Tag Archives: σωφρονισμός

Κλειστές φυλακές

Ο Ομ.Καθηγητής Εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Αντώνης Μαγγανάς, δίνει έναν πολύχρονο αγώνα κατά των κλειστών φυλακών. Σε αυτό τον αγώνα είμαι δίπλα του και πιστεύω ότι θα δικαιωθεί. Οι κλειστές φυλακές πρέπει να καταργηθούν και να αντικατασταθούν με άλλες εφαρμόσιμες λύσεις, επιστημονικά αλλά και κοινωνικά χρήσιμες.

Για να έχει όμως μια εικόνα και η κοινωνία μας, που δεν γνωρίζει ακριβώς τι σημαίνει “κλειστή φυλακή”, πώς λειτουργεί και τι συμβαίνει με αυτούς τους ανθρώπους όταν αποφυλακίζονται, παραθέτω το σχόλιο που έκανα σε ανάρτηση του Καθηγητή για την αναγκαιότητα κατάργησης των κλειστών φυλακών και αντικατάστασή τους, γιατί ασφαλώς όταν μιλάμε για κατάργηση, δεν εννοούμε άνοιγμα φυλακών και αφήνουμε τα πράγματα στη μοίρα τους.

Το να κρατάει πάντως η Πολιτεία σαν φυτά ανθρώπους πίσω από κάγκελα, σε “καταστήματα κράτησης” που ούτε τον ήλιο μπορείς να δεις (στις φυλακές ανηλίκων σε πιάνει η ψυχή σου να βλέπεις νέα παιδιά που το αίμα τους “βράζει” πίσω από συρματοπλέγματα. Ο Rokas στη συνέντευξη που κάναμε μου έλεγε ότι ούτε να καθίσει ήσυχος να διαβάσει για τις πανελλαδικές δεν είχε τη δυνατότητα… «Ένα παιδί που βρίσκεται σε γκρι τοίχους, σε ένα περιβάλλον χωρίς καθαριότητα, σε άθλιες συνθήκες και είναι κλεισμένο σε ένα δωμάτιο, κάπου 15 ώρες το 24ωρο, «βυθίζεται» σε κατάθλιψη» http://www.postmodern.gr/rokas-balbieris-apo-to-skotadi-to…/) και αυτοί οι άνθρωποι, μετά από λίγα ή περισσότερα χρόνια να βγαίνουν τελείως απροετοίμαστοι στην ελεύθερη κοινωνία και συχνά να επιστρέφουν, έχοντας μάλιστα διαπράξει και πιο σοβαρά εγκλήματα, δεν είναι Λύση.

Απλώς χρυσώνουμε το χάπι στην κοινωνία, ότι τους έχουμε κλεισμένους σε ένα κελί! Τελείως απροετοίμαστους για το μετά της φυλακής, βεβαίως!! Δεν μπορεί να μην υπάρχει κάτι καλύτερο από αυτόν το “θεσμό”; Επέκταση του θεσμού των αγροτικών φυλακών, επέκταση του θεσμού της κοινωνικής εργασίας, έμφαση μέσω των υπαρχουσών δομών στο τι γίνεται σε αυτούς τους ανθρώπους μετά την αποφυλάκιση, αυτές δεν είναι εφαρμόσιμες λύσεις;
Μια μικρή, ευέλικτη ομάδα, ειδικών επιστημόνων (νομικών, εγκληματολόγων, οικονομολόγων) είμαι σίγουρη ότι θα μπορούσαν να καταθέσουν εφαρμόσιμες λύσεις. Και τουλάχιστον, όσο τους έχουν μέσα, γιατί να είσαι σαν τα φυτά; Γιατί ο χρόνος να είναι νεκρός; Πού αποσκοπεί αυτό;;; Πήγαινα στις φυλακές Κορυδαλλού κάθε μέρα για 3 μήνες και έμενα τουλάχιστον από τις 9 το πρωί ως τη 1 το μεσημέρι. Πολλές φορές και περισσότερο.

Είδα πόνο, είδα νεαρούς εξαρτημένους που δεν είχαν καμία δουλειά εκεί μέσα και κατέγραψα πάρα πολλές μαρτυρίες για το πώς εκπαιδεύονται ακόμα καλύτερα στο έγκλημα. Το χειρότερο άκουσα να λένε νέοι “η φυλακή είναι σπίτι μου”. Εκείνη δε την περίοδο, αντιμετώπισα κι εγώ κάποια θέματα που δεν περίμενα να αντιμετωπίσω: όπως είχα ένα θέμα με το φως και δεν άντεχα να ακούω πόρτες να κλείνουν βίαια. Αυτοί οι άνθρωποι που μένουν εκεί μέσα πώς θα βγουν να αντιμετωπίσουν τη ζωή στην ελεύθερη κοινωνία; Πώς θα αντεπεξέλθουν και ψυχολογικά και σε πρακτικό επίπεδο;;

Άλλωστε ακόμα και όσοι βρίσκονται για ανθρωποκτονίες, για βιασμούς κλπ. και αυτοί έξω δεν βγαίνουν σε κάποιο χρονικό διάστημα; Άρα, τι…το να μένουν για ένα διάστημα στα κολλέγια του εγκλήματος είναι καλύτερο; Σαφώς να υπάρξει πρόβλεψη για όσους έχουν διαπράξει βίαια εγκλήματα και θεωρούνται “επικίνδυνοι” να εγκληματήσουν ξανά, αλλά σε ένα πλαίσιο. Αυτό των κλειστών φυλακών δεν λειτουργεί και δεν έχει ουδεμία χρησιμότητα -επιστημονική ή κοινωνική.

Επομένως, ήρθε η ώρα πιστεύω για την κατάθεση συγκεκριμένων, εφαρμόσιμων, λύσεων κοινωνικά και επιστημονικά χρήσιμων. Φανταστείτε και με αυτό κλείνω, σε μια σχολική αίθουσα να κλειδώσετε τα πιο ζωηρά και ατίθασα εφηβάκια και να τα αφήσετε εκεί χωρίς κανένα ερέθισμα, καμία καθοδήγηση, κανένα κίνητρο, τι θα γίνει…στην “καλύτερη” των περιπτώσεων να γκρεμίσουν την αίθουσα! Κι όμως εμείς θα πούμε “επιβάλλουμε την τάξη”. Αυτά δεν είναι λύσεις.

Μπράβο κύριε Καθηγητά για τον αγώνα σας και πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα δικαιωθείτε!!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Ο θεσμός των αγροτικών φυλακών στην Ελλάδα – Συνέντευξη με τον Γ.Γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής Ευτύχη Φυτράκη

Ο θεσμός των αγροτικών φυλακών στην Ελλάδα αποτέλεσε το κεντρικό θέμα της συνέντευξής μας με τον Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κ. Ευτύχη Φυτράκη στο postmodern. gr και στη στήλη “Έγκλημα και Media”.

Όπως αποδεικνύει η διεθνής έρευνα, ο θεσμός των αγροτικών φυλακών έχει πολλαπλά οφέλη για τον έγκλειστο πληθυσμό, αλλά και για την ευρύτερη κοινωνία. Θεωρώ συνεπώς σημαντική την επέκταση του, προκειμένου τα Αγροτικά Καταστήματα Κράτησης να διαδραματίσουν έναν ουσιαστικό ρόλο στην κοινωνική ενσωμάτωση των αποφυλακισθέντων, γιατί η φυλακή δεν είναι αποκομμένη από την ελεύθερη κοινωνία και τα τεχνητά τείχη πρέπει οπωσδήποτε να γκρεμιστούν.

Σε μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αυτοί οι άνθρωποι θα αποφυλακισθούν και είναι αναγκαίο να έχουν αποκτήσει τόσο τις δεξιότητες όσο και μια σταθερότητα στη ζωή τους με την αποφυλάκισή τους, για να απέχουν από την εγκληματική δράση και να μην επιστρέψουν στη φυλακή, έχοντας σε πολλές περιπτώσεις διαπράξει πολύ πιο σοβαρά αδικήματα, για τα οποία βρέθηκαν στη φυλακή την πρώτη φορά. Απαιτείται αναμφισβήτητα τόλμη για τους νεωτερισμούς και την αντικατάσταση των κλειστών φυλακών με ανοιχτού τύπου καταστήματα κράτησης, ταυτόχρονα όμως κάθε βήμα πρέπει να είναι μεθοδικό και πολύ καλά σχεδιασμένο, ώστε να επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα για τον έγκλειστο πληθυσμό και το σύνολο της κοινωνίας.

Μπορείτε να διαβάσετε όλη τη συνέντευξη εδώ http://www.postmodern.gr/o-thesmos-ton-agrotikon-fylakon-stin-ellada-synenteyxi-me-ton-g-g-antegklimatikis-politikis-eytychi-fytraki/

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

“Εγκληματικές μορφές” και έγκαιρη παρέμβαση

Μια από τις πολλές υποθέσεις που παρουσιάζει ο Πάνος Σομπολος στο νέο του βιβλίου, το οποίο παρουσιάζω στο http://www.postmodern.gr/i-asteres-tou-panou-sobolou-otan-i-dimosiografia-synanta-tin-egklimatologia/ είναι η υπόθεση του “Αυτια”: του ευγενικού διαρρήκτη που άφηνε το αποτύπωμα του…αυτιού του στην πόρτα των διαμερισμάτων που “χτυπούσε”. Ο συγκεκριμένος σε μια περίπτωση άφησε ένα μάτσο χιλιάρικα στην κούνια ενός μωρού και σε μια άλλη, όταν βρέθηκε αντιμετωπος με μια έγκυο γυναίκα, έφυγε χωρίς να την πειράξει, προσποιούμενος τον….υδραυλικό!

Στο σημείο αυτό θα μπορούσαν να εξαχθούν δύο συμπεράσματα, τα οποία πολύ συνοπτικά θα αναφέρω στο σημερινό μου κείμενο: πρώτον, ότι σε κάποιους παρανομούντες, όπως χαρακτηριστικά τους αποκαλεί ο κ. Σόμπολος και τους περιγράφει στο βιβλίο του, εάν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση δύναται να “απέχουν” από το έγκλημα και την εγκληματική δράση (θεωρία “αποχής από το έγκλημα”/ desistance theory, την οποία επίσης έχω αναλύσει στο http://www.postmodern.gr/ta-kollegia-tou-egklimatos-ke-i-theoria-tis-apochis-apo-to-egklima/) διοχετεύοντας την ενέργεια και τη σκέψη τους σε κάτι θετικό.

Ένα δεύτερο συμπέρασμα που προκύπτει από το βιβλίο και επιβεβαιώνω από τις συνέντευξεις που πραγματοποίησα στις Φυλακές Κορυδαλλού, στο πλαίσιο της έρευνάς μου, είναι η διαφορετική αφετήρια της σκέψης ανάμεσα σε έναν άνθρωπο που λειτουργεί εκτός νόμου και σε όσουν υπακούνε στους νόμους. Αναφέρω ενδεικτικά μία πολύ χαρακτηριστική σκηνή που βίωσα στις φυλακές και την οποία φέρνω ως παράδειγμα και στα μαθήματά μου: είναι αυτή ενός νεαρού διαρρήκτη που μου μιλούσε με πολλή “αγάπη” για το “επάγγελμά” του -τις διαρρήξεις- και μου εξηγούσε ότι για να γίνεις ένας καλός διαρρήκτης πρέπει να “σπουδάσεις”, λέγοντάς μου “Κυρία Αγγελική, όπως εσείς σπουδάζετε για το διδακτορικό σας, έτσι κι εγώ σπουδάζω για να είμαι καλός. Αν πάτε εσείς να κάνετε μια διάρρηξη, θα σας πιάσουν αμέσως”. Πέραν του χιούμορ με το οποίο θα μπορούσαμε να προσεγγίσουμε αυτήν τη συζήτηση, πιστεύω ότι είναι σημαντική για τους ερευνητές αυτή και ανάλογες μαρτυρίες, διότι καταδεικνύει τη σκέψη αυτών των ανθρώπων, το πώς στο μυαλό τους “νομιμοποιούν” τη δράση τους και της δίνουν μια διαφορετική διάσταση.

Συνεπώς, για να υπάρξει παρέμβαση και “σωφρονισμός”, οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπ’ όψιν μας ποια είναι η σκέψη αυτών των ανθρώπων, πώς βλέπουν οι ίδιοι το έγκλημά τους και πώς θα μπορούσαν να απέχουν από αυτό, αλλάζοντας ουσιαστικό ολόκληρο τον τρόπο σκέψης τους – ένα εγχείρημα που ασφαλώς δεν είναι καθόλου εύκολο. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις οι αρμόδιοι φορείς μπορούν, με τη γνώση και την εμπειρία τους, να λειτουργήσουν θετικά και να βοηθήσουν το άτομο να απέχει από την εγκληματική δράση. Όπως τονίζω συχνά μέσα από την αρθρογραφία του, ιδιαίτερη έμφαση αξίζει να δοθεί σε νεαρά άτομα που έχουν στερηθεί την οικογενειακή στήριξη και την κοινωνική μέριμνα. Επίσης, το πρώτο αδίκημα ή η διάπραξη minor crimes/εμπλοκή δηλαδή στη “μικροεγκληματικότητα” είναι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν.

Τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας εντός των καταστημάτων κράτησης διαδραματίζουν στο σημείο αυτό θετικό ρόλο και γι’ αυτό πρέπει να ενισχυθεί η δράση τους και οι δημιουργικές πρωτοβουλίες των σπουδαίων εκπαιδευτικών τους (να ξεκινούν έγκαιρα τα μαθήματα, να ολοκληρώνουν τη διδακτέα ύλη, να δίνεται κίνητρο στους μαθητές που θέλουν να προχωρήσουν κλπ).

Έχει ενδιαφέρον να κλείσω με τον τρόπο με τον οποίο απάντησε σε συνέντευξη στον Πάνο Σόμπολο ο “ληστής με την καμπαρτίνα”, ο οποίος έλεγε “ευχαριστώ” στους υπαλλήλους της τράπεζας μετά από κάθε ληστεία: “Εσείς δεν θα λέγατε ευχαριστώ αν μέσα σε τρία λεπτά παίρνατε από την τράπεζα 18.000.000 δρχ;” (!)

Καλή σας ημέρα!! Περιμένω τις δικές σας σκέψεις στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Φυλακές: οι “αποθήκες ψυχών” είναι απειλή για όλους

Η συνεργασία μου με το postmodern.gr ξεκίνησε, σήμερα, επίσημα! Ελπίζω ότι θα μας στηρίξετε σε αυτή την πολύ ωραία προσπάθεια. Η πρώτη μου γνωριμία, λοιπόν, με το αναγνωστικό κοινό του postmodern γίνεται με ένα θέμα που αγαπώ και ένα κείμενο που επέλεξε ο Δημήτρης να μπει πρώτο και τον ευχαριστώ πολύ, γιατί με αντιπροσωπεύει απόλυτα. Είπαμε.. ο καλός δημοσιογράφος ξέρει να “διαβάζει” την ψυχή σου.

Το κείμενο φέρει τον τίτλο “Φυλακές: οι “αποθήκες ψυχών” είναι απειλή για όλους μας” και μπορείτε να διαβάσετε εδώ http://www.postmodern.gr/fylakes-i-apothikes-psychon-ine-apili-gia-olous/

Το συγκεκριμένο κείμενο έχει μια μικρή ιστοριούλα: γράφτηκε, μετά την έρευνά μου για τη γλώσσα της φυλακής, ύστερα από μακρές συζητήσεις που είχα με φίλους, οι οποίοι συχνά με ρωτούσαν “γιατί μια κοινωνία που μαστίζεται από οικονομική κρίση, με την ανεργία στα ύψη, να μεριμνήσει για τους φυλακισμένους και αποφυλακισθέντες και όχι για τους έντιμους πολίτες της;”. Αυτό το ερώτημα που θεωρώ εύλογο, στο πλαίσιο μιας εποχής και μιας κοινωνίας όπου ο καθένας παλεύει για την επιβίωσή του, με προβλημάτισε έντονα και έτσι αποφάσισα να γράψω ένα άρθρο για το θέμα, προσπαθώντας να θέσω τα πράγματα στις σωστές τους βάσεις.

Το κείμενό μου έχει έναν συναισθηματικό τόνο, αλλά πέρα από όποια συναισθήματα, οι απόψεις θεμελιώνονται στην πάγια θέση μου ότι, εφόσον η πλειοψηφία των κρατουμένων σε μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα αποφυλακισθεί, είναι σκόπιμο να προετοιμαστεί τόσο ο κρατούμενος, όσο και η ευρύτερη κοινωνία για αυτή την επανένταξη. Είναι, εξίσου, αναγκαίο να μην “εκπαιδευτεί” ο έγκλειστος στο έγκλημα και σε περιπτώσεις που έχει μπει, για παράδειγμα, για κλοπή, να βγει πωρωμένος εγκληματίας, όπως δυστυχώς συμβαίνει.

Το μήνυμα που, επίσης, ήθελα να περάσω με το κείμενό μου είναι ότι -μολονότι το έγκλημα σκληραίνει, το ίδιο και ο κόσμος της φυλακής- η πλειοψηφία των εγκλείστων στα ελληνικά καταστήματα κράτησης, όπως επιβεβαιώνουν τα στοιχεία, είναι μέσα για παραβίαση του νόμου περί ναρκωτικών, κλοπές, ληστείες, δηλαδή για αδικήματα που δείχνουν ότι απαιτείται μια διαφορετική κοινωνική μέριμνα και μια ολοκληρωμένη πολιτική προσέγγιση, ώστε να προληφθούν και να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά τέτοια φαινόμενα.

Τέλος, αυτό που θέλησα να υπογραμμίσω με το άρθρο μου είναι ότι το “στοίβαγμα” ανθρώπων σε κελιά και η δημιουργία “αποθηκών” για τις ανθρώπινες ψυχές δεν εξυπηρετεί κανέναν. Αντίθετα, είναι μια απειλή για όλη την κοινωνία. Αναμφισβήτητα, είναι αναγκαίο ο παραβάτης του νόμου να τιμωρείται. Αυτό, άλλωστε, επιτάσσει ο νομικός μας πολιτισμός. Ωστόσο, η τιμωρία δεν συνεπάγεται “πνευματικό θάνατο”, αλλά μόνο στέρηση της ελευθερίας και -σε ένα κράτος δικαίου- και σωφρονισμό.

Για να επιτευχθεί, βέβαια, ο σωφρονισμός, απαιτείται σκληρή προσπάθεια. Κατάλληλες δομές, ειδικοί, προγράμματα και πρωτίστως πραγματικό ενδιαφέρον και μέριμνα. Ειδικά, όμως όταν έχουμε να κάνουμε με νέους, χωρίς οικογενειακή στήριξη, οι οποίοι έμπλεξαν με ουσίες και παραβίασαν το νόμο, πρέπει να υπάρξει ουσιαστική μέριμνα. Αλλιώς, αυτά τα παιδιά θα επιστρέψουν στην κοινωνία άγρια θηρία…. Η επιλογή είναι δική μας!

Καλή ανάγνωση, σας εύχομαι! Περιμένω τα σχόλια και τα μηνύματά σας στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας