Tag Archives: σχολικές επιδόσεις

Βαθμολογία: μια αναγκαστική σύμβαση

Τι συμβολίζει ο βαθμός; Πόσο αντιπροσωπευτικός είναι της συνολικής απόδοσης του μαθητή; Πρέπει να αγωνιά ο μαθητής για τη βαθμολογία του, ώστε να βελτιώσει τις σχολικές επιδόσεις του; Πρέπει ο γονιός να ανησυχεί με μια μέτρια ή κακή βαθμολογία; Όλα αυτά τα ερωτήματα απασχολούν εντονότατα γονείς και μαθητές, ειδικά σε περιόδους όπου οι γονείς ενημερώνονται από τους καθηγητές και παίρνουν τους ελέγχους των παιδιών τους.

Ως εκπαιδευτικός θα έλεγα ότι ο βαθμός είναι μια αναγκαστική σύμβαση που δεν αντιπροσωπεύει απόλυτα τις δεξιότητες και τα ταλέντα του κάθε μαθητή, δεδομένου ότι ειδικά το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα βασίζεται κυρίως στην αποστήθιση και συσσώρευση πληροφορίας και όχι στην ανάδειξη των ταλέντων και της μοναδικότητας κάθε μαθητή. Επίσης, στοιχεία όπως η συνεργατικότητα, η δημιουργικότητα, ακόμα και η προσπάθεια, δεν αποτελούν ξεχωριστές ενότητες προς αξιολόγηση. Με αποτέλεσμα, το παιδί να μην επιβραβεύεται στον έλεγχο για όλα αυτά τα θετικά και πολύ σημαντικά στοιχεία.

Η διδακτική εμπειρία μου, όμως, μού έχει δείξει ότι ακόμα και μαθητές με πολύ χαμηλές βαθμολογίες, μπορούν να ξεχωρίσουν και να διακριθούν εάν αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που τους δίνονται και, πρωτίστως, εάν κατανοήσουν ποιες είναι οι δεξιότητες τους και δουλέψουν, συστηματικά, πάνω σε αυτές. Αντίθετα, μαθητές που αριστεύουν μόνο γιατί είναι καλοί “παπαγάλοι”, δεν μπορούν να αποδώσουν εξίσου καλά κατά τη διάρκεια της φοιτητικής τους ζωής, όπου απαιτείται πιο σύνθετη σκέψη.

Αναμφισβήτητα, ο άριστος πρέπει να επιβραβεύεται. Ποια είναι, όμως, τα κριτήρια που προσδιορίζουν τον “άριστο” στο πλαίσιο του ελληνικού σχολείου; Είναι, άραγε, ο μαθητής που αποστηθίζει; Ο μαθητής που δεν προκαλεί προβλήματα στην τάξη και τυγχάνει της αποδοχής των δασκάλων του; Ο μαθητής που αποδίδει καλά στις γραπτές αξιολογήσεις, στα διαγωνίσματα και τεστ;

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο άριστος μαθητής είναι κάτι παραπάνω από όλα αυτά. Είναι το άτομο που έχει την ικανότητα να αναπτύξει κριτική σκέψη, να εμβαθύνει στις έννοιες, ακόμη και να επιλύει αποτελεσματικά προβλήματα και να φέρνει πιο κοντά τους συμμαθητές του. Άριστος, λοιπόν, δεν είναι αυτός ή, τουλάχιστον, δεν είναι μόνο αυτός που θα αποστηθίσει πέντε σελίδες ιστορίας, αλλά θα καταφέρει να αναπτύξει αυτές τις πέντε σελίδες, θα προβληματιστεί και θα θέσει καίρια ερωτήματα. Ο συγκεκριμένος τύπος μαθητή είναι έτοιμος να κατακτήσει κορυφές και αυτός ο τύπος μαθητή/φοιτητή είναι περιζήτητος στην διεθνή αγορά.

Ασφαλώς, και ο μαθητής που έχει φωτογραφική μνήμη πρέπει να επιβραβεύεται, γιατί και αυτή είναι μια σημαντική δεξιότητα για τη ζωή του και μπορεί να αποδειχθεί πολύ χρήσιμη, όπως πρέπει να επιβραβεύεται και το παιδί που δεν προκαλεί προβλήματα στην μαθητική κοινότητα.

Συνοπτικά, πρέπει να επιβραβεύονται ΟΛΑ τα παιδιά. Το κάθε ένα για ένα ξεχωριστό λόγο. Όταν το εκπαιδευτικό σύστημα καταφέρει να αναδείξει τη μοναδικότητα του κάθε παιδιού, τότε όλα τα παιδιά θα επωφεληθούν, όλα θα προοδεύσουν και, ταυτόχρονα, θα εξαλειφθούν οι λόγοι ζήλιας και αντιπαράθεσης μεταξύ τους. Είναι εξαιρετικά σημαντικό το κάθε παιδί να μάθει να σέβεται και να εκτιμά το άλλο, κατανοώντας ότι έχουν και οι συμμαθητές του θετικά στοιχεία.

Έτσι, οι ταμπέλες “χαζός”, “άχρηστος” αλλά και, στο αντίθετο άκρο, οι ταμπέλες “φυτό”, “σπασικλάκι”, δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης. Όλες αυτές οι ταμπέλες είναι απόρροια ενός συστήματος που οδηγεί σε ανούσιους διχασμούς και αντιθέσεις. Μάλιστα, θα προχωρήσω τη σκέψη μου ένα βήμα παρακάτω και θα πω ότι, κάποια στιγμή, πρέπει να γίνουμε ως εκπαιδευτικοί ρεαλιστές. Η ίδια η ζωή μας έχει αποδείξει ότι και με λιγότερες γνώσεις μπορείς να φτάσεις πολύ ψηλά. Αλλά μας έχει, επίσης, δείξει ότι χωρίς προσπάθεια, δεν φτάνεις πουθενά.

Αυτό, συνεπώς, που πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά μας είναι ο στόχος και η αξία της προσπάθειας. Ένα παιδί που ονειρεύεται, παθιάζεται με όσα κάνει και προσπαθεί, σκληρά και συστηματικά, να υλοποιήσει τους στόχους του, θα γίνει σίγουρα ένας επιτυχημένος και κυρίως ένας ευτυχισμένος ενήλικας. Γιατί ο στόχος ολοκληρώνει την ύπαρξή μας.

Συμπερασματικά, σαφώς και πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα αξιολόγησης στα σχολεία. Σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελα να ισοπεδωθούν αξίες και χωρίς αξιολόγηση δεν δίνονται κίνητρα βελτίωσης. Είμαι υπέρμαχος, όμως, ενός συστήματος που δεν περιθωριοποιεί μαθητές. Δίνει χώρο σε όλα τα παιδιά να εκφραστούν, πιστεύει και αναδεικνύει την αξία κάθε μαθητή και επιβραβεύει τους άριστους.

Επομένως, είναι προτιμότερο οι γονείς να δίνουν βάση στο ταλέντο του παιδιού τους και να το στηρίξουν όσο μπορούν για να αξιοποιήσει τα καλύτερα στοιχεία του. Δεν χρειάζεται να αγωνιούν και να στεναχωριούνται με τη μέτρια βαθμολογία, αλλά θεωρώ ότι πρέπει να προβληματίζονται εάν το παιδί δεν προσπαθεί και εάν τα παρατάει εύκολα. Ακόμα κι σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, είναι εξαιρετικά σημαντικό να το στηρίξουν και να του δείξουν τρόπους να σταθεί στα πόδια του, να πιστέψει στον εαυτό του και να ανοίξει τα φτερά του.

Θα κλείσω το σημερινό μου κείμενο με μια φράση που πιστεύω με όλη τη δύναμη της ψυχής μου: Η ζωή έχει πολλούς δρόμους που οδηγούν στην ευτυχία και την επιτυχία. ..κι όχι μόνον έναν! Ούτε μια κακή βαθμολογία μπορεί να μας στερήσει το όνειρο, ούτε μια καλή βαθμολογία να μας εξασφαλίσει το μέλλον. Η διαρκής προσπάθεια, όμως, και η αγάπη για ό,τι κάνουμε, είναι ένα βήμα για να φτάσουμε πιο κοντά σε όσα ποθεί η καρδιά μας.

Περιμένω τα μηνύματά σας στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά