Interview_2

Συνέντευξη Δεύτερη: “Κατάθεση Ψυχής” (15/8/2011)

Όταν η ψυχογενής ανορεξία χτυπάει την πόρτα μίας έφηβης”

Πριν από λίγο καιρό με πλησίασε μία 45χρονη γυναίκα, η Ελένη. Γνωρίζοντας ότι γράφω και ότι ασχολούμαι με ζητήματα κοινωνικού ενδιαφέροντος, μου ζήτησε να γράψω ένα άρθρο για την νευρική ανορεξία των εφήβων, προκειμένου να ευαισθητοποιήσω τους γονείς για τη μεγάλη αυτή μάστιγα. Μου εξήγησε ότι η 17χρονη ανιψιά της, ένα κορίτσι έξυπνο, όμορφο, άριστο στα μαθήματα και τον αθλητισμό, παλεύει εδώ και δύο χρόνια με το πρόβλημα. Το 17χρονο κορίτσι προέρχεται από μία ευκατάστατη οικογένεια, η οποία έχει άλλα δύο μικρότερα παιδιά. Οι γονείς είναι άνθρωποι καριέρας, με έντονη επαγγελματική δραστηριότητα. Το γεγονός που μου προκάλεσε τεράστια εντύπωση και αποφάσισα να προχωρήσω στην ακόλουθη συνέντευξη -κατάθεση ψυχής θα την χαρακτήριζα- ήταν ο κώδωνας του κινδύνου που έκρουσε αυτή η γυναίκα, τονίζοντας ότι: “Δυστυχώς, οι γονείς αντιλαμβάνονται πολύ αργά το πρόβλημα ή εθελοτυφλούν”. Αυτή η φράση ήταν αρκετή για να κάνω τη συνέντευξη με την Ελένη. Μέσα από αυτήν, όπως μου ζήτησε και η ίδια η γυναίκα, θέλω να αφυπνίσω τους γονείς, κυρίως τις μητέρες, να έρθουν κοντά στα παιδιά τους και να μην ντρέπονται να παραδεχτούν το πρόβλημα. Κάθε πρόβλημα έχει τη λύση του, αρκεί να διαγνωστεί έγκαιρα.

Κυρία Ελένη, η ανιψιά σας παλεύει εδώ και δύο χρόνια με τη μάστιγα της νευρικής ανορεξίας. Σε τι κατάσταση βρίσκεται τώρα;

Βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση. Το παλεύουμε. Είναι δύσκολο να αντιμετωπίσεις τέτοιο πρόβλημα, είναι μία πολύ επώδυνη και ψυχοφθόρα κατάσταση, αλλά δεν χάνουμε την ελπίδα. Ελπίζουμε ότι θα ξεφύγει…

Πώς ξεκίνησαν όλα;

Η ανιψιά μου πάντα ήταν λιτοδίαιτη, λόγω αθλητισμού. Γνωρίζω πολλά παιδιά στο χώρο του αθλητισμού, του πρωταθλητισμού, που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα. Ως παιδάκι ήταν μία χαρά, είχε κανένα κιλάκι παραπάνω. Από το Γυμνάσιο όμως νοιαζόταν πολύ για την εξωτερική της εμφάνιση, είχε και μεγάλο ανταγωνισμό με συμμαθήτριες της, γιατί όλες θέλανε να μοιάσουνε με τα μοντέλα. Κατάντησε να της γίνει έμμονη ιδέα το φαγητό, ώσπου σταμάτησε σταδιακά να σιτίζεται. Ασφαλώς, απέφευγε να τρώει στο τραπέζι με τους υπόλοιπους, βρίσκοντας κάθε φορά μία δικαιολογία, κυρίως σχετικά με τη μελέτη της. Επεδίωκε να τρώει μόνη και η “τακτική” της ήταν να μαζεύει “με τρόπο” το φαγητό και να το κρύβει σε χαρτοπετσέτες, τις οποίες μετά πετούσε σε κάδους απορριμμάτων, όχι μέσα στο σπίτι, αλλά κάπου στη γειτονιά, πιο μακριά από το σπίτι, για να μην αποκαλυφθεί το “μυστικό” της. Είναι τραγικό! Το μεγάλο λάθος που έγινε και γι’ αυτό αποφάσισα να μιλήσω, για να ευαισθητοποιήσω και άλλους γονείς, είναι ότι αργήσαμε να το αντιληφθούμε. Το παιδί υπέφερε και εμείς -τόσο οι γονείς της, όσο και οι κοντινοί της άνθρωποι- δεν βλέπαμε τι συνέβαινε. Το κορίτσι “χανόταν” μέρα με τη μέρα και εμείς απλώς αφήναμε να συμβεί. Αυτό ήταν το τραγικό λάθος τόσο των γονιών της, όσο και των υπολοίπων που είμαστε πολύ κοντά στην οικογένεια.

-Μου προξενεί μεγάλη εντύπωση αυτό το οποίο λέτε. Πώς είναι δυνατόν να μη βλέπατε την αλλαγή, τόσο σωματική όσο και ψυχολογική φαντάζομαι. Δεν είχε αδυνατίσει, δεν είχε κάποια εμφανή αλλαγή στη συμπεριφορά της;

Τα σημάδια, όπως σωστά λέτε, ήταν απολύτως εμφανή. Η μικρή είχε αδυνατίσει πάρα πολύ και είχε αρχίσει να κλείνεται περισσότερο στον ευατό της. Ποτέ δεν υπήρξε ιδιαίτερα κοινωνική, αλλά είχε γίνει ακόμα πιο κλειστή και μελαγχολική. Βέβαια, το αποδίδαμε στο άγχος της. Είναι πολύ αγχώδης με τα μαθήματα και τον αθλητισμό. Θέλει να είναι πρώτη σε όλα. Εκείνη την περίοδο έτυχε και οι γονείς της να έχουν πολύ σημαντικές επαγγελματικές υποχρεώσεις, οπότε λείπανε πολύ, με συνέπεια να μη δώσουν την απαιτούμενη βαρύτητα σε αυτό το οποίο εξελισσόταν σπίτι τους.

Οπότε, οι γονείς της δεν παρατήρησαν έγκαιρα την αλλαγή;

-Όχι. Ο πρώτος άνθρωπος που κατάλαβε ότι κάτι συνέβαινε ήταν η εξαδέλφη της, η κόρη μου. Η κόρη μου έχει την ίδια ηλικία και έχουν μία πολύ καλή σχέση. Τον τελευταίο καιρό λόγω πίεσης με τα μαθήματά τους και τα φροντιστήρια δεν βρίσκονταν συχνά, αλλά πάντοτε είχαμε την επαφή. Η κόρη μου ήταν αυτή που μας “έδειξε” το δρόμο. Συγκεκριμένα, μου είπε “Μαμά, τι έχει η ξαδέλφη μου; Έχει αδυνατίσει πάρα πολύ. Καλά δεν το βλέπετε; Έχει κάτι σοβαρό!” Εγώ προσπάθησα να την καθησυχάσω, μάλλον να καθησυχάσω τον εαυτό μου, λέγοντας ότι δεν έχει τίποτα, ότι είναι μία χαρά και ότι απλώς έχει πολύ άγχος. Πρέπει εδώ να τονίσω ότι η ανιψιά μου ήταν πάντα τελειομανής. Πρώτη στα μαθήματα, πρώτη στον αθλητισμό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σηκώνει ένα πολύ μεγάλο “φορτίο”, καθώς δεν το κρύβω όλοι περιμέναμε από αυτήν πάρα πολλά, την βλέπαμε σαν το “καμάρι της οικογένειας” και όχι ως μία έφηβη που έπρεπε να ζει την ηλικία της, να γελάει, να παίζει, να είναι χαρούμενη όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας της. Η αδελφή μου υπήρξε πρότυπο μητέρας. Δεν θέλω να την αμφισβητήσω, γιατί δεν της αξίζει. Πραγματικά έκανε τα πάντα για να είναι και τα 3 της παιδιά ευτυχισμένα, αλλά κάπου στην πορεία, ίσως με τις τεράστιες επαγγελματικές υποχρεώσεις που έχει, “χάθηκε”. Ξέρετε κάτι; Η σκληρή αλήθεια είναι ότι όλοι βλέπαμε το πρόβλημα, αλλά κλείναμε τα μάτια σε αυτό, γιατί δεν θέλαμε να παραδεχτούμε τα δική μας λάθη και τις δικές μας αδυναμίες. Δεν σας κάνει εντύπωση που μόνο η συνομήλικη ξαδέλφη της είδε το πρόβλημα και μας “φώναξε” τη σκληρή πραγματικότητα;

Τι συμβουλεύετε τους γονείς, έχοντας βιώσει αυτή την επώδυνη εμπειρία;

-Τους συμβουλεύω να αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους όχι σαν σούπερ ήρωες, αλλά ως παιδιά. Τους συμβουλεύω να είναι κοντά στα παιδιά τους σε κάθε βήμα κυρίως στη δύσκολη φάση της εφηβείας, να τους μιλάνε, να κάθονται δίπλα τους με τις ώρες για να συζητάνε ή απλώς για να τα ακούνε και να τους κρατάνε το χέρι. Τα παιδιά μας, όποιο πρόβλημα κι αν αντιμετωπίζουν, μας το “λένε”. Όχι πάντοτε με λόγια, γιατί τα λόγια πολλές φορές δεν χρειάζονται. Μας καλούν απεγνωσμένα σε βοήθεια, με ένα βλέμμα, με μία και μόνο ματιά. Εμείς όμως δεν θέλουμε να το δούμε, γιατί έτσι είναι σαν να παραδεχόμαστε τη δική μας αδυναμία και τα δικά μας λάθη και δεν θέλουμε να σηκώσουμε ένα τόσο μεγάλο φορτίο, τόσες πολλές ενοχές. Οι γονείς όμως οφείλουν στα παιδιά τους να είναι δυνατοί.

-Τώρα, η ανιψιά σας τι ονειρεύεται;

-Να μπορέσει να αγαπήσει ξανά τον εαυτό της και να φύγει από μέσα της αυτό το τεράστιο κενό.

Σας ευχαριστώ πολύ για αυτή την κατάθεση ψυχής. Εύχομαι η ανιψιά σας να κάνει το όνειρό της πραγματικότητα!

-Σας ευχαριστώ και εγώ.