Tag Archives: crime and punishment

Day 2 (18/11) – RJ and Criminology, RJ and Criminal Justice

Ακολουθεί ανάρτηση του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος στα αγγλικά:

Day 2 (18/11) – RJ and Criminology, RJ and Criminal Justice

Crime and punishment are two key concepts in both Criminal Justice and Criminology. These concepts are designed by criminal Law to align with each other. RJ considered as a movement in Criminology is principally focused on the second key concept, that is to say the punishment. In fact, in RJ literature one can find rich consideration on the conceptual relationship between RJ and punishment, comparisons between retributivism and restoration etc.

Nevertheless, there is much less research on the relation between RJ and the crime per se. The authors of this paper chose three of the criminological theories of crime that have influenced current criminal policies, namely the “classicism”, the “individual positivism”, and the “’law and order’ conservatism” and try to examine their convergence or not with RJ.

Visit the webpage: http://e-keme.gr/en/day-2-18-11-rj-and-criminology-rj-and-criminal-justice/?fbclid=IwAR36N6OESArNPBuhaVJ3xVptPKVA83YC7JYsy_0vmWzcMYBhT2WnXTruNwo

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Έγκλημα και τιμωρία: ο «εγκληματικός» νους και οι ανθρώπινες κοινωνίες

Το σημερινό μου κείμενο, βασισμένο σε παλαιότερη ανάρτησή μου, αφιερώνεται στους εκπαιδευόμενους στο εξ αποστάσεως σεμινάριο μας που ξεκινάει στις 15/6/2018 στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος με τίτλο «Φυλακές: Έρευνα & Γλωσσικά ζητήματα» (εγγραφές μέχρι και την Τετάρτη 13/6/2018. Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης. Πληροφορίες: τηλ. επικοινωνίας 690 82 33 371. Η εκδήλωσή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: https://www.facebook.com/events/240549816702652/?notif_t=event_invite_reminder&notif_id=1528727992462137).

“As long as there have been people, there has been crime. [..]. The history of criminology is in many ways the history of humanity”/ Από τότε που υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχει έγκλημα [..]. Η ιστορία της εγκληματολογίας είναι από πολλές απόψεις η ιστορία της ανθρωπότητας». Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο, με τίτλο The History of Criminology Crime and Criminology, From the Ancients to the Renaissance (https://www.thebalancecareers.com/the-history-of-criminology-part-1-974579) που αξίζει να διαβάσετε οι ασχολούμενοι με τα πολυσύνθετα ζητήματα, τα οποία σχετίζονται με το έγκλημα και το εγκληματικό φαινόμενο.

Το έγκλημα είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη φύση. Η ιστορία της εγκληματολογίας -επομένως και του εγκλήματος- είναι συνυφασμένη με την ιστορία της ανθρωπότητας. Ο «εγκληματικός νους» πάντοτε θα υπάρχει και θα απασχολεί τις κοινωνίες και την επιστημονική κοινότητα.

Το γεγονός ότι η εγκληματική συμπεριφορά απασχολούσε όλες τις κοινωνίες καθίσταται εμφανές εάν επιχειρήσουμε μια σύντομη ιστορική αναδρομή, όπου διαπιστώνεται ότι όλες οι φυλές και οι κοινότητες έχουν οργανωθεί βάσει ενός άγραφου κώδικα συμπεριφοράς, ο οποίος καθορίζει ποιες ενέργειες είναι αποδεκτές και ποιες όχι, άρα πρέπει να τιμωρούνται.

Μάλιστα ο χαρακτηριζόμενος και ως «κώδικας ηθικής» είναι συχνά πιο αυστηρός και έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από τους θεσμικά καθιερωμένους νόμους, γιατί απορρέει από το «λαϊκό αίσθημα» περί δικαίου. Επομένως, η ποινή από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή, είτε στηρίζεται σε άγραφους είτε σε γραπτούς κανόνες, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο όλων των κοινωνιών, απαραίτητο για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας τους. Κατά συνέπεια, η έννοια της «τιμωρίας» δεν μπορεί να προσεγγιστεί ανεξάρτητα από την έννοια της «κοινωνίας», διότι συνδέεται άρρηκτα με αυτήν («έγκλημα και τιμωρία»). Η ποινή είναι, δηλαδή, ένα κατεξοχήν κοινωνικό και κατ’ επέκταση ιστορικό φαινόμενο, δεδομένου ότι πηγάζει από την κοινωνική δομή και υπόκειται στις αρχές της, αποκαλύπτοντας σε ένα δεύτερο επίπεδο την παθολογία της κοινωνικής μας ζωής.

Ως προς τη γλωσσική ανάλυση της λέξης «ποινή», καταγράφεται στα λεξικά με δύο σημασίες: με την καθημερινή/κοινή χρήση της και τη νομική. Ειδικότερα, ως όρος της καθομιλουμένης σημαίνει «είδος τιμωρίας που επιβάλλεται για κολάσιμη πράξη». Ως νομικός όρος, αποκτά πιο εξειδικευμένη σημασία. Έχει την έννοια της «τιμωρίας που επιβάλλεται σε κάποιο άτομο, κατόπιν δικαστικής απόφασης και ισοδυναμεί με τη στέρηση της ελευθερίας, περιουσίας ή ζωής του ή την επιβολή προστίμου».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αρχική σημασία του όρου, η οποία ήταν «εκδίκηση για το διαπραχθέν έγκλημα, μέσω της καταβαλλόμενης τιμής για το αίμα που είχε χυθεί, ώστε να επιτευχθεί η ισορροπία στις σχέσεις των εμπλεκομένων και ο εξαγνισμός του δράστη».

Αναφορικά με την εξελικτική πορεία της ποινής, αν και καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των εγκλημάτων από εποχή σε εποχή και από κοινωνία σε κοινωνία, η ιστορία της ποινής διέγραψε μία κοινή σχεδόν πορεία, η οποία φέρνει στο φως την οικουμενικότητα και διαχρονικότητα του ποινικού φαινομένου. Σε μία πρώτη φάση είχε τη μορφή της άμετρης αντεκδίκησης μεταξύ των ατόμων και σε ένα τελικό στάδιο απέκτησε δημόσιο χαρακτήρα, επιβαλλόμενο αρχικά από την κοινότητα και κατόπιν από το οργανωμένο κράτος. Ξεκινώντας από τις πρωτόγονες κοινωνίες, η τιμωρία για την προσβολή των αδικημάτων, τα οποία χωρίζονταν σε «ιδιωτικά» και «δημόσια», ήταν άμεση, δηλαδή τα ίδια τα θιγόμενα άτομα είχαν την «ηθική» υποχρέωση να εκδικηθούν τον δράστη.

Η μορφή της ποινής δεν ήταν τυχαία αλλά διερευνώντας την εξέλιξή της διαπιστώνουμε ότι εξαρτιόταν απόλυτα από τους επιμέρους σκοπούς που επιτελούσε, οι οποίοι διαφοροποιούνταν ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εκάστοτε ιστορικής φάσης. Μεταξύ αυτών των σκοπών, ιστορικά, οι σπουδαιότεροι συνίστανται σε τέσσερα σημεία:
• Αποτροπή (deterrence) των μελών του κοινωνικού συνόλου από την τέλεση μελλοντικών εγκλημάτων.
• Επανένταξη του δράστη (rehabilitation), η οποία περιλαμβάνει ένα σύνολο μέσων για την αναμόρφωσή του (π.χ. εργασία), ώστε να μην τελέσει νέο έγκλημα.
• Αποδυνάμωση/αχρήστευση (incapacitation) του δράστη, μέσω φυσικής εξόντωσης, στιγματισμού με ακρωτηριασμό και άλλες βάναυσες σωματικές ποινές ή ακόμα θανατικής καταδίκης, προκειμένου να διασφαλιστεί το «κοινό καλό».
• Αποκατάσταση/επανόρθωση (restoration) του διαπραττομένου εγκλήματος. Αυτή εφαρμόζεται σε περιπτώσεις αδικημάτων ελάσσονος σημασίας, π.χ. τροχαία χωρίς θύματα, μικρο-κλοπές, πρόκληση μικρο-φθορών κ.λπ., τα οποία μπορεί να «διορθωθούν» από τον ίδιο τον δράστη.

Συνοψίζοντας, έγκλημα και τιμωρία είναι δύο έννοιες αναπόσπαστα δεμένες μεταξύ τους και απόλυτα συνυφασμένες με τις ανθρώπινες κοινωνίες.

Στο mail μου: kardaraa@gmail.com μπορείτε να στέλνετε όλα τα ερωτήματά σας για τα σεμιναριακά μας μαθήματα.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά