Η ψυχολόγος του ξενώνα, κυρία Ιρέν Γκιώνη, περιγράφει την ψυχολογική κατάσταση των γυναικών «είναι πολύ φοβισμένες και κουρασμένες. Χρειάζεται πολύς χρόνος για να συνέλθουν. Εξαρτάται βέβαια και από το βαθμό φρίκης που έχει περάσει η κάθε κοπέλα. Το τραύμα όμως παραμένει στην ψυχή τους, γιατί μόλις ακουμπάς την ιστορία ταράζονται». Η κυρία Γκιώνη αναφέρεται και στην τραγική περίπτωση μιας κοπέλας στην Τουρκία που είχε πέσει στα χέρια Τούρκων και Ρώσων σωματεμπόρων «Την έδεναν με χειροπέδες στο καλοριφέρ και της έδιναν πολύ ξύλο. Την εξανάγκαζαν να πάει στο παζάρι και να πουλήσει μόνη της τον εαυτό της».

Η κυρία Γκιώνη τονίζει «Οι βιασμοί είναι νόμος. Επίσης υπάρχουν περιπτώσεις που εξαναγκάζουν τα κορίτσια να κάνουν χρήση ναρκωτικών για να μην καταλαβαίνουν τόσο πολύ τον πόνο» και καταλήγει «είναι πολύ δύσκολο να πολεμήσεις το φαινόμενο, γιατί τα κυκλώματα είναι πολύ επικίνδυνα. Δεν φαίνονται οι κοπέλες, αφού τις κρύβουν καλά. Αλλά αν δεν υπήρχε τόσο μεγάλη ζήτηση δεν θα υπήρχε και προσφορά. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντική η στάση του κόσμου. Πρέπει να υπάρξει περισσότερη κοινωνική ευαισθητοποίηση και ενημέρωση. Ο Έλληνας «πελάτης» που τηλεφωνεί στις «ροζ γραμμές» για να «παραγγείλει» μια κοπέλα αλλοδαπή πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχουν γυναίκες που δεν κάνουν αυτό το επάγγελμα με τη θέλησή τους, αλλά τις έχουν εξαναγκάσει. Πρέπει να ξέρει ότι έχουμε να κάνουμε με περιπτώσεις καθαρής σκλαβιάς και όχι με γυναίκες που επιλέγουν να κάνουν το συγκεκριμένο επάγγελμα και βγάζουν χρήματα από αυτό. Ο σωματέμπορας λειτουργεί με βάση τη λογική ‘σε αγόρασα, μου ανήκεις, θα κάνεις ό,τι θέλω εγώ’. Η κοπέλα είναι σκλάβα, κάνει ό,τι κάνει γιατί εξαναγκάζεται και όχι με τη θέλησή της. Επομένως πέρα από τον σωματέμπορα και ο «πελάτης» πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι φέρει μεγάλη ευθύνη».

Γυναίκες τα κύρια θύματα δημόσιας και ιδιωτικής βίας

Οι γυναίκες παραμένουν τα κύρια θύματα της δημόσιας και ιδιωτικής βίας σε παγκόσμια κλίμακα. Η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει ότι σε καθημερινή βάση καταπατώνται τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών σε ολόκληρο τον κόσμο και σημειώνει ότι το 1993 αναφέρθηκαν δολοφονίες, βασανιστήρια, κακομεταχείριση και κάθε άλλου είδους παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών σε 45 χώρες του πλανήτη. Επίσης καταγγέλλει ότι σε ορισμένες χώρες ο βιασμός από κρατικούς λειτουργούς (ανακριτές, αστυνομικούς υπαλλήλους, στρατιωτικούς κάθε βαθμού κ.ά.) αποτελεί κοινή μέθοδο βασανισμού που επιβάλλεται στις γυναίκες κρατούμενες.

Πέραν του βιασμού η κακοποίηση γυναικών κρατουμένων από τις αρχές δύναται να λάβει πολλές ακόμα μορφές, όπως είναι η ταπείνωση με λόγια, οι απειλές σεξουαλικής βίας και οι βίαιες ατιμωτικές πράξεις. Οι ακραίες αυτές μορφές κακοποίησης λαμβάνουν χώρα σε ανακριτικά γραφεία, αστυνομικά τμήματα, κελιά φυλακών, απομονωμένες αγροτικές περιοχές, αλλά και δημόσια μπροστά σε συγγενείς, φίλους και γείτονες, με σκοπό τον εκφοβισμό του γενικότερου πληθυσμού και τον εξευτελισμό της γυναίκας.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τέτοιες τραγικές καταστάσεις, είναι αναγκαίο να γίνει κατανοητό ότι τα φαινόμενα κακοποίησης των γυναικών δεν αφορούν μόνο τις γυναίκες θύματα, αλλά το σύνολο της κοινωνίας, γιατί οι συνέπειές τους είναι δυσμενείς για όλους τους τομείς της ζωής μας.

Μορφές βίας κατά των γυναικών

Η Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών του 1993 για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών καθορίζει ότι η βία ενάντια στις γυναίκες εμπερικλείει αλλά δεν περιορίζεται σε τρεις περιοχές: βία που ασκείται μέσα στην οικογένεια, βία που ασκείται μέσα στην ευρύτερη κοινωνία και βία που διαπράττεται ή παραβλέπεται από την επίσημη πολιτεία. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι η βία κατά των γυναικών περιλαμβάνει τις εξής μορφές:
• κακοποίηση μέσα και έξω από το σπίτι, δηλαδή ενδο-οικογενειακή και εξω-οικογενειακή βία. Η βία που ασκείται μέσα στο σπίτι ονομάζεται και «αθέατη βία» γιατί εξακολουθεί να αποτελεί μια πτυχή της καθημερινής ζωής πολλών γυναικών που μένει κρυφή. Το θέμα της βίας κατά των γυναικών μέσα στην οικογένεια τέθηκε από το Γυναικείο Κίνημα στις αρχές της δεκαετίας του 70 στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ και μετά τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα, όταν οργανώθηκαν αυτόνομες γυναικείες ομάδες με φεμινιστικά αιτήματα.

Το 1986 η Γενική Γραμματεία Ισότητας έθιξε για πρώτη φορά σε κυβερνητικό επίπεδο το θέμα αυτό και ζήτησε από ομάδα γυναικών επιστημόνων μια μελέτη προσέγγισης του προβλήματος από γυναικεία σκοπιά και προτάσεις για κρατική παρέμβαση. Το 1988 η Γενική Γραμματεία Ισότητας δημιούργησε το Κέντρο Υποδοχής Κακοποιημένων Γυναικών στην Αθήνα και το 1993 σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων δημιουργήθηκε Ξενώνας για τις κακοποιημένες γυναίκες και τα παιδιά τους
• σεξουαλική παρενόχληση
• βιασμό
• ασέλγεια

Η κακοποίηση γυναικών αναφέρεται στην άσκηση σωματικής, ψυχικής, οικονομικής ή/ και σεξουαλικής βίας σε μια γυναίκα από το σύζυγο ή τον ερωτικό σύντροφο, νυν ή πρώην, που αποσκοπεί στην «επιβολή ελέγχου». Ο όρος κατά συνέπεια περιλαμβάνει και το βιασμό στο ζευγάρι, με ή χωρίς γάμο. Ο ευρύτερος όρος «κακοποίηση γυναικών στην οικογένεια» αναφέρεται επιπλέον στην άσκηση βίας σε μια γυναίκα από πατέρα, αδελφό ή άλλο συγγενικό πρόσωπο, αλλά και στην άσκηση βίας σε ηλικιωμένες γυναίκες από τα παιδιά τους.

Το παραπάνω ήταν το άρθρό μου που δημοσιεύτηκε το έτος 2004. Εν έτει 2014 η κατάσταση εξακολουθεί να είναι πολύ δυσχερής. Σε σημερινό άρθρο της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ (8/3/2014) με τίτλο «Βία κατά των γυναικών: Η αθέατη πλευρά του… φεγγαριού!» αναφέρονται τα εξής: «13 εκατομμύρια γυναίκες στην Ε.Ε. έχουν πέσει θύματα σωματικής βίας» και εξηγεί «Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας βρίσκει περίπου 13 εκατομμύρια γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση να έχουν πέσει θύματα σωματικής βίας, δηλαδή ποσοστό 7% των γυναικών ηλικίας 18-74 ετών, σύμφωνα με έρευνα που έγινε στις 28 χώρες της Ε.Ε. από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και το ζήτημα είναι ότι περίπου 1 στις 3 γυναίκες έχει πέσει θύμα παρενόχλησης, καθώς, σύμφωνα με την έρευνα, το 28,18% των γυναικών στην Ε.Ε. είναι θύματα παρενοχλητικής παρακολούθησης από την ηλικία των 15 ετών και άνω, ενώ το 5% των γυναικών έχουν πέσει θύματα παρενοχλητικής παρακολούθησης κατά τους 12 μήνες που προηγήθηκαν της έρευνας. Το συγκεκριμένο ποσοστό αντιστοιχεί σε 9 εκατομμύρια γυναίκες στην Ε.Ε. των 28. Η Ε.Ε. επιχειρεί να λάβει μέτρα για την προστασία των γυναικών δεδομένου ότι σε πολλές χώρες δεν είναι απολύτως σαφές το νομικό πλαίσιο στο οποίο θα μπορούσαν να στηριχθούν τα θύματα για να καταφύγουν στη Δικαιοσύνη. Συνήθως η βία κατά των γυναικών προσδιορίζεται στις σεξουαλικές επιθέσεις, στους βιασμούς αλλά και στην ενδοοικογενειακή βία. Ωστόσο τα πρόσφατα παραδείγματα εντός της Βουλής των Ελλήνων με τις λεκτικές επιθέσεις κατά των γυναικών αποδεικνύουν ότι το πρόβλημα είναι ευρύτερο και περιλαμβάνει πολλές παραμέτρους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά της ζωή μιας γυναίκας. Ποιος ξεχνά άλλωστε τις εκφράσεις τύπου: «καλτσοδέτα» που ακούστηκαν εντός του Κοινοβουλίου και έκαναν το γυναικείο πληθυσμό να ανατριχιάσει…Εν έτει 2014 οι διακρίσεις και η βία κατά του ωραίου φύλου εξακολουθούν να ζουν και να βασιλεύουν…».

Συνοψίζοντας, κλείνω το σημερινό μου κείμενο με μια ευχή προς όλες τις γυναίκες, κυρίως προς αυτές τις γυναίκες που υποφέρουν το ρατσισμό στη χειρότερη μορφή του:«να πιστέψουν στις δυνάμεις που κρύβουν μέσα στην καρδιά τους και να βγουν από τις φυλακές που αιχμαλωτίζουν το κορμί και την ψυχή τους, στερώντας τους το δικαίωμα στην αξιοπρεπή ζωή. Να τολμήσουν να μιλήσουν και να δώσουν ένα τέλος στον εφιάλτη τους»…..

Χρόνια πολλά, γυναίκες!!

Πηγές
http://www.unicef.gr
http://www.amnesty.gr
http://www.kethi.gr
http://www.stop-trafficking.org
http://www.un.org/
Enet.gr

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Ο λύκος της φυλακής&protagon.gr

Το 3ο μου άρθρο δημοσιεύεται σήμερα στην ιστοσελίδα http://www.protagon.gr με τίτλο “Ο λύκος της φυλακής”. Πρόκειται για μια σειρά άρθρων που αφορούν το χώρο της φυλακής και τη ζωή των κρατουμένων, με τους δικούς της “νόμους”, αρχές, τους κώδικες επικοινωνίας, αλλά και τον “κώδικα αξιών” που διέπουν τον μικρόκοσμο της φυλακής, τον χαρακτηριζόμενο από τους εγκληματολόγους “υποπολιτισμό της φυλακής”.

Σημειώνω ότι το υλικό προέρχεται από τη μελέτη, διάρκειας 3 ετών, που πραγματοποίησα στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού και το Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Ανηλίκων Αυλώνα σχετικά με την αργκό των κρατουμένων στα ελληνικά σωφρονιστικά καταστήματα κράτησης.

Ευχαριστώ θερμά την ομάδα του protagon και ιδιαίτερα την κ. Λίνα Παπαδάκη. Όσοι αναγνώστες της σελίδας ενδιαφέρονται, μπορούν να διαβάσουν το συγκεκριμένο άρθρο στο: http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.post&id=32233

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας