Category Archives: Uncategorized

Διδασκαλία ξένων γλωσσών στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο

Με πολύ αγαπημένο εκπαιδευτικό θέμα ξεκινάμε την εβδομάδα στο postmodern.gr (ελπίζω να το αγαπήσετε όπως κι εγώ!).

Διδασκαλία ξένων γλωσσών στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο στο pm εδώ https://www.postmodern.gr/didaskalia-xenon-glosson-sto-sygchron/?fbclid=IwAR12Go9BBflFEJR_fHhqEGWEeoYJ_FnzWv7tETJ1V13hRjeSdbjYHOrqSUA

Το «ταξίδι» στην εκμάθηση ξένων γλωσσών μπορεί σήμερα να γίνει συναρπαστικό μέσω της εκπαίδευσης. Ο εκπαιδευτικός στο σύγχρονο σχολείο έχει περισσότερα μέσα σε σχέση με παρελθούσες εποχές για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών του και να τους εισάγει στην ξένη γλώσσα με τρόπο πολύ δημιουργικό και ταυτόχρονα αποτελεσματικό. Επομένως, είναι σημαντικό να αξιοποιήσει τα εκπαιδευτικά μέσα που κρίνει ότι θα συμβάλλουν θετικά στη μαθησιακή διαδικασία και ταυτόχρονα να ενημερώνεται για τις σύγχρονες διδακτικές μεθόδους.

Η Δρ Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας στη Διδακτική της Αγγλικής, Μαρία Σταθοπούλου, μου παραχώρησε μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη με θέμα μας τη διδασκαλία των ξένων γλωσσών. Μεταξύ άλλων το ενδιαφέρον μας εστιάστηκε στη νέα ελληνική πραγματικότητα στα σχολεία και στις σύγχρονες διδακτικές μεθόδους στην εκμάθηση ξένων γλωσσών, στην κατάλληλη ηλικία εκμάθησης της πρώτης ξένης γλώσσας και στον τρόπο επαφής του παιδιού με τη γλώσσα, καθώς και στα σημεία που πρέπει να προσέξει ο γονιός ο οποίος θέλει να βοηθήσει το παιδί στο σπίτι.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Η επιβράβευση του Τίποτα;”

Με το εξαιρετικό κείμενο του Καθηγητή μας, Ομ. Καθηγητή Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Γιάννη Πανούση, θα ξεκινήσω την εβδομάδα, υπό τον τίτλο “Η επιβράβευση του Τίποτα;”.

Βλ. σχετικά https://www.capital.gr/me-apopsi/3388820/i-epibrabeusi-tou-tipota?fbclid=IwAR311CXb7oaVyApM8rYkY1V9i1p7Eo7myhSnv2oKd2rH9htntlGGnwl3fAE

Μας δίνει έναυσμα για σκέψη και προβληματισμό. Μου δίνει την αφορμή να αναπτύξω κάποιες σκέψεις μου για τον χώρο της παιδείας.

“Αν στην Ελλάδα κάποιος χώρος πρέπει ν’ αναζητεί συνεχώς συναινέσεις αυτός είναι ο χώρος της Παιδείας. Κι όμως ακόμα κι εκεί άλλοτε κινούμαστε με την όπισθεν κι άλλοτε βάζουμε “νεκρά” περιμένοντας ένα θαύμα”, υπογραμμίζει στην αρχή του άρθρου ο Καθηγητής.

Δυστυχώς, αυτή η απαξίωση, η ισοπέδωση ή η στασιμότητα στον χώρο της Παιδείας, περιορίζουν τις δυνατότητες των μαθητών και φυλακίζουν τα όνειρά τους. Η επιβράβευση του τίποτα ή του τυχαίου μας “κρατά σε καταστολή”.

Η αξία όμως δεν εγκλωβίζεται, ούτε φυλακίζεται. Δεν μπαίνει σε όρια, σε στενά κουτάκια, σε ψεύτικες φυλακές. Και ασφαλώς η “αξία στο σχολείο” πρέπει να αναδειχθεί.

Πού βρίσκεται αυτή η αξία;

Βρίσκεται στο Παιδί, στο οποίο δεν είμαι τελικά σίγουρη εάν το εκπαιδευτικό μας σύστημα πιστεύει.

Βρίσκεται και στο παιδί που στο μέλλον θα γίνει ο κορυφαίος επιστήμονας και στο παιδί που θα γίνει ποιητής και στο παιδί που θα γίνει καλός τεχνίτης. Γιατί τα όνειρα του κάθε ανθρώπου δεν μπαίνουν σε “ζυγαριές” και μέσα από την ολοκληρωμένη παιδεία το παιδί θα αποκτήσει τα εφόδια ώστε να θέσει στόχους και να φτάσει λίγο ψηλότερα.

Αναγκαίο, συνεπώς, να αξιοποιηθούν σύγχρονες διδακτικές μέθοδοι και εκπαιδευτικά μέσα ώστε να ξεφύγουμε από το “τίποτα” ή τη “στασιμότητα” και να αναδειχθούν η μοναδικότητα και η αξία κάθε παιδιού -και του “τυπικά καλού μαθητή” και του “καλλιτέχνη” και του “αθλητικού” ακόμα και του παιδιού που ακόμα δεν έχει ανακαλύψει τα όνειρά του αλλά θέλει να ανακαλύψει πτυχές του εαυτού του-. Τότε το σύγχρονο ελληνικό σχολείο θα βρει την πορεία προς τα πάνω και θα ανακόψει την πορεία προς τα κάτω.

Ως προς το θέμα των “ίσων ευκαιριών”, καμία κοινωνία και ποτέ δεν θα δώσει ακριβώς τις ίδιες ευκαιρίες σε όλους. Ωστόσο, αυτό το στοιχείο από μόνο του δεν λέει τίποτα. Γιατί δεν σημαίνει ότι αυτός που είχε όλες τις ευκαιρίες, τις αξιοποίησε ή τις αξιοποίησε σωστά. Ούτε σημαίνει ότι αυτός που δεν είχε τις ίδιες ευκαιρίες, δεν τις δημιούργησε και δεν έφτασε εκεί που ονειρευόταν.

Επομένως, θα έλεγα ότι όταν η κοινωνία μας -και το σχολείο ως μικρογραφία της κοινωνίας- πιστέψει σε όνειρα και θέσει στόχους, τότε θα μπορέσουμε να δούμε πραγματικές αξίες να ανθίζουν, να αισθάνονται τα παιδιά μας τη χαρά της δημιουργίας αλλά και να χειροκροτούν με την ψυχή τους την αξία του συμμαθητή τους που πια δεν θα χρειάζεται κανένα σύστημα να τους δείξει ποια είναι η αξία του συμμαθητή τους, γιατί θα έχουν την κρίση ώστε να την αναγνωρίζουν οι ίδιοι.

Γιατί όταν κοιτάζεις ψηλά, μπορείς και να ονειρεύεσαι!

Η λογική του τίποτα είναι καταστροφική!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Σχέση γλώσσας-κοινωνίας

Εν όψει του προγραμματισμού των μαθημάτων μας στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος με θέμα μας «Φυλακές: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα» (βλ. σχετικά https://aggelikikardara.wordpress.com/2019/10/14/σεμινάριο-με-θέμα-φυλακές-έρευνα-και-2/) συνεχίζουμε με το δεύτερο θέμα της αρθρογραφίας μας και επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας στη σχέση γλώσσας-κοινωνίας (πρώτο μας θέμα σχέση γλώσσας-νόησης βλ. σχετικά http://www.bloko.gr/2019/10/blog-post_643.html). 

Θα ξεκινήσουμε με τη σημαντική επισήμανση ότι η γλώσσα αποτελεί ένα κατεξοχήν κοινωνικό φαινόμενο και όχι έναν απλό κώδικα που χρησιμοποιείται με τον ίδιο τρόπο από όλους τους ανθρώπους σε όλες τις συνθήκες, όπως πίστευαν παλαιότερα οι γλωσσολόγοι. Η ανάπτυξη της κοινωνιογλωσσολογίας στηρίζεται στη διαπίστωση ότι η γλώσσα είναι ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο φαινόμενο. 

Η έρευνά μας «Φυλακή και Γλώσσα» θεμελιώθηκε στη στενή σχέση γλώσσας-κοινωνίας και ειδικότερα στη θεωρία που θα αναπτύξουμε ακολούθως, βάσει της οποίας η γλωσσική και η κοινωνική συμπεριφορά βρίσκονται σε διαρκή σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης. Αυτή η κομβική σχέση, γλώσσας-κοινωνίας, διερευνάται και στην επαναληπτική μας έρευνα, στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος, όπου εξετάζουμε τη γλωσσική επικοινωνία των αποφυλακισθέντων, των ατόμων δηλαδή που εξέτισαν την ποινή τους μέσα στις φυλακές και τώρα βρίσκονται ξανά στην ελεύθερη κοινωνία.

Σημειώνουμε ενδεικτικά ότι η κοινωνιογλωσσολογία γνώρισε μεγάλη διάδοση στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές του 1970. Όπως ισχυρίζεται ο Florian Coulmas[1], οι έρευνες που πραγματεύονται τη σχέση μεταξύ γλώσσας και κοινωνίας ενώθηκαν για να διαμορφώσουν το πεδίο της ακαδημαϊκής έρευνας, γνωστής ως «κοινωνιογλωσσολογίας». Μολονότι χρειάστηκε κάποιος χρόνος για να καθιερωθεί, διαδραμάτισε τελικά σημαίνοντα ρόλο στην πορεία των γλωσσολογικών μελετών, παγκοσμίως. Αυτό που ενδιαφέρει τους κοινωνιογλωσσολόγους, κατά τον Coulmas, είναι η εξέταση της σχέσης ανάμεσα στη χρήση της γλώσσας και την κοινωνική δομή. Ειδικότερα, οι κοινωνιογλωσσολόγοι ασχολούνται με τη περιγραφή της γλώσσας ως κοινωνικού φαινομένου.

Ουσιαστικά η κοινωνιογλωσσολογία βρίσκεται στο σταυροδρόμι πολλών επιστημών: της γλωσσολογίας, της κοινωνιολογίας, της κοινωνικής θεωρίας, της κοινωνικής ψυχολογίας και της ανθρώπινης επικοινωνίας.  


Α) θεωρίες για τη σχέση γλώσσας-κοινωνίας

Η διαρκής αναζήτηση της σχέσης γλώσσας-κοινωνίας επιβεβαιώνει το παγκόσμιο ενδιαφέρον για το πολυσύνθετο γλωσσικό φαινόμενο από το οποίο εξαρτόμαστε ολοκληρωτικά. Αναμφισβήτητα, οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί γι’ αυτήν τη σχέση είναι πολλές και αντικρουόμενες μεταξύ τους, λόγω της πολυπλοκότητας του ζητήματος.    

Οι κυριότερες θεωρίες εντάσσονται σε τέσσερεις μεγάλες κατηγορίες[2]:

αα) η κοινωνική δομή ως διαμορφωτής γλωσσικής δομής.

Η κοινωνική δομή και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των ομιλητών (π.χ. ηλικία, φύλο, οικονομικό και μορφωτικό επίπεδο, εθνική/κοινωνική καταγωγή, κ.λπ.) καθορίζουν τη γλωσσική δομή, γιατί οι γλωσσικές επιλογές μας πηγάζουν και αντανακλούν όλα τα παραπάνω στοιχεία. Σε αυτή την περίπτωση η γλώσσα εκλαμβάνεται ως εργαλείο για τη μετάδοση πληροφοριών σχετικά με τους ομιλητές και το κοινωνικό τους περιβάλλον. Μεταξύ των υποστηρικτών αυτής της άποψης είναι και ο Peter Trudgill[3], του οποίου οι ιδέες άσκησαν σημαντική επίδραση στην πορεία της κοινωνιογλωσσολογίας.  

Ειδικότερα, ο Trudgill πρεσβεύει ότι η κοινωνία ασκεί ισχυρότατες επιδράσεις στη γλώσσα και ενδεχομένως η γλώσσα επιδρά με τη σειρά της στην κοινωνία. Μάλιστα καταγράφει τρεις τρόπους με τους οποίους η κοινωνία επιδρά στο γλωσσικό φαινόμενο.

Πρώτον, θεωρεί ότι το κοινωνικό περιβάλλον αντικατοπτρίζεται στη γλώσσα και κυρίως σε λεξιλογικό επίπεδο. Ως παράδειγμα αναφέρει τις επιμέρους διαφορές των γλωσσικών συστημάτων μεταξύ των διαφόρων χωρών, οι οποίες οδηγούν σε διαφορετικές αντιλήψεις για τον κόσμο.  

Δεύτερον, υποστηρίζει ότι η κοινωνική δομή ασκεί επιδράσεις στη γλώσσα. Στηρίζει την άποψή του στο γεγονός ότι, εφόσον η κοινωνία αντανακλάται στη γλώσσα, οποιαδήποτε αλλαγή συμβεί στις κοινωνικές δομές καταγράφεται και στο γλωσσικό σύστημα.

Τρίτον, πέρα από το περιβάλλον και την κοινωνική δομή, διατείνεται ότι το αξιακό σύστημα κάθε κοινωνίας καθορίζει τη γλωσσική δομή. Ένας τρόπος με τον οποίο καθίσταται εμφανής η καταγραφή των κοινωνικών αξιών στη γλώσσα είναι η καθιέρωση σε όλες τις γλωσσικές κοινότητες των ταμπού, που σαφώς λαμβάνουν έντονες συμβολικές διαστάσεις.  

ββ) η γλωσσική δομή ως διαμορφωτής κοινωνικής δομής

Η γλωσσική δομή και/ή συμπεριφορά μπορεί να επηρεάσει ή και να καθορίσει την κοινωνική δομή. Βάσει αυτής της αρχής που είναι γνωστή ως Υπόθεση των Sapir-Whorf  (Αρχή της Γλωσσικής Σχετικότητας), η γλώσσα είναι φορέας κοσμοθεωρίας, δηλαδή με τις ποικίλες πληροφορίες και τα μηνύματα που μεταδίδει ωθεί τους ομιλητές στη διαμόρφωση μίας συγκεκριμένης αντίληψης για τον κόσμο που τους περιβάλλει. Μεταξύ των υποστηρικτών της προαναφερθείσας άποψης είναι ο Bernstein[4], ο οποίος εξέτασε τη γλώσσα ως πηγή ισχύος και ανισότητας στην κοινωνία. Ασχολήθηκε με τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης και διερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί αποκτά πολιτισμική ταυτότητα και ειδικότερα τον ρόλο της γλώσσας στην κοινωνικοποίηση και τις διαφοροποιήσεις της γλώσσας ανάλογα με το κοινωνικο-οικονομικό υπόβαθρο.   

γγ) αλληλεπίδραση γλώσσας-κοινωνίας 

Η γλωσσική και η κοινωνική συμπεριφορά βρίσκονται σε διαρκή σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης. Γλώσσα και κοινωνία σχετίζονται στενά και βρίσκονται σε μία διαρκή σχέση αλληλεξάρτησης. Από τη μία πλευρά, ο τρόπος με τον οποίο δομείται και οργανώνεται κάθε κοινωνία επιδρά και καθορίζει τη γλωσσική χρήση. Συγκεκριμένα, οι παραδόσεις και ο τρόπος ζωής που διαμορφώνει κάθε κοινωνία είναι παράγοντες καθοριστικοί, τουλάχιστον όσο και το εξωτερικό περιβάλλον.   

δδ) μη ύπαρξη σχέσης γλώσσας-κοινωνίας 

Ανάμεσα στη γλώσσα και την κοινωνία δεν υφίσταται καμία απολύτως σχέση. Πρόκειται για την προσέγγιση που δεν δέχεται οποιασδήποτε μορφής σχέση ανάμεσα στη γλώσσα και την κοινωνία. Αντίθετα, εκλαμβάνει τόσο τη γλώσσα όσο και την κοινωνία ως δύο τελείως ξεχωριστές έννοιες[5]. Καθίσταται σαφές ότι η παραπάνω προσέγγιση είναι απόλυτη και γι’ αυτό στο πλαίσιο της σύγχρονης κοινωνιογλωσσολογίας περιθωριοποιείται. Άλλωστε, ήδη τονίσαμε ότι η γλώσσα και η κοινωνία είναι αλληλένδετες έννοιες και αυτή είναι και η δική μας θέση στην οποία θεμελιώνεται η έρευνά μας, όπως επισημάνθηκε εξαρχής.  

Β) σχέση γλώσσας-κοινωνικής ταυτότητας

Η γλώσσα, όπως τονίσαμε, δεν είναι μόνο μέσο επικοινωνίας αλλά επιτελεί πλήθος λειτουργιών. Μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις της εντοπίζεται στο ότι είναι σύμβολο ταυτότητας και υπαγωγής στην ομάδα (οποιανδήποτε μορφή κι αν λαμβάνει η ομάδα, π.χ. εθνική, θρησκευτική, πολιτική, οικογενειακή κ.λπ.), διότι η γλώσσα ως μία μορφή συμβολικής συμπεριφοράς αποτελεί κύριο και καίριο συστατικό της ταυτότητα[6]. Σαφώς η ανάγκη των ατόμων να ανήκουν κάπου και να προσδιορίσουν την ύπαρξή τους άλλοτε με πιο γενικό και άλλοτε με πιο ειδικό τρόπο, εμφανίζεται σε όλες τις κοινωνίες και εποχές. Γι’ αυτό η διαμόρφωση της ταυτότητας ξεκινά από τα πρώτα χρόνια που αποκτάμε συνείδηση.

Όπως υπογραμμίζει ο J.K. Chambers[7], η  γλώσσα είναι το κύριο μέσο, ενδεχομένως και εργαλείο, για να ενταχθούμε σε μία ομάδα.

Κατά την Andreé Tabouret-Keller[8], ο δεσμός ανάμεσα στη γλώσσα και την ταυτότητα είναι συχνά τόσο ισχυρός ώστε ένα και μόνο στοιχείο της γλώσσας αρκεί για να αναγνωρίσουμε τα μέλη των κοινωνικών ομάδων κάθε γλωσσικής κοινότητας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η γλώσσα λειτουργεί ως δείκτης της ταυτότητας. Η διαδικασία διαμόρφωσης ταυτότητας ξεκινάει από τα μεμονωμένα άτομα αλλά στην ουσία η ατομική ταυτότητα ισχυροποιείται σε συλλογική επίπεδο, δηλαδή στο πλαίσιο της ομάδας.  

Επίσης όπως τονίζει η Tabouret-Keller, εφόσον η γλώσσα αποτελεί σημαντική διάσταση κοινωνικής διαφοροποίησης, τα μέλη που ανήκουν σε μία ορισμένη ομάδα χρησιμοποιούν διάφορες στρατηγικές για να διαφοροποιηθούν γλωσσικά. Χρησιμοποιούνται ποικίλα μέσα που προσφέρει η γλώσσα προκειμένου να θέσουν διακριτά όρια ανάμεσα στη δική τους ομάδα τους και την ευρύτερη κοινωνία. Με τη γλώσσα εκφράζεται η αλληλεγγύη προς τα μέλη μίας ομάδας και δηλώνεται υπαγωγή σε αυτήν. Σε άλλες περιπτώσεις η γλώσσα χρησιμοποιείται για να αποκλειστούν οι «άλλοι», όσοι δεν ανήκουν στην ομάδα. Η χρήση της γλώσσας σηματοδοτεί την αποδοχή της «εσω-ομάδας» και την απόρριψη της «έξω-ομάδας», γιατί προέχει η αναζήτηση του διακριτού χαρακτήρα της «εσω-ομάδας»[9]. 

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ωστόσο το γεγονός ότι η στενή σχέση που υφίσταται ανάμεσα στη γλώσσα και την κοινωνική ταυτότητα του υποκειμένου ισχύει και ανάμεσα στη γλώσσα και τους λαούς.

Ο τρόπος με τον οποίο η γλώσσα συνδέεται με την ταυτότητα των λαών έγκειται, σύμφωνα με την Tabouret-Keller[10], στη θεσμική καθιέρωσή της. Η γλώσσα καθιερώνεται μέσω της νομοθεσίας και καθίσταται «πρότυπη» ποικιλία που πρέπει όλοι να χρησιμοποιούν. Υπό αυτή την έννοια, η γλώσσα λειτουργεί ως σύμβολο κάθε λαού, δεδομένου ότι κατά κανόνα εκφράζει την εθνική, θρησκευτική, πολιτική και ιδεολογική σύμπνοια των πολιτών.  

Πάντως, είναι αδιαμφισβήτητο ότι, ανεξαρτήτως των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων που κρύβονται πίσω από τις προσπάθειες επιβολής μίας «επίσημης» γλώσσας, η ανάγκη των λαών να ενωθούν ή ακόμα και να διαφοροποιηθούν μέσω της γλώσσας αποδεικνύει περίτρανα αυτό που εξαρχής τονίσαμε ότι «η γλώσσα είναι ένα πολύμορφο και πολυλειτουργικό φαινόμενο, με έντονα συμβολικές διαστάσεις». Με τον ίδιο τρόπο ομιλητές των χαρακτηριζόμενων «στιγματισμένων» γλωσσικών μορφών, όπως είναι οι αργκό και οι γλώσσες των μειονοτικών πληθυσμών, αγωνίζονται για τη διατήρησή τους προκειμένου να μη χάσουν την «ταυτότητά» τους.

Συμπερασματικά, βάσει της στενής σχέσης γλώσσας-κοινωνίας μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον καθοριστικό ρόλο της γλώσσας της φυλακής ως μέσο ένταξης στην μεγάλη ομάδα των κρατουμένων αλλά και στις υπο-ομάδες που δημιουργούνται στο κλειστό και περιοριστικό περιβάλλον της φυλακής, καθώς και την ανάγκη των ομιλητών αυτού του γλωσσικού κώδικα να εκφράσουν βαθύτερες σκέψεις και συναισθήματα για όσα βιώνουν εντός και εκτός φυλακής, αλλά και να επικοινωνήσουν σε αυτό το περιβάλλον που, πλέον, είναι πολυπολιτισμικό ακριβώς όπως οι σύγχρονες κοινωνίες. Το στοιχείο που διερευνούμε στην επαναληπτική μας έρευνα είναι πώς εξελίσσεται αυτός ο γλωσσικός κώδικας επικοινωνίας με την αποφυλάκιση και σε συσχετισμό με τις σημαντικές αλλαγές που συντελούνται σε όλους τους τομείς της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

[1] F. Coulmas, «Introduction» στο F. Coulmas (επιμ), The Handbook of Sociolinguistics, Oxford: Blackwell Publishers, 1997, σσ. 1-2.

[2] Βλ. Α. Αρχάκης, Μ. Κονδύλη, Εισαγωγή σε Ζητήματα Κοινωνιογλωσσολογίας, Αθήνα: νήσος, 2002, σελ. 36, όπου παρουσιάζεται η ομαδοποίηση των θεωριών για τη σχέση γλώσσας-κοινωνίας.

[3] P.Trudgill, Sociolinguistics: An Introduction to Language and Society, αναθεωρημένη έκδ., London: Penguin Books, 1995, σσ. 1-21.   

[4] B.Bernstein, «Some Sociological Determinants of Perception. An Inquiry into Sub-Cultural Differences» στο J.A. Fishman (επιμ), Readings in the Sociology of Language, ό.π., σσ. 223-237.

[5] Α. Αρχάκης, Μ. Κονδύλη, ό.π., σελ.38.

[6] Ν. Κωστούλα-Μακράκη, ό.π., σσ.99-102.

[7] J.K. Chambers, Sociolinguistic Theory: Linguistic Variation and Social Significance, 2η έκδ., Blackwell Publishing, 2003, σσ. 274-275.

[8] A.Tabouret-Keller, «Language and Identity» στο F. Coulmas (επιμ),The Handbook of Sociolinguistics, ό.π., σσ. 315-326.

[9] Ν. Κωστούλα-Μακράκη, ό.π., σσ.102-107.

[10] A.Tabouret-Keller, ό.π., σσ. 318-319.

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Σεμινάριο με θέμα «Φυλακές: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα»

Σεμινάριο με θέμα «Φυλακές: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα» στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος

To σεμινάριο απευθύνεται σε: δημοσιογράφους (επαγγελματίες και φοιτητές/απόφοιτους), εγκληματολόγους, κοινωνιολόγους, ψυχολόγους, κοινωνικούς επιστήμονες και γενικά επαγγελματίες στον χώρο των καταστημάτων κράτησης.

Διάρκεια σεμιναρίου: 12 ώρες (4 συναντήσεις – 3 ώρες κάθε συνάντηση, 1 συνάντηση την εβδομάδα, το σεμινάριο θα λαμβάνει χώρα Πέμπτη 09:30 – 12:30).

Τόπος διεξαγωγής: Σταδίου 33 & Πεσμαζόγλου, 8ος όροφος, Γραφείο 15, 10559 ΑΘΗΝΑ. Περιορισμένες θέσεις για μαθήματα μέσω skype σε ημέρα και ώρα που θα προγραμματιστεί κατόπιν συνεννόησης με τους εκπαιδευόμενους.

Χρόνος διεξαγωγής: Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2019 (ημερομηνίες συναντήσεων: 07/11, 21/11, 05/12 & 12/12 ).

Περισσότερες πληροφορίες και εγγραφές: http://e-keme.gr/%cf%83%ce%b5%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%ad%ce%bc%ce%b1-%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%ad%cf%81%ce%b5%cf%85%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-2/

Σχετική αρθρογραφία με το θέμα: http://www.bloko.gr/2019/10/blog-post_643.html

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Έγκλημα και Media

Όπως δεσμεύτηκα στην ομιλία μου στον Ιανό (10-10-2019), συνεχίζουμε, με προσήλωση στον στόχο και με δημιουργικό πάθος, τη διερεύνηση στη θεματική “Έγκλημα και Μedia” που δίδαξε πρώτος στην Ελλάδα ο Καθηγητής μας, Ομ. Καθηγητής Εγκληματολογίας κ. Γιάννης Πανούσης, στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών πάντοτε σε φλέγοντα ζητήματα, σε πρωτοποριακά και πρωτότυπα θέματα.

Bλ.σχετικά https://aggelikikardara.wordpress.com/2019/10/10/%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%cf%83%cf%85%ce%b3%ce%ba%ce%b9%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%b3%ce%bc%ce%ad%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b6/ και http://www.bloko.gr/2019/10/blog-post_839.html

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Γλωσσικά Ζητήματα

Πριν από την έναρξη των μαθημάτων μας στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος με τίτλο “Φυλακή: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα ” (http://e-keme.gr/%cf%83%ce%b5%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%ad%ce%bc%ce%b1-%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%ad%cf%81%ce%b5%cf%85%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-2/) θα συνεχίσουμε σε επίπεδο αρθρογραφίας με τη διερεύνηση της σχέσης γλώσσας-κοινωνίας.

Στο παρόν άρθρο (http://www.bloko.gr/2019/10/blog-post_643.html και https://aggelikikardara.wordpress.com/2019/10/08/%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b7-%ce%b3%ce%bb%cf%8e%cf%83%cf%83%ce%b1%cf%82-%ce%bd%cf%8c%ce%b7%cf%83%ce%b7%cf%82/ ) εξετάζεται η σχέση γλώσσας-νόησης. Η γλώσσα αποτελεί μία μοναδικής μορφής επικοινωνία και ταυτόχρονα εξυπηρετεί μία εξίσου σημαντική λειτουργία που εντοπίζεται στην οργάνωση της ανθρώπινης γνώσης και εμπειρίας. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι όχι μόνο επικοινωνούν με τη γλώσσα αλλά τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό σκέπτονται διά μέσου της γλώσσας. Αναμφίβολα η σχέση γλώσσας-νόησης είναι ένα ζήτημα με πολλές και συμβολικές προεκτάσεις, το οποίο απασχόλησε τους μεγαλύτερους διανοητές, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Το ερώτημα στο οποίο επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους οι μελετητές ήταν εάν η σκέψη είναι αυτή που καθορίζει τη γλώσσα ή, αντίστροφα, εάν η γλώσσα καθορίζει τη σκέψη. Οι απόψεις που διατυπώθηκαν είναι πολλές και συχνά αντικρουόμενες μεταξύ τους. Δύσκολα θα μπορούσε να δοθεί μία κατηγορηματική απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα, γιατί οι δύο όροι είναι πολύσημοι και οι θεωρίες πολυάριθμες. Αξίζει ωστόσο να καταγράψουμε ορισμένες από τις σπουδαιότερες απόψεις που έχουν παίξει καταλυτικό ρόλο στην πορεία των ερευνών σε παγκόσμιο επίπεδο, χωρίς να παραγνωρίζουμε ότι το θέμα είναι ανεξάντλητο και δεν μπορεί να αναλυθεί σε λίγες γραμμές.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Κατάχρηση ανηλίκων σε ασέλγεια σε χώρους εκπαίδευσης

Ένα ακόμα εξαιρετικά ενδιαφέρον και σοβαρό ζήτημα, με κοινωνικές διαστάσεις και προεκτάσεις πέρα από τις νομικές, αναδεικνύει ο Ομ. Καθηγητής Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Άντωνης Μαγγανάς, με την ανάρτησή του στον διαδικτυακό του τοίχο την οποία δημοσιεύω και στο δικό μου διαδικτυακό τοίχο (βλ. σχετικά https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2348664158564129&id=100002617044356&mds=%2Fedit%2Fpost%2Fdialog%2F%3Fcid%3DS%253A_I100002617044356%253A2348664158564129%26ct%3D2%26nodeID%3Dm_story_permalink_view%26redir%3D%252Fstory_chevron_menu%252F%253Fis_menu_registered%253Dtrue%26perm%26loc%3Dpermalink&mdf=1), καθώς σε αυτές τις τρυφερές ηλικίες, ιδίως μεταξύ 15-17, εύκολα μια μαθήτρια ή ένας μαθητής μπορεί να γοητευτούν από τον Καθηγητή τους/την Καθηγήτρια τους στο σχολείο, στα φροντιστήρια, στα ιδιαίτερα μαθήματα και η εξέλιξη αυτών των σχέσεων -εάν υπάρξει τελικά ερωτική σχέση- μπορεί να είναι πολυσύνθετη, ιδίως εάν ο ενήλικος επιδιώκει μία εφήμερη σχέση και το ανήλικο άτομο δεθεί και “επενδύσει” συναισθηματικά, με αποτέλεσμα με τη διάλυση αυτής της σχέσης να υπάρχει ο κίνδυνος το ανήλικο άτομο να οδηγηθεί στα άκρα, όπως πρόσφατα απασχόλησε και τα ΜΜΕ υπόθεση με ανήλικο κορίτσι που προέβη σε αυτοχειρία όταν φέρεται να διέκοψε τη σχέση μαζί της ο ενήλικος ή όταν αντέδρασε η οικογένεια.

Είναι πολύ πιο σύνθετες καταστάσεις από όσο ενδεχομένως θεωρούμε και γι’ αυτό κρίνω ότι είναι πολύ σημαντικό το θέμα που αναδεικνύει ο Καθηγητής. Προσωπική μου άποψη ότι, πέρα από το αξιόποινο της πράξης, προκύπτει και η κοινωνική διάσταση του θέματος, καθώς ακόμα κι αν φαίνεται πολύ πιο ώριμο ένα κορίτσι ή ένα αγόρι στα 17 του χρόνια, ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει υπ’ όψιν και να σεβαστεί και το ευάλωτο της ηλικίας της μαθήτριας/του μαθητή, τον εκπαιδευτικό του ρόλο αλλά και τη σχέση “εξάρτησης” -όχι τόσο με τη στενή όσο με την ευρεία έννοια του όρου- με το ανήλικο άτομο του οποίου την εκπαίδευση έχει αναλάβει.

Επομένως ακόμα και τα συναισθήματα του ανήλικου προς τον ενήλικο εκπαιδευτικό μπορεί να πηγάζουν από αυτήν ακριβώς τη “σχέση εξάρτησης” που στη σκέψη του ανήλικου λαμβάνει ακόμα και “μυθιστορηματικές” διαστάσεις.

Θα συνεχίσουμε και μέσω της αρθρογραφίας μας την ενασχόληση του συγκεκριμένου θέματος, στο πλαίσιο της επιστημονικής μας δράσης με τον Καθηγητή.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Σεμινάριο με θέμα “Φυλακή και Γλώσσα”

Σεμινάριο Με Θέμα: «Φυλακές: Έρευνα Και Γλωσσικά Ζητήματα». Έναρξη των μαθημάτων μας στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος στις 7 Νοεμβρίου του 2019.

Για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφές: http://e-keme.gr/%cf%83%ce%b5%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%ad%ce%bc%ce%b1-%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%ad%cf%81%ce%b5%cf%85%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-2/

Ανυπομονούμε!!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Φυλακή και Γλώσσα”: Έναρξη μαθημάτων στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος

Ετοιμαζόμαστε δυναμικά (και πάντα δημιουργικά) για την έναρξη του πρώτου κύκλου σεμιναριακών μας μαθημάτων στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος στις 7/11. Πολλά ερωτήματα μου κάνατε χθες για το σεμινάριο “Φυλακές: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα”, το οποίο κάθε χρόνο κεντρίζει το ενδιαφέρον φοιτητών, νομικών, εγκληματολόγων, ψυχολόγων, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών δημοσιογράφων που εντάσσονται στις εκπαιδευτικές μας ομάδες.

Εχθές μάλιστα, στο τέλος της ομιλίας, αναφέρθηκα στις δύο επόμενες συγγαφικές δουλειές/projects που έχω στο μυαλό και στον προγραμματισμό μου και θα ήθελα να υλοποιηθούν μέσα στην επόμενη διετία. Η μία αφορά από τις πιο αγαπημένες μου θεματικές ενότητες στις οποίες θέλω να εμβαθύνω περισσότερο και έχω ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια να συγκεντρώνω υλικό και η δεύτερη που φτάνει στο τέλος της (ένα τουλάχιστον μεγάλο μέρος της) είναι η σπουδαία δουλειά που έχει κάνει η επιστημονική ομάδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος, εκπαιδευόμενοι του σεμιναρίου μας για τη γλώσσα της φυλακής, με θέμα “Φυλακή και Γλώσσα: επαναληπτική έρευνα”.

Η ομάδα έχει κάνει μία εξαιρετική δουλειά, με πρωτότυπα κείμενα που έχουν γράψει προσεγγιζόντας ο καθένας μία διαφορετική πτυχή του θέματος και αναδεικνύοντας καίρια σημεία. Επίσης, η ομάδα έχει πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με ειδικούς επί του θέματος επιστήμονες, ποινικολόγους, εγκληματολόγους και δημοσιογράφους του αστυνομικού και δικαστικού ρεπορτάζ και συνεντεύξεις με αποφυλακισμένους για τη γλώσσα μετά τη φυλακή που αποτελεί το νεότερο στοιχείο που εισάγει η παρούσα μελέτη, ενώ έχουν συλλεχθεί 50 ερωτηματολόγια αποφυλακισμένων που πρέπει τώρα να αναλυθούν.

Μία ομάδα που εργάστηκε σκληρά, με δημιουργικό πάθος και προσήλωση στον στόχο, εμβαθύνοντας σε ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα το οποίο αξίζει κατά την άποψή μου να εκδοθεί σε βιβλίο.

Θα τα πούμε όμως όλα αυτά αναλυτικά με την έναρξη των μαθημάτων μας τον Νοέμβριο.

Πληροφορίες και εγγραφές στη σελίδα του ΚΕ.Μ.Ε. στο facebook https://m.facebook.com/events/694150281083275?tsid=0.7667443233140399&source=result και στην επίσημη σελίδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος: http://e-keme.gr/%cf%83%ce%b5%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%ac%cf%81%ce%b9%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%ce%b8%ce%ad%ce%bc%ce%b1-%cf%86%cf%85%ce%bb%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%ad%cf%81%ce%b5%cf%85%ce%bd%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-2/

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Γλωσσικά ζητήματα και θεματικές ενότητες

Ευχαριστώ θερμά το bloko.gr και τον κ. Γιώργο Καραϊβάζ. http://www.bloko.gr/2019/10/blog-post_643.html

“Σχέση γλώσσας-νόησης” η πρώτη θεματική ενότητα για τα γλωσσικά ζητήματα που ετοίμασα εν όψει του προγραμματισμού των μαθημάτων μας στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος, με θέμα μας “Φυλακές: Έρευνα και Γλωσσικά Ζητήματα”. Θα συνεχίσουμε τη διερεύνηση με τη σχέση γλώσσας-κοινωνίας.
Έναρξη μαθημάτων: 7/11.

Η εκδήλωσή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: https://www.facebook.com/events/694150281083275/?event_time_id=694150284416608

Για πληροφορίες και εγγραφές: http://e-keme.gr/σεμινάριο-με-θέμα-φυλακές-έρευνα-και-2/

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά