Monthly Archives: September 2012

Παραμύθι στο ελληνικό δημόσιο σχολείο:κατάθεση πρότασης

Η σπουδαία «παραμυθού», κ. Λιλή Λαμπρέλλη, στην πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που μου παραχώρησε, ανάφερε μεταξύ άλλων ότι πολλά σχολεία, τουλάχιστον στο γαλλόφωνο χώρο που γνωρίζει καλά καθώς ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες, έχουν εντάξει στο πρόγραμμά τους αφήγηση παραμυθιών, είτε με παραμυθά που λέει παραμύθια στην τάξη ή στη βιβλιοθήκη του σχολείου μία ώρα την εβδομάδα, είτε με παραμύθια από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς που οργανώνουν μια ώρα αφήγησης σε ειδικά διαμορφωμένο «ατμοσφαιρικό» χώρο και στη συνέχεια συζητούν με τα παιδιά τι τα εντυπωσίασε ή τι τα συγκίνησε ή ζωγραφίζουν ή δραματοποιούν την πιο αγαπημένη τους εικόνα από το παραμύθι. Έτσι, τα παιδιά εξοικειώνονται με την προφορική λογοτεχνία, εκφράζονται καλλιτεχνικά και συγχρόνως καλλιεργούν την κριτική σκέψη.
Το γεγονός αυτό μου έδωσε το ερέθισμα να γράψω το σημερινό μου κείμενο, απευθυνόμενη στον Υπουργό Παιδείας, κατά πρώτον, και στους εκπαιδευτικούς μας, κατά δεύτερον, και να καταθέσω την πρόταση ένταξης του παραμυθιού, ως υποχρεωτικό μάθημα, σε όλα τα Δημοτικά της χώρας. Πιστεύω, ότι δεν υπάρχει πιο δημιουργικός, ευχάριστος και συνάμα κατάλληλος τρόπος για να μάθουν οι Έλληνες μαθητές να εκφράζονται, να δημιουργούν, να σκέπτονται.
Η διδασκαλία των παραμυθιών, ως υποχρεωτικού όμως μαθήματος που θα εντάσσεται δηλαδή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, θα δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά μας να πάρουν πολύτιμα μαθήματα για ολόκληρη τη ζωή τους. Θα μάθουν να προβληματίζονται, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να αγαπούν τη λογοτεχνία, να συνεργάζονται με τους συμμαθητές και το δάσκαλο, να αντιμετωπίζουν πολλές και διαφορετικές καταστάσεις.
Τα παιδιά μας θα αγαπήσουν το σχολείο, εάν το σχολείο μετατραπεί, από ένας χώρος «καταναγκαστικής» μάθησης και στείρας μετάδοσης γνώσεων, σε έναν τόπο δημιουργίας και έκφρασης συναισθημάτων, ιδεών, απόψεων και προτάσεων.
Ας τολμήσουμε να εκσυγχρονίσουμε το ελληνικό σχολείο και να χρησιμοποιήσουμε, ξεκινώντας από το Δημοτικό, νέες, πρωτότυπες, δημιουργικές, μεθόδους διδασκαλίας. Ας ξεκολλήσουμε επιτέλους από τα τετριμμένα και συντηρητικά συστήματα που παραγκωνίζουν την κριτική σκέψη και αντί για σκεπτόμενους ανθρώπους «κατασκευάζουν» ρομποτάκια, χωρίς σκέψη και χωρίς κρίση.
Ακόμα, αναρωτιέμαι γιατί κανένας Υπουργός Παιδείας, μέχρι στιγμής, δεν έχει τολμήσει να προχωρήσει σε ριζικές και ταυτόχρονα ουσιαστικές αλλαγές στην παιδεία μας, μετατρέποντας το σχολείο σε έναν τόπο δημιουργίας και καλλιέργειας της κριτικής σκέψης. Μου δίνεται η εντύπωση ότι με την τεράστια ύλη στην οποία εξετάζονται οι μαθητές στα ελληνικά σχολεία (ύλη που συνήθως δεν έχει ουσία και βαθύτερο περιεχόμενο), οι εκάστοτε Υπουργοί καλύπτουν την αδυναμία τους να χτίσουν το σχολείο του μέλλοντος, όπου όλοι οι μαθητές, ακόμα κι ο πιο «αδύναμος» θα μπορεί να αξιοποιεί τα δικά του ταλέντα και ασφαλώς την κριτική σκέψη.
Και θέτω το ερώτημα, γιατί φοβόμαστε να εντάξουμε στο πρόγραμμα των Ελληνόπουλων, μαθήματα, όπως το παραμύθι, το θέατρο ακόμα και το δημιουργικό παιχνίδι; Ναι, ακριβώς το παιχνίδι, το οποίο μπορεί με χιλιάδες τρόπους, να λειτουργήσει εκπαιδευτικά (πάζλ, κατασκευές, ενσάρκωση ρόλων με κούκλες και πολλά άλλα) και να παράσχει στους μαθητές πολύ πιο σημαντικά εφόδια από ότι η στείρα παπαγαλία.
Θα ήταν, αναμφίβολα, προτιμότερο να περιοριστεί η ύλη εκείνη που δεν προσφέρει στους μαθητές ούτε γνώση, ούτε τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την κλίση, τα ταλέντα, τα ενδιαφέροντά τους και στη θέση τους να ενταχθούν μαθήματα, όπως το παραμύθι.
Θα κλείσω αυτό το κείμενο, φωνάζοντας στους αρμόδιους του Υπ. Παιδείας «Τολμήστε να κάνετε τη διαφορά! Τολμήστε να κάνετε το ελληνικό δημόσιο σχολείο τόπο μετάδοσης ουσιαστικής και πολύτιμης γνώσης. Γιατί, κρίνοντας από την δική μου εμπειρία ως μαθήτρια, αλλά και συζητώντας με πολλούς νέους σήμερα, το εκπαιδευτικό σύστημα εγκλωβίζει σε τέσσερεις τοίχους τα μυαλά και τις ψυχές των παιδιών μας». Ειδικά, στο πλαίσιο μίας τόσο δύσκολης για τη χώρα μας περίοδο, όπου η Ελλάδα μαστίζεται όχι μόνο από την οικονομική, αλλά και την κοινωνική κρίση, το δημόσιο σχολείο οφείλει να διαδραματίσει ένα σημαίνοντα ρόλο, προσφέροντας στους νέους γνώση και κυρίως κριτική σκέψη!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Νευρική ανορεξία κι άλλες διαταραχές διατροφής:μάστιγα της εποχής

Με το σημερινό μου κείμενο, θα ήθελα να δώσω δύναμη σε όλους εκείνους τους νέους ανθρώπους –πρωτίστως γυναίκες, αλλά τα τελευταία χρόνια και άντρες- που παλεύουν με τη μάστιγα της νευρικής ανορεξίας και των άλλων διαταραχών της διατροφής. Ο αγώνας όλων όσων υποφέρουν από αυτή την τρομερή ασθένεια, που λέγεται «νευρική ανορεξία», είναι σκληρός, επίπονος και επώδυνος, γιατί παλεύουν με πολλά «θηρία»: με τον ίδιο τους τον εαυτό κατ’ αρχάς, με την οικογένεια και με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, σε ένα δεύτερο επίπεδο.
Είναι ένας αγώνας σκληρός, αλλά και πολλές φορές άνισος. Γιατί όταν μία ολόκληρη κοινωνία βασίζεται στην εικόνα, είναι πολύ δύσκολο για ένα νεαρό κορίτσι να ξεφύγει από τα στερεότυπα που του επιβάλλονται. Στερεότυπα που του επιβάλλονται από την οικογένεια, το σχολείο και τα media και που, σε τελική ανάλυση, διαμορφώνουν ολόκληρη τη ζωή του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τον κόσμο. Διότι, όταν η εξωτερική εμφάνιση και κυρίως το αδύνατο σώμα γίνεται το «εισιτήριο» για να καταξιωθείς επαγγελματικά, κοινωνικά και προσωπικά, είναι αναπόφευκτο ένας πολύ μεγάλος αριθμός νέων κοριτσιών να πέσει στην τρομερή αυτή παγίδα.
Όταν τα κιλά καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο σε κοιτάζουν, σε κρίνουν και σε αξιολογούν οι γύρω σου και μάλιστα άνθρωποι με δύναμη κι επιρροή, όπως για παράδειγμα ο εργοδότης σου, αυτό σημαίνει ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά στην κοινωνία μας κι ότι κάτι πρέπει άμεσα να αλλάξει.
Το να τρέφεσαι με ένα κρακεράκι την ημέρα, είναι ένας καθημερινός θάνατος. Δεν ζεις. Προσπαθείς απλώς να επιβιώσεις. Και φτάνεις σε ένα σημείο να μην μπορείς να απολαύσεις τίποτα, ούτε καν τη σχέση σου με τον άνθρωπό σου, ούτε τις απλές και καθημερινές χαρές της ζωής. Είσαι μόνος σου και παλεύεις με φαντάσματα.
Φίλη μου, μου εξομολογήθηκε ότι, όταν σε κάποια φάση της ζωής της πήρε πολλά κιλά και από πολύ αδύνατη έγινε παχουλή, ο περίγυρος την κοίταζε περίεργα, ενώ σε μαγαζιά με ρούχα, δεν την άφηναν να προβάρει συγκεκριμένα ρούχα για να μην τα σκίσει, γεγονός που την κατέβαλε πάρα πολύ.
Ειδικά, μια κοινωνία, όπως η ελληνική, που όχι μόνο δεν ανέχεται αλλά καταδικάζει και περιθωριοποιεί το διαφορετικό, οδηγεί κορίτσια σε ακραίες καταστάσεις για να «πετύχουν». Το δυστύχημα είναι όλα ξεκινάνε σαν ένα «αστείο», σαν κάτι «απλό» κι «ανώδυνο»: να χάσω 2-3 κιλά και για λόγους υγείας και αισθητικούς, ύστερα 5, έπειτα 10 και χωρίς να το καταλάβεις γίνεσαι σκιά του εαυτού σου και έρμαιο των παθών σου. Χάνεις τον έλεγχο και μπαίνεις σε έναν φαύλο κύκλο, από τον οποίο πολύ δύσκολα μπορείς να βγεις. Κυρίως, γιατί φοβάσαι να αντιμετωπίσεις εκείνα τα βλέμματα περιφρόνησης…ναι, είναι μία αδυναμία του μυαλού και της ψυχής, γι’ αυτό η ψυχολογική στήριξη σε πολλές περιπτώσεις είναι αναγκαία.
Κορίτσια που έχουν κάθε λόγο να είναι ευτυχισμένα, να κάνουν όνειρα και να χαμογελάνε στη ζωή, παλεύουν με τον εαυτό τους και με την κοινωνία γύρω τους. Η νευρική ανορεξία και όλες οι διαταραχές της διατροφής, σαν μάστιγα «χτυπάνε» νέους ανθρώπους και τους καταρρακώνουν, διαλύοντας στην κυριολεξία τα όνειρά τους και οδηγώντας τα στην καταστροφή ακόμα και στο θάνατο.
Η ευθύνη της οικογένειας, του σχολείου, των ΜΜΕ και της οργανωμένης πολιτείας, στον τομέα αυτό, είναι τεράστια. Προσωπικά, θα ήθελα να δω να λαμβάνει χώρα μία μεγάλη, πολύ οργανωμένη εκστρατεία στα σχολεία και στα ΜΜΕ γι’ αυτό το μέγα ζήτημα και θα ήθελα, πρώτα και πάνω από όλα, να ακούσω αυτά τα κορίτσια να μας δείχνουν το δρόμο, να μας λένε το «γιατί» και το «πώς», ώστε να γίνει η κοινωνία μία μεγάλη αγκαλιά για όλους αυτούς τους νέους ανθρώπους που υποφέρουν από μία τόσο σοβαρή ασθένεια, προτού είναι πολύ αργά και προτού θρηνήσουμε θύματα. Θεωρώ ότι έχουμε τη δύναμη, ως συλλογική κοινωνία, να κάνουμε πράγματα ώστε να καταπολεμήσουμε τέτοια φαινόμενα.
Αρκεί, να το θελήσουμε. Με την έννοια, να βρούμε το θάρρος και την ψυχική δύναμη, να πούμε «όχι» στον κοινωνικό ρατσισμό, γιατί δυστυχώς όλοι μας –λίγο-πολύ- κουβαλάμε συντηρητικά στερεότυπα που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους γύρω μας. Να τολμήσουμε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας, για όλα όσα κρύβει μέσα στην ψυχή του και όχι για τα κιλά του. Να τολμήσουμε να κοιτάξουμε τον άλλον μέσα στα μάτια και να ανακαλύψουμε την ουσία της ζωής στα μικρά αλλά σημαντικά πράγματα. Η «εξουσία» να αλλάξουμε τα πράγματα βρίσκεται στα δικά μας χέρια!! Κι η ευτυχία βρίσκεται πολύ κοντά μας, «κάπου εκεί στο μέρος της καρδιάς μας», όπως κάπου, κάποτε, είχα διαβάσει….

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Dedicated to all mothers:Αφιερωμένο σε όλες τις μανούλες

Κρατώ μέσα στην αγκαλιά μου τη ζωή….
Στις 2/5/2012 έφερα στον κόσμο το δεύτερο αγγελούδι μου. Η καρδιά μου είναι πλημμυρισμένη αγάπη και απέραντη ευτυχία. Ταυτόχρονα είμαι βαθύτατα συγκινημένη και αισθάνομαι ένα τεράστιο δέος μπροστά στο θαύμα της ζωής! Αποφάσισα να μοιραστώ μαζί σας την προσωπική μου εμπειρία και να αφιερώσω το σημερινό μου κείμενο σε όλες τις γυναίκες που είναι μανούλες ή που θέλουν να αποκτήσουν ένα παιδί. Οφείλω να ομολογήσω ότι ήμουν διστακτική στο να καταθέσω αυτή την εμπειρία, γιατί ντρεπόμουν επειδή αφορά ένα προσωπικό βίωμα. Αισθάνομαι όμως έντονα την ανάγκη να «φωνάξω» «ότι όλες οι μανούλες είναι ηρωίδες» και μέσα από την δική μου εμπειρία να περάσω κάποια μηνύματα και στις άλλες γυναίκες-μανούλες.
Μπορεί να θεωρούμε δεδομένη την απόκτηση ενός παιδιού, όμως δεν είναι. Μπορεί να θεωρούμε εύκολη την ανατροφή ενός παιδιού, όμως δεν είναι. Ο αγώνας κάθε γυναίκας μέχρι να τεκνοποιήσει, αλλά και μέχρι να μεγαλώσει το παιδί, είναι πολύ δύσκολος. Η αγωνία της μάνας δεν σταματάει ποτέ. Τώρα μπορώ να καταλάβω γιατί η γιαγιά μου μέχρι το τέλος της ζωής της αγωνιούσε για το αν η μητέρα μου ήταν καλά, είχε φάει, ήταν κουρασμένη, είχε πυρετό….
Για να φέρω στον κόσμο αυτό το πλάσμα που τώρα κρατώ μέσα στην αγκαλιά μου, κινδύνευσε η ζωή μου…8,5 μήνες παλεύαμε και οι δύο για να τα καταφέρουμε. 8,5 μήνες δεν πήρα ούτε μία στιγμή ανάσα, δεν μπόρεσα να χαλαρώσω και να απολαύσω αυτό που μου συνέβαινε, ξυπνούσα πάντα με μία αμφιβολία αν θα τα βγάλω πέρα, γιατί η εγκυμοσύνη μου ήταν «υψηλού κινδύνου».
8,5 μήνες ένιωθα αφόρητες τύψεις και για το πρώτο μου παιδί που δεν μπορούσα να το βγάλω βόλτα, να το κρατήσω αγκαλιά, να παίξω μαζί του όπως πριν….8,5 μήνες ζούσα σε μία διαρκή αγωνία και ένιωθα υπαίτια για την δύσκολη εγκυμοσύνη μου. Ήξερα ότι δεν φταίω, αλλά δεν μπορούσα να μην αναρωτιέμαι μήπως είχα κάνει κάτι λάθος, δεν μπορούσα να μην αναρωτιέμαι γιατί δεν ήμουν «ικανή» να προστατεύσω τη ζωή που είχα μέσα μου, δεν μπορούσα να μην αναρωτιέμαι μήπως δεν αξίζω τόση ευτυχία…Βλέπετε, το «παιχνίδι» που παίζουν οι ορμόνες στην περίοδο της εγκυμοσύνης, αλλά και εν συνεχεία κατά τη λοχεία, είναι στ’ αλήθεια «άτιμο»….μας φορτώνει ενοχές, αμφιβολίες, μας κάνει να αισθανόμαστε άσχημα με τον εαυτό μας, αλλά και να τα βάζουμε άδικα με τους γύρω μας και δυστυχώς και με όσους μας αγαπούν.
8,5 μήνες ζούσα με την αγωνία αν θα «τινάξω στον αέρα» τη δουλειά μου, ό,τι είχα χτίσει με τόσο κόπο και αγάπη, διότι στον ιδιωτικό τομέα και μάλιστα στο ελεύθερο επάγγελμα, τα πράγματα είναι πολύ σκληρά για μία γυναίκα εγκυμονούσα. Κάθε μέρα ήταν και μία καινούργια «μάχη». Προσωπικά, υπήρξα τυχερή. Ήταν απίστευτη η αγάπη και η στήριξη που μου προσέφεραν οι δικοί μου άνθρωποι, αλλά και οι γονείς των μαθητών μου και οι μαθητές μου και τους ευχαριστώ δημόσια γι’ αυτό. Η στήριξή τους αποτέλεσε για εμένα το κίνητρο να μην τα βάλω κάτω, να είμαι αισιόδοξη και να πιστέψω ξανά ότι ο καθένας από εμάς μπορεί να ζήσει το όνειρό του. Αρκεί να το κυνηγήσει, με όλη τη δύναμη της ψυχής και του μυαλού του!!
Ο μπέμπης μου ήρθε τελικά στη ζωή την πιο ηλιόλουστη μέρα του Μαΐου και μέσα από τα δικά του αθώα παιδικά μάτια γεννήθηκε ξανά η ελπίδα στην ψυχή!! Τώρα τον κρατώ στην αγκαλιά μου και συνειδητοποιώ ότι έπρεπε να περάσω όλα αυτά για να δω τι τελικά έχει αξία στη ζωή και τι όχι…
Φίλες και γνωστές μου έχουν περάσει ασύλληπτες περιπέτειες μέχρι να καταφέρουν να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα και να γίνουν μανούλες. Έχουν θυσιάσει πάρα πολλά, έχουν κάνει πίσω σε επαγγελματικά και προσωπικά τους «θέλω», έχουν δει την εικόνα τους να αλλοιώνεται, γιατί έχουν πάρει πάρα πολλά κιλά, τα οποία δυσκολεύονται να χάσουν, έχουν περάσει τόσο έντονα την επιλόχεια κατάθλιψη ώστε να «παραιτηθούν» από τις χαρές της ζωής, γιατί αναμφίβολα τόσο η σωματική όσο και η ψυχολογική επιβάρυνση που υφίσταται κάθε γυναίκα κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από κάθε εγκυμοσύνη είναι τεράστια. Γι’ αυτό, πιστεύω και τονίζω ότι όλες οι μανούλες είναι «ηρωίδες».
Μέχρι να το ζήσω, δεν πίστευα τα παραπάνω. Θεωρούσα ότι είναι «υποχρέωση» της κάθε γυναίκας να κάνει θυσίες για να αποκτήσει ένα παιδί. Σαφώς, η απόκτηση ενός παιδιού είναι τεράστια ευλογία, αλλά αυτό που ζει και αυτό που νιώθει κάθε γυναίκα, όλη αυτή η ψυχολογική και συναισθηματική φόρτιση, όλη η αγωνία και το βάρος της ευθύνης μέχρι να φέρει στον κόσμο ένα γερό παιδί, είναι πράγματα που μόνο μία γυναίκα μπορεί να τα καταλάβει.
Ωστόσο, μέσα από το προσωπικό μου βίωμα, θέλω να πω σε όλες τις γυναίκες που διακατέχονται από παρόμοια συναισθήματα, ότι αξίζει τον κόπο και ότι με σκληρή προσπάθεια όλα γίνονται και ότι οι γυναίκες μπορούν να συνδυάσουν μητρότητα με επαγγελματική ζωή και να ξαναβρούν τη χαμένη «εικόνα» τους. Η προσπάθεια είναι δύσκολη, αλλά αξίζει τον κόπο!! Γιατί η ζωή, παρά τις αντιξοότητες, είναι γλυκιά….!
Γι’ αυτό και εσείς οι άντρες πρέπει να είσαστε δίπλα μας, να μας αγαπάτε, όσο σας αγαπάμε και εμείς, να μας ενθαρρύνετε και να μας κατανοείτε…..Γι’ αυτό και η κοινωνία, ως σύνολο, πρέπει να οργανωθεί με έναν τρόπο ώστε να δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες να βιώνουν τη μητρότητα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και όχι να τις επιβαρύνει με επιπρόσθετα προβλήματα, όπως συμβαίνει στο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας που και σε αυτό τον τομέα υστερεί.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Το «ιδανικό» δημόσιο σχολείο:προτάσεις

Θυμάμαι με γλυκιά νοσταλγία τα μαθητικά μου χρόνια. Είναι τα πιο τρυφερά χρόνια στη ζωή ενός ανθρώπου. Η πιο όμορφη περίοδος που διανύουμε, γιατί έχουμε όλο τον καιρό μπροστά μας για να ονειρευτούμε και να ζήσουμε το παραμύθι μας. Σε αυτήν τη φάση της ζωής μας, ασφαλώς, το σχολείο παίζει καταλυτικό ρόλο. Γι’ αυτό πάντοτε πίστευα ότι το σχολείο πρέπει να είναι ένας χώρος, όπου το παιδί θα αισθάνεται ασφάλεια και χαρά, όπου θα μπορεί να κάνει το όνειρό του αληθινό, θα μπορεί να αξιοποιήσει τα ταλέντα του, να αποκτήσει ουσιαστική γνώση, να δημιουργήσει φιλίες που θα διαρκέσουν για πάντα….
Από μικρή φανταζόμουν το «τέλειο σχολείο» και ήλπιζα να μου δοθεί κάποια στιγμή η ευκαιρία να συμβάλλω και εγώ με τις ιδέες και προτάσεις μου στη δημιουργία ενός σχολείου που δεν θα είναι «κάτεργο» αλλά θα «αγκαλιάζει» όλους τους μαθητές, χωρίς να τους βάζει ταμπέλες και χωρίς να τους περιθωριοποιεί.
• Κατ’ αρχάς τάσσομαι υπέρ της πλήρους αποσύνδεσης του Λυκείου από την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το Λύκειο πρέπει να αναδιαμορφωθεί και να αναζητήσει εκ νέου τον προσανατολισμό του. Να θέσει συγκεκριμένους στόχους, οι οποίοι πρέπει να συμβάλλουν στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητας κάθε μαθητή. Απαλλαγμένοι από το άγχος των εισαγωγικών εξετάσεων, οι μαθητές θα έχουν περισσότερο χρόνο για να ανακαλύψουν την «κοινωνική ταυτότητά» τους και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους. Από την άλλη πλευρά, οι διδάσκοντες δεν θα επιτελούν το έργο τους υπό την πίεση των εξετάσεων, με αποτέλεσμα να είναι πιο δημιουργικοί.
• Υποχρεωτική λειτουργία παρασκευαστικών τμημάτων για αλλοδαπούς μαθητές που αγνοούν τις βασικές δομές της ελληνικής γλώσσας. Πρέπει να σημειωθεί ότι μολονότι ο συγκεκριμένος θεσμός προβλέπεται, στην πράξη δεν εφαρμόζεται, παρά σε ελάχιστα σχολεία. Τα συγκεκριμένα τμήματα, όμως, είναι απολύτως αναγκαία για την ομαλή ένταξη των αλλοδαπών στην ελληνική πραγματικότητα.
• Παράλληλα, σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία, όπου ο αριθμός των αλλοδαπών αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, πρέπει να καλλιεργηθεί κλίμα συνεργασίας μεταξύ Ελλήνων-αλλοδαπών για να αποφευχθούν ακραία περιστατικά βίας. Γι’ αυτό, προτείνεται η πραγματοποίηση σεμιναρίων και διαλέξεων που θα αφορούν τον πολισμό άλλων χωρών, ώστε η μία πλευρά να γνωρίσει και να εκτιμήσει την άλλη. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να παρακινούν τους Έλληνες μαθητές να παρέχουν βοήθεια στους αλλοδαπούς στα μαθήματα της γλώσσας και της ιστορίας. Μάλιστα, σε κάθε ευκαιρία θα πρέπει να οργανώνονται μικρές ομάδες (αθλητικές, καλλιτεχνικές, περιβαλλοντικές κ.λπ.) αποτελούμενες από Έλληνες και αλλοδαπούς.
• Κατάργηση της στείρας μετάδοσης γνώσεων και της (ανεξήγητης) παπαγαλίας. Για παράδειγμα, δεν νοείται το μάθημα της ιστορίας να «παπαγαλίζεται», χωρίς ο μαθητής να έχει κατανοήσει το βαθύτερο νόημα και χωρίς να έχει τοποθετηθεί κριτικά σε αυτό που διαβάζει. Ούτε, νοείται να διδάσκεται λογοτεχνία, χωρίς ο μαθητής να γνωρίζει το έργο κάθε λογοτέχνη και τη συμβολή του στα πολιτιστικά δρώμενα. Γι’ αυτό, είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η κριτική σκέψη. Πολλοί είναι οι τρόποι για να επιτευχθεί το παραπάνω. Μία ενδεικτική πρόταση θα ήταν η εκπόνηση ατομικών και ομαδικών εργασιών που θα παρουσιάζονται μέσα στην τάξη κάθε εβδομάδα ή ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με τη διδάσκουσα ύλη. Μετά την παρουσίαση της εργασίας, η οποία θα στηρίζεται στην ύλη του μαθήματος και σε ορισμένες προαιρετικές πηγές (Διαδίκτυο, εγκυκλοπαίδειες, βιβλία, φωτοτυπίες του καθηγητή, ανάλογα με τις δυνατότητες πρόσβασης που έχει κάθε παιδί σε αυτά τα μέσα), θα πραγματοποιείται διάλογος και εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των μαθητών.
• Μείωση του τεράστιου όγκου της ύλης που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να αφομοιωθεί από τους μαθητές. Ας μην ξεχνάμε ότι η ημιμάθεια είναι πιο επικίνδυνη από την αμάθεια. Οπότε, είναι προτιμότερο να δοθεί βάρος στην ποιότητα παρά στην ποσότητα.
• Χρήση των οπτικοαουστικών και τεχνολογικών μέσων που ήδη προβλέπονται στα σχολεία, αλλά δεν εφαρμόζονται εκτενώς. Μέσω αυτών, ο μαθητής θα νιώσει πραγματικά μέτοχος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και θα επιδιώξει την εμβάθυνση του αντικειμένου που τον ενδιαφέρει.
• Πλήρης εξοπλισμός των εργαστηρίων όλων των σχολείων με τα απαραίτητα όργανα και μέσα, ώστε τα μαθήματα της Φυσικής, της Χημείας, της Βιολογίας και Ανθρωπολογίας, να διδάσκονται εξ’ ολοκλήρου μέσα στο εργαστήριο, όπου το παιδί θα έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει ουσιαστικά στη διαδικασία της μάθησης, με πειράματα, αναλύσεις κ.λπ. Με αυτό τον τρόπο, ο εκπαιδευτικός θα κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών και η γνώση δεν θα είναι επιφανειακή και στείρα.
• Ίδρυση και λειτουργία σε όλα τα σχολεία Δανειστικής Βιβλιοθήκης, προκειμένου να δοθεί το ισχυρό κίνητρο στους μαθητές να ασχοληθούν με τη λογοτεχνία.
• Διοργάνωση πολλών αθλητικών εκδηλώσεων, ώστε οι μαθητές να ασχοληθούν με τον αθλητισμό που αποτελεί μία σημαντική διέξοδο για τους νέους.
• Ενίσχυση του ρόλου του Συμβούλου Εκπαίδευσης, ο οποίος θα παρέχει πραγματική και όχι επιφανειακή βοήθεια σε εκπαιδευτικούς, με απώτερο στόχο τη βελτίωση του έργου τους.
• Στελέχωση των σχολείων με έναν τουλάχιστον ψυχολόγο, ο οποίος θα συζητά τα προβλήματα των μαθητών. Ο ρόλος του ψυχολόγου κρίνεται αναγκαίος κυρίως σε σχολικά συγκροτήματα, όπου ο αριθμός των αλλοδαπών μαθητών είναι υψηλός και παρουσιάζονται επεισόδια βίας.
• Αναθεώρηση των βιβλίων που είναι γραμμένα με τρόπο δυσνόητο και αναχρονιστικό.
• Καθιέρωση υποχρεωτικών σεμιναρίων επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και συνεχής ενημέρωση για τις νέες εξελίξεις στο χώρο της επιστήμης.
• Ουσιαστική επικοινωνία της μαθητικής κοινότητας με το σύνολο των διδασκόντων, μέσω της ενίσχυσης του ρόλου των πενταμελών συμβουλίων κάθε τάξης. Πιο συγκεκριμένα, τα πενταμελή πρέπει να ενημερώνουν τους εκπαιδευτικούς για τα προβλήματα, αλλά και την πρόοδο των μαθητών, με παράλληλη γραπτή αναφορά σε σχέδια, προτάσεις και λύσεις για θέματα που αφορούν τη σχολική κοινότητα. Ιδιαιτέρα θα ήταν σκόπιμο τα παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα περιθωριοποίησης (π.χ. αλλοδαποί) ή παιδιά με έντονες μαθησιακές δυσκολίες να έχουν τη δυνατότητα να καταφεύγουν στα πενταμελή, τα οποία θα αναλαμβάνουν την επίλυση του προβλήματος, σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό. Έτσι, θα τονωθεί το αίσθημα ευθύνης των μαθητών που θα καλούνται να αναπτύξουν σοβαρή δράση. Ταυτόχρονα, οι μαθητές θα έρθουν πιο κοντά και θα δημιουργήσουν σχέσεις αμοιβαίας υποστήριξης και αλληλεγγύης.
• Οργάνωση «συνεδρίων» μία φορά το τρίμηνο, κατά τα οποία εκπαιδευτικοί, μαθητές και γονείς θα συζητούν τα σημαντικά θέματα που τους απασχολούν. Θα ανταλλάσσονται απόψεις και θα προτείνονται λύσεις για βελτίωση της διδακτικής διαδικασίας.
• Ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης. Άλλωστε, εάν λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι τα ποσοστά ανεργίας είναι πολύ υψηλά, αντιλαμβανόμαστε τη σπουδαιότητα να κατευθυνθούν οι νέοι σε τεχνικά επαγγέλματα.
• Τελευταία πρότασή μου είναι να αποτελέσει το σύγχρονο σχολείο ένα ολοκληρωμένο κέντρο καλλιέργειας του πνεύματος. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση από το σύνολο των εκπαιδευτικών στις τέχνες (ζωγραφική, θέατρο, κινηματογράφο) και τις επιστήμες (πληροφορική, μαθηματικά), ανάλογα με τα ενδιαφέροντα, τα προσόντα και την κλίση των μαθητών. Για παράδειγμα, οι μαθητές κάθε τάξης μπορούν να χωριστούν σε ομάδες με βάση τα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντά τους και στο τέλος κάθε μήνα ή τριμήνου να παρουσιάζουν ένα θέμα (π.χ. ένα λογοτεχνικό βιβλίο, ένα θεατρικό έργο, μία ποιητική συλλογή, μία κινηματογραφική ταινία, μία εργασία στην πληροφορική ή ακόμα κάποια καλλιτεχνική δημιουργία που θα έχουν ετοιμάσει οι ίδιοι).
Αναμφισβήτητα, είναι δύσκολο να δημιουργηθεί το ιδεατό σχολείο, εξαιτίας αντικειμενικών συνθηκών που πηγάζουν από την έλλειψη κατάλληλης υποδομής, πρωτοβουλιών από την πλευρά της εκπαιδευτικής κοινότητας και σαφώς κρατικών πιστώσεων. Ωστόσο, είναι αδιανόητο στην κοινωνία του 21ου αιώνα να εφαρμόζονται αναχρονιστικά μέσα και μέθοδοι διδασκαλίας. Το Δημόσιο Σχολείο πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να προσαρμοστεί στα καινούργια δεδομένα της εποχής. Αυτό που, κατά κύριο λόγο, χρειάζεται είναι: αγάπη για το θεσμό του σχολείου, υπομονή, επιμονή και θέληση για δημιουργία από τη μεριά των ιθυνόντων, ξεκινώντας από τους πολιτικούς φορείς και φτάνοντας μέχρι τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και τους μαθητές, ώστε να επιτευχθεί η απαραίτητη αλλαγή και να λάβει το ελληνικό σχολείο τη θέση που του αξίζει στο ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό σύστημα.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ζητήσω από τους επισκέπτες της σελίδας που εργάζονται στο χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης να μου στείλουν τις απόψεις τους για τον τρόπο λειτουργίας των σχολείων, εφόσον άλλωστε ζούνε από μέσα τα πράγματα και γνωρίζουν πολύ καλά τα προβλήματα αλλά και τα θετικά στοιχεία της δημόσιας εκπαίδευσης.

2 Comments

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά

Απόψε γιορτάζουμε….

Το Διδασκαλείο μας συμπλήρωσε τον πέμπτο χρόνο λειτουργίας και γιορτάζουμε απόψε!! Βραβεύουμε τους επιτυχόντες μαθητές και υποδεχόμαστε με αγάπη κι ένα γλυκό χαμόγελο τα φιντανάκια μας!!

Έχω μεγάλη αγωνία και συγκίνηση, γιατί θα δω μετά από καιρό τους παλιούς μαθητές μου, με τους οποίους έχω ζήσει όμορφες και πολύ δυνατές στιγμές. Ξέρουν, αυτοί….Κάθε τάξη έχει αφήσει στην ψυχή μου ένα “σημαδάκι”, κάτι για να θυμάμαι πάντα, να αναπολώ και να χαμογελώ γλυκά. Παιδιά με διαφορετικές προσωπικότητες, διαφορετικούς χαρακτήρες, που βρέθηκαν μαζί και έγιναν μία δημιουργική ομάδα. Τους έδωσα και μου έδωσαν πολλά! Μάθανε από εμένα κι έμαθα κι εγώ από εκείνα. Έγινα καλύτερός άνθρωπος, μέσα από τα δικά τους μάτια που με έκαναν να δω τον κόσμο αλλιώς: πιο γλυκά και να αγωνιστώ ακόμα περισσότερο για κάποιες αξίες και ιδανικά.

Παιδάκια του Γυμνασίου που τώρα ξεκινάνε την ακαδημαϊκή τους ζωή, καθώς φέτος πολλοί μαθητές μου πέρασαν σε πανεπιστημιακές Σχολές, όπως Νομική, Αρχιτεκτονική, Χημικό, Διοίκηση Επιχειρήσεων!! Τους εύχομαι, από τα βάθη της ψυχής, καλή αρχή και τους παροτρύνω να μην εγκαταλείψουν ποτέ το στόχο και πάντα να βάζουν τον πήχη πιο ψηλά και να κυνηγάνε το όνειρο!!

Το Διδασκαλείο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής μου, όχι μόνο επαγγελματικές αλλά και προσωπικές. Τα όνειρα, αλλά και τις αγωνίες μου, τις μοιράστηκα με αυτά τα παιδιά και τους γονείς τους, με τους οποίους πλέον έχουμε δεθεί και έχουμε γίνει μία οικογένεια. Αυτοί οι άνθρωποι με στήριξαν περισσότερο από όσο θα περίμενα και χάρη σε αυτούς τώρα υπάρχει το Διδασκαλείο. Είμαι ευτυχισμένη, γιατί κάνω μία δουλειά που αγαπώ πάρα πολύ και ευχαριστώ όλους τους μαθητές και τους γονείς που με εμπιστεύονται! Σε αυτό το μαγικό ταξίδι της γνώσης και της δημιουργίας, είμαστε συνοδοιπόροι! Ειδικά, σε μία εποχή όπου η χώρα μαστίζεται όχι μόνο από οικονομική αλλά και από την κοινωνική κρίση, έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον, για να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπάνω και να ξαναβρούμε τη χαμένη μας ελπίδα που κάποιοι “εντέχνως” μας στέρησαν.

Καλή δύναμη εύχομαι, σε όλους μας!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Εκμάθηση ξένων γλωσσών:πότε, πώς, πού;

Μία πολύ συχνή απορία αλλά και ταυτόχρονα αγωνία των γονέων αφορά το πότε πρέπει να ξεκινήσει το παιδί τους να μαθαίνει την πρώτη ξένη γλώσσα και πότε τη δεύτερη, ώστε να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Τις προάλλες διάβασα ένα πολύ ενδιαφέρον και κατατοπιστικό άρθρο για το εν λόγω ζήτημα, της Πελιώς Παπαδιά, με τίτλο «Πολύγλωσσο…από κουνια» στην ηλεκτρονική μορφή του περιοδικού Ταλκ (www.talcmag.gr), το οποίο αξίζει, εσείς οι γονείς να διαβάσετε, ώστε με έναν τρόπο ολοκληρωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο να πάρετε τις απαραίτητες πληροφορίες.
Με το σημερινό κείμενο, θα καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία επί του θέματος, από την οπτική γωνία του εκπαιδευτικού. Τα παιδιά, ηλικίας 7-8 ετών, οι μαθητές δηλαδή της δευτέρας και τρίτης τάξης του Δημοτικού σχολείου, μπορούν να αρχίσουν την εκμάθηση της πρώτης ξένης γλώσσας (που κατά κανόνα η επιλογή αυτή αφορά τα αγγλικά), με την εγγραφή τους στην πρώτη τάξη, δηλαδή την A’ Junior.
Τα 8χρονα έχουν σαφώς ένα πλεονέκτημα σε σχέση με τα 7χρονα, καθώς συνήθως είναι πιο ώριμα -και ηλικιακά και λόγω της ύλης που έχουν διδαχτεί στο ελληνικό σχολείο- ώστε να αφομοιώσουν τους κανόνες και τις δομές της αγγλικής γλώσσας. Αλλά και τα 7χρονα, κατά κανόνα, «ρουφάνε» σαν σφουγγαράκια όσα μαθαίνουν στην A’ Junior και την επόμενη χρονιά, κατά τη φοίτησή τους στη B’ Junior, αφομοιώνουν καλύτερα και πιο αποτελεσματικά τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, καθώς και την εν γένει λειτουργία της γλώσσας.
Ένα από τα πολύ θετικά στοιχεία της εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας και η διαφορά με άλλες γλώσσες, είναι ότι το παιδί, μέχρι την A’ Senior, έχει διδαχτεί όλους τους κανόνες της γραμματικής που θα χρησιμοποιήσει μέχρι και την τάξη του Proficiency. Αυτό που διαφοροποιείται με την πάροδο των ετών είναι το λεξιλόγιο, το οποίο διευρύνεται. Επίσης, η αγγλική γραμματική είναι τόσο αυστηρά δομημένη, ώστε, εάν ο μαθητής αφομοιώσει τους κανόνες και τους εφαρμόζει συνειδητά κι όχι «παπαγαλία», τότε καταφέρνει να κατακτήσει και τον γραπτό και τον προφορικό λόγο πολύ πιο εύκολα και γρήγορα.
Όσον αφορά τις προσχολικές ηλικίες, το παιδί μπορεί να έχει την πρώτη επαφή με την ξένη γλώσσα μέσα από το παιχνίδι, το τραγούδι, τη ζωγραφική, τη χειροτεχνία, τις εικόνες και τόσα άλλα ενδιαφέροντα μέσα που προσφέρονται σήμερα στους εκπαιδευτικούς. Κυρίως δουλεύεται ο προφορικός λόγος, που στις τάξεις Pre-Junior παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο, όπως άλλωστε είναι φυσικό. Τα οφέλη των τμημάτων Pre-Junior είναι πολλά. Το παιδί εξοικειώνεται με την ξένη γλώσσα, με έναν τρόπο πολύ δημιουργικό. Συνοψίζοντας, τα τμήματα Pre-Junior σχετίζονται μόνο με παιχνίδι και δημιουργική απασχόληση, δίνοντας την ευκαιρία σε ένα παιδάκι να προχωρήσει πιο γρήγορα σε επόμενα επίπεδα, εάν γίνει μία ολοκληρωμένη δουλειά και πάρει γερές βάσεις, ήδη από αυτό το επίπεδο.
Σχετικά με το θέμα της απόκτησης πτυχίων, είμαι υποστηρικτής της άποψης ότι όλα τα παιδιά που αφιερώνουν χρόνο και χρήμα (οι γονείς τους) για την εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας, πρέπει να ολοκληρώσουν τη σπουδή τους με την απόκτηση του ανώτερου πτυχίου, τουλάχιστον στην πρώτη γλώσσα. Με έναν τρόπο, ασφαλώς, που θα συνδυάζει τη σκληρή δουλειά (μη γελιόμαστε, τα αγαθά κόποις κτώνται) αλλά και τη χαρά της δημιουργίας και τη δίψα για απόκτηση γνώσης, στοιχεία που οφείλει ο εκπαιδευτικός να μεταδώσει στους μαθητές.
Όσον αφορά την ηλικία απόκτησης πτυχίων, τα τελευταία χρόνια, πέφτει ολοένα και περισσότερο το όριο ηλικίας, με αποτέλεσμα υψηλός αριθμός μαθητών να ολοκληρώνει τη σπουδή στα αγγλικά, μόλις στην τρίτη τάξη του Γυμνασίου. Αυτό οφείλεται κυρίως στην «απαίτηση» των γονέων να «ξεμπερδεύουν» τα παιδιά τους με τις γλώσσες όσο το δυνατόν συντομότερα, τόσο για οικονομικούς λόγους, όσο και για να είναι απερίσπαστα στο Λύκειο, ώστε να αφοσιωθούν στην προετοιμασία των εισαγωγικών εξετάσεων.
Έχοντας συζητήσει το θέμα με αρκετούς φορείς, πιστεύω ότι, χωρίς να υπάρχει κανόνας, η πιο ώριμη ηλικία για να δώσει ένα παιδί εξετάσεις για το Lower είναι 14 ετών, όταν το παιδί φοιτά στην τρίτη τάξη του Γυμνασίου, και για το Proficiency 16 ετών, όταν το παιδί φοιτά στην δευτέρα τάξη του Λυκείου, ώστε να μπορεί να εμβαθύνει σε έννοιες δύσκολες που απαιτούν ένα μεγάλο βαθμό ωριμότητας αλλά και να μπορέσει να κατακτήσει τη γλώσσα σε μεγαλύτερη έκταση. Γιατί, όπως τονίζω σε όλους τους γονείς και τους μαθητές, σημασία δεν έχει μόνο να πάρεις το «χαρτί», αλλά πρωτίστως να έχεις κατακτήσει, τουλάχιστον σε έναν πολύ ικανοποιητικό βαθμό, τη γλώσσα. Ακόμα κι όταν ολοκληρώσει τις σπουδές του στην ξένη γλώσσα ο μαθητής, τον προτρέπω να συνεχίσει την ενασχόληση με δημιουργικούς τρόπους, όπως με την ξένη μουσική που ακούει, με τις ξενόγλωσσες ταινίες που παρακολουθεί, την ανάγνωση ξενόγλωσσης λογοτεχνίας, τις συζητήσεις με φίλους στην ξένη γλώσσα και τόσους άλλους ενδιαφέροντες τρόπους που μπορεί να ανακαλύψει το ίδιο το παιδί, στηριζόμενο στη φαντασία και δημιουργικότητά του.
Όσον αφορά την εκμάθηση της δεύτερης ξένης γλώσσας, «καταλληλότερη» ηλικία είναι τα 10-11 χρόνια, όταν δηλαδή το παιδί φοιτά στην τρίτη ή τετάρτη τάξη του Δημοτικού σχολείου και έχει ήδη ολοκληρώσει τα δύο πρώτα χρόνια της πρώτης ξένης γλώσσας που έχει επιλέξει. Οφείλω βέβαια να κάνω την επισήμανση ότι από την προσωπική μου εμπειρία στην περιοχή όπου διατηρώ το Διδασκαλείο μου, στον Άγιο Θωμά Αμαρουσίου, οι μαθητές μου επιλέγουν να ολοκληρώσουν την πρώτη ξένη γλώσσα φτάνοντας ως την απόκτηση του ανώτερου πτυχίου, ενώ την δεύτερη ξένη γλώσσα, τα γαλλικά για παράδειγμα, την φτάνουν μέχρι την τάξη B2 ή επιλέγουν να κάνουν μόνο ενισχυτικά μαθήματα για να βοηθηθούν στο σχολείο.
Η εκμάθηση μίας τρίτης ξένης γλώσσας, κατά την άποψή μου πρέπει να λαμβάνει χώρα σε αρκετά πιο ώριμες ηλικίες και φάσεις της ζωής του ατόμου, όπως κατά τη διάρκεια των φοιτητικών χρόνων, όπου σίγουρα θα μιλάμε και για μία απόλυτα συνειδητή επιλογή. Δεν ξεχνάμε ότι η εκμάθηση ξένων γλωσσών πρέπει να είναι πολύ δημιουργική διαδικασία, να μην καταντάει αγγαρεία, γιατί τότε χάνει την βαθύτερη ουσία και το περιεχόμενό της. Ακόμα και οι πιο «αδύναμοι» μαθητές, με την κατάλληλη ενθάρρυνση, μπορούν να κατακτήσουν ένα τουλάχιστον «κομμάτι» της γλώσσας, εάν αγαπήσουν τη γλώσσα.
Τώρα, ένα άλλο μεγάλο ζήτημα αφορά την εκμάθηση ξένων γλωσσών στα σχολεία. Στα μεν δημόσια, οι γονείς και οι μαθητές θεωρούν, σχεδόν, «αυτονόητο» ότι δεν γίνεται δουλειά στις ξένες γλώσσες, ακόμα κι αν υπάρχουν εξαίρετοι εκπαιδευτικοί. Δυστυχώς, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα εξακολουθεί να είναι δομημένο σε «συμπλεγματικά», άκρως συντηρητικά και απαρχαιωμένα πρότυπα και μεθόδους. Ονειρεύομαι την ημέρα εκείνη που ένας πραγματικά «φωτισμένος» Υπουργός Παιδείας, στηριζόμενος σε μία πολύ «δυνατή» και κατατοπισμένη ομάδα, θα αλλάξει ριζικά τα πράγματα στην παιδεία, ξεκινώντας από το Δημοτικό σχολείο. Θα βάλει (μεταφορικά, για να μην παρεξηγηθώ) μπουρλότο στα θεμέλια και θα δημιουργήσει το «σχολείο του μέλλοντος», βασισμένο σε στοιχεία, όπως η δημιουργικότητα, η φαντασία, η ουσιαστική γνώση, η αλληλεπίδραση, τα μέσα της τεχνολογίας κ.λπ. Σε μία τέτοια προσπάθεια, προσωπικά, θα ήθελα να δω επικεφαλής τον Καθηγητή μου και νυν βουλευτή, κ. Γιάννη Πανούση, ο οποίος έχει τόσες πολλές και σημαντικές ιδέες για το χώρο της παιδείας. Βέβαια, αυτή είναι μία τελείως διαφορετική συζήτηση, την οποία σκοπεύω να κάνω με άλλο κείμενό μου.
Έτσι, τα παιδιά στο δημόσιο σχολείο δεν μαθαίνουν την ξένη γλώσσα, όχι τουλάχιστον σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Δυστυχώς, και σε πολλά ακριβοπληρωμένα μάλιστα ιδιωτικά σχολεία, δεν γίνεται συστηματική δουλειά (έργο του Διευθυντή και τον γονέων να ψάξουν το γιατί), με αποτέλεσμα η πλειοψηφία των ελλήνων μαθητών να συρρέουν, ως είθισται, στα φροντιστήρια ή στην ενισχυτική βοήθεια κατ’ οίκον.
Μία συμβουλή προς τους γονείς που επιλέγουν τα ιδιαίτερα: ρωτάτε πάντα τους δασκάλους, όταν τελειώνει μία σχολική χρονιά, σε πιο επίπεδο βρίσκεται ο μαθητής, ποια τάξη έχει ολοκληρώσει, γιατί συχνά έρχονται μαθητές και δεν γνωρίζουν καν σε ποιο επίπεδο βρίσκονται, γεγονός που κρίνω απαράδεκτο!!
Τέλος, θα αναφερθώ σε ένα ακόμα καίριο ζήτημα. Οι γονείς, συχνά, με ρωτάνε «Πότε το παιδί μου θα μιλάει αγγλικά (ή όποια άλλη γλώσσα επιλέξει) και ποιες απαιτήσεις πρέπει ως γονιός να έχω όσον αφορά τη δεινότητά του στον προφορικό λόγο»; Η απάντησή μου είναι η εξής «Κάθε χρόνο που θα ολοκληρώνει μία τάξη, το παιδί θα μιλάει ακόμα καλύτερα, γιατί ο προφορικός λόγος συνδέεται άρρηκτα με τη γνώση και αφομοίωση των γραμματικών κανόνων μίας γλώσσας. Δεν μπορεί να έχουμε απαίτηση από το παιδί να μιλάει αγγλικά, όταν δεν έχει αφομοιώσει ακόμα τους βασικούς κανόνες της γλώσσας, κάτι που γίνεται σταδιακά. Γι’ αυτό, αν το σκεφτείτε αλλοδαποί που δεν έχουν κάνει μαθήματα ελληνικής γλώσσας, αν και ζούνε στην Ελλάδα πάρα πολλά χρόνια, κάνουν τόσα λάθη, τύπου ‘Η μπαμπάς είναι στο δουλειά του. Το παιδί είναι στο δρόμος, παίξει μπάλα’ κ.λπ. επειδή ακριβώς δεν γνωρίζουν τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες της ελληνικής. Ασφαλώς, η συνεχής εξάσκηση μέσα στην τάξη, όσον αφορά τον προφορικό λόγο, το γράψιμο πολλών παραγράφων και εκθέσεων, η ξένη μουσική, ακόμα και τα παιχνίδια στην ξένη γλώσσα, συμβάλλουν στο μέγιστο βαθμό στην εκμάθηση του προφορικού λόγου.
Συνοψίζοντας, μαθαίνω μία ξένη γλώσσα σημαίνει αφήνομαι στη μαγεία της και εμβαθύνω στην ιστορία και τον πολιτισμό της. Οπότε, πέρα από τους «κανόνες» και τα «πρέπει», οι καθηγητές ξένων γλωσσών οφείλουν -πρώτα και πάνω από όλα- να μεταδώσουν στα παιδιά την αγάπη για το αντικείμενο που διδάσκουν, ώστε τόσο οι μαθητές, όσο και οι γονείς τους, να συνειδητοποιήσουν την αληθινή αξία και σημασία της εκμάθησης των ξένων γλωσσών.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά

Γιατί, μαμά, να μάθω αγγλικά;

Μία πολύ συχνή ερώτηση που μου θέτουν μαθητές και γονείς (αλλά και σίγουρα όλοι μας, λίγο πολύ, έχουμε αναρωτηθεί) είναι η εξής: «Γιατί μόνο εμείς οι Έλληνες μαθαίνουμε ξένες γλώσσες και μάλιστα επενδύουμε χρόνο και χρήμα για να αποκτήσουμε πτυχία; Κορόιδα είμαστε;».
Αναμφίβολα, ο τρόπος που είναι δομημένο το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα βασίζεται ακόμα (ένας Θεός ξέρει γιατί εξακολουθεί να συμβαίνει αυτό σε μία κοινωνία όπου όλα αλλάζουν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς) στην στείρα απομνημόνευση, αφαιρώντας κάθε ίχνος φαντασίας και δημιουργικότητας που θα προσέδιδαν αξία, ουσία και περιεχόμενο σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα. Συνέπεια του παραπάνω, είναι να γίνεται και η εκμάθηση της ξένης γλώσσας ένας «αγώνας δρόμου» για την απόκτηση «ξερών γνώσεων» και να χάνει τη βαθύτερη ουσία και το περιεχόμενό της. Έτσι, στα δημόσια σχολεία, το μάθημα της ξένης γλώσσας, τις περισσότερες φορές, καταντάει το «μάθημα του χαβαλέ» και στα Κέντρα Ξένων Γλωσσών τα παιδιά αισθάνονται «υποχρεωμένα» και «καταναγκασμένα» να πάνε, λες και είναι κάτεργο. Υπό αυτές τις συνθήκες, πώς θα αγαπήσουν τα παιδιά την ξένη γλώσσα και πώς, σε ένα δεύτερο επίπεδο, θα την «κατακτήσουν»;
Πιστεύω ότι, εάν τόσο οι ιθύνοντες του Υπουργείου Παιδείας σε συλλογικό επίπεδο, όσο και οι εκπαιδευτικοί σε μεμονωμένο επίπεδο, κατανοήσουν οι ίδιοι την τεράστια αξία της εκμάθησης μίας ξένης γλώσσας και κοιτάξουν πίσω από τους γραμματικούς κανόνες και την απόκτηση πτυχίων, θα μπορέσουν να μεταδώσουν στα παιδιά κάτι πολύ σημαντικό: την αγάπη για τη γλώσσα. Γιατί η εκμάθηση κάθε γλώσσας συνεπάγεται διεύρυνση των πνευματικών και γνωστικών οριζόντων και σημαίνει εμβάθυνση στην ιστορία και τον πολιτισμό άλλων λαών. Η εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας, όχι μόνο δεν βασίζεται σε στείρα μετάδοση γνώσεων, αλλά είναι μία πολύ δυναμική διαδικασία, μέσω της οποίας αποκτάμε αυτογνωσία και ταυτόχρονα μας δίδεται η πολύτιμη ευκαιρία να υιοθετήσουμε θετικά στοιχεία άλλων λαών και να βελτιωθούμε. Μαθαίνοντας μία ξένη γλώσσα, ουσιαστικά «μυούμαστε» στον τρόπο σκέψης και στην κοσμοθεωρία ενός άλλου λαού.
«Μαθαίνω μία ξένη γλώσσα» κατ’ αρχάς σημαίνει μαθαίνω τα ήθη, τα έθιμα, τον πολιτισμό, την ιστορία. Τι φαγητά τρώνε, τι μουσική ακούνε, τι χορούς χορεύουνε, ποια είναι τα αγαπημένα τους αθλήματα, τι μαθαίνουν οι μαθητές σε μία άλλη χώρα και τόσα άλλα ενδιαφέροντα πράγματα που θα έδιναν την ευκαιρία στους λαούς να έρθουν πιο κοντά. Για παράδειγμα, σε πολλές χώρες του κόσμου, μαθαίνουν αρχαία ελληνικά και μάλιστα σε ένα υψηλότατο επίπεδο, σε σημείο που τα παιδιά μιλάνε αρχαία ελληνικά και γνωρίζουν τον αρχαίο πολιτισμό σε όλη του την έκταση, σε αντίθεση με τα Ελληνόπουλα που «μισούνε» το ίδιο τους το παρελθόν και τις ρίζες τους.
Συνοψίζοντας, η εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας είναι –πρώτα και πάνω από όλα- μία πολύτιμη εμπειρία ζωής. Γι’ αυτό, προτρέπω τους Έλληνες γονείς να μην την βλέπουν μόνο ως «ανάγκη» για να σπουδάσει αργότερα στο εξωτερικό το παιδί τους ή για να έχει καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές. Σαφώς, η εκμάθηση γλωσσών βοηθάει σημαντικά και στους παραπάνω τομείς, είναι τεράστιο εφόδιο, και προσωπικά είμαι υπέρμαχος της ολοκλήρωσης μίας ξένης γλώσσας με την απόκτηση των πιο υψηλών πτυχίων. Ωστόσο, με κανέναν τρόπο δεν πρέπει να ξεχνάμε την βαθύτερη ουσία που κρύβεται πίσω από τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες. Για να επιτευχθεί, όμως, το παραπάνω, είναι αναγκαίο να μετατραπεί η αίθουσα του σχολείου και του φροντιστηρίου σε έναν τόπο δημιουργικής και παραγωγικής μάθησης, όπου θα διδάσκουν καθηγητές αξιόλογοι, με παιδεία, μεταδοτικότητα και αγάπη για τα παιδιά και το αντικείμενό τους και οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα, μέσα από το παιχνίδι, το τραγούδι, τη μουσική, το χορό, το φαγητό, τις εικόνες, τα παραμύθια, τις ιστορίες, τη γραμματική, το συντακτικό, αλλά και και τόσα άλλα ενδιαφέροντα μέσα, να γνωρίσουν ποιος είναι ο λαός, του οποίου τη γλώσσα διδάσκονται.
Συμπερασματικά, εάν τόσο ο εκπαιδευτικός όσο και ο γονιός περάσει στο παιδί την αγάπη για την ξένη γλώσσα, οι μαθητές θα πάψουν να αντιμετωπίζουν την εκμάθηση ξένων γλωσσών ως «υποχρέωση» και θα κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα της. Γι’ αυτό προτρέπω τους γονείς να ωθήσουν τα παιδιά τους να αγαπήσουν την ξένη γλώσσα μέσα από την ξένη μουσική, την παρακολούθηση ξενόγλωσσων ταινιών, την ξένη λογοτεχνία, τα παιχνίδια του υπολογιστή, την επίσκεψη σε ξένες χώρες και άλλες δημιουργικές ασχολίες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μαθητές που ακούνε πολύ ξένη μουσική και παρακολουθούνε ξένες ταινίες, έχουν εξασκήσει στο μέγιστο βαθμό το αυτί τους στην ξένη γλώσσα, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ καλή προφορά και διευρυμένο λεξιλόγιο. Οπότε, στο βαθμό τουλάχιστον που μπορούμε, ας αφεθούμε όλοι στη μαγεία της εκμάθησης της ξένης γλώσσας και ας απολαύσουμε τη χαρά της δημιουργικής μάθησης! Με αυτό τον τρόπο, τα παιδιά μας και τα πτυχία τους, με ευκολία θα πάρουν, και όλοι μας θα αισθανθούμε ότι έχουμε καταφέρει κάτι σημαντικό.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά