Tag Archives: νεανική παραβατικότητα

“Χαμένοι” άνθρωποι; “Χαμένες” ζωές;

Δεν νομίζω ότι θα βγει ποτέ από το μυαλό μου το βλέμμα του ανθρώπου που είδαμε την περασμένη Πέμπτη, στο πλαίσιο των συνεντεύξεων με τους αποφυλακισμένους για την έρευνά μας σχετικά με τη γλώσσα της φυλακής, όταν χρησιμοποίησα τη λέξη “μέλλον” και τον ρώτησα πώς σκέφτεται το μέλλον του.

Τρομοκρατήθηκε. Έβαλε το χέρι στο πρόσωπο και ψέλλισε με τρόμο τη λέξη “μέλλον”, απαντώντας ότι δεν θέλει να το σκέφτεται γιατί είναι μαύρο. Εξίσου και όταν μιλούσε για την εμπειρία του εγκλεισμού, έβλεπες πόσο βαθύ είναι το τραύμα.

“Ξεπηδούν από το μυαλό μου οι κακές αναμνήσεις του παρελθόντος. Όλα όσα έζησα στη φυλακή. Το άγριο ξύλο στα ανήλικα. Να σε πετάνε από το κρεβάτι κάθε νύχτα. Να σε στριμώχνουν στη γωνία, για να δούνε ποιος είσαι και τι σχέση έχεις με τις αρχές. Να τσεκάρουν αν είσαι καρφί. Σε βασανίζουν για να δουν αν θα το πεις. Δεν θέλω να τα σκέφτομαι. Με πάνε πίσω οι αναμνήσεις, με πισωγυρίζουν. Δεν θέλω να βλέπω άτομα που κάναμε μαζί φυλακή. Δεν θέλω να πάω πίσω”.

Πώς μπορείς να ξεχάσεις αυτές τις εικόνες, εάν δεν διαχειριστείς το τραύμα; Πώς αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να επανενταχθούν στην κοινωνία και να μιλήσουμε για την “κοινωνική ενσωμάτωση” τους, όπως είναι ο πρωταρχικός στόχος της σωφρονιστικής πολιτικής.

Είναι αδύνατον οι άνθρωποι, με το συγκεκριμένο προφίλ, να επανενταχθούν/ενσωματωθούν στην κοινωνία. Μετά τη φυλακή, στους δρόμους πάλι καταλήγουν να παλέψουν με τους δαίμονές τους. Πού να πάνε άλλωστε; Όταν η ίδια η οικογένεια τους έχει απορρίψει και τα αδέλφια ντρέπονται να κρατήσουν επαφή. Συνήθως μόνο η μητέρα, εάν βρίσκεται στη ζωή, είναι αυτή που έχει την έγνοια, αλλά αδυνατεί να προσφέρει κάτι και να στηρίξει με τρόπο ουσιαστικό.

Άρα, μιλάμε για χαμένους ανθρώπους; Για χαμένες υποθέσεις; Μου έρχεται στο μυαλό η εργασία που κάνει αγαπημένη μου φίλη στην Αγγλία με άστεγους και πόσο οργανωμένες είναι κάποιες δομές, τουλάχιστον όπως μου περιγράφει, ώστε αυτοί οι άνθρωποι πέρα από το καθημερινό φαγητό που ασφαλώς είναι το πρώτο που έχουν ανάγκη, μαθαίνουν πράγματα, αναπτύσσουν δεξιότητες.

Δηλαδή, για να μπορέσουμε να μιλήσουμε, κάποια στιγμή, για κοινωνική ενσωμάτωση πρέπει πρωτίστως να υπάρξει η κατάλληλη προετοιμασία σε πολλά μάλιστα επίπεδα -και σε συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο διαχείρισης του τραύματος του εγκλεισμού (εδώ ως ερευνήτρια πήγαινα 3 μήνες κάθε μέρα και δεν άντεχα να ακούω πόρτες να κλείνουν βίαια, ενώ απέφευγα τους κλειστούς χώρους) και του στίγματος της φυλακής, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο να μάθουν, να αποκτήσουν γνώση και δεξιότητες.

Συνοπτικά, να δούνε στην πράξη πώς είναι η “κανονική” ζωή και καθημερινότητα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν μεν σοβαρά προβλήματα αλλά θέτουν στόχους και προσπαθούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, χωρίς να φοβούνται τόσο το αύριο και να το βλέπουν σαν απειλή. Να μάθουν να εξελίσσονται, ζώντας με το παρελθόν τους, ακόμα κι αν η ανάμνηση τους πονάει. Να διαχωρίσουν το παρελθόν από το παρόν και σταδιακά να πιστέψουν ότι μπορεί να υπάρξει και μέλλον.

Αυτό όμως σημαίνει δομές και στελέχωση με αξιόλογο και έμπειρο επιστημονικό προσωπικό. Μέχρι τότε, ό,τι καλό γίνεται για αυτούς τους ανθρώπους οφείλεται σε φορείς και ανθρώπους που καταβάλλουν προσπάθειες για να ρίξουν λίγο φως στην μαύρη (ούτε καν γκρίζα) πραγματικότητα αυτών των “χαμένων” ανθρώπων.

Ίσως, είναι “ψιλά γράμματα” όσα γράφω σε μία κοινωνία με σοβαρά προβλήματα. Είναι όμως μία πραγματικότητα που μας αφορά, γιατί επηρεάζει τη ζωή της ευρύτερης κοινωνίας, ακόμα κι αν κλείνουμε τα μάτια και γυρίζουμε την πλάτη σε ανθρώπους που θεωρούμε “χαμένες υποθέσεις”. Σε “χαμένους” ανθρώπους και “χαμένες” (από τη μοίρα τους;) ζωές!

Κρατώντας στο μυαλό μου τα νεκρά βλέμματα, άδεια από κάθε ανθρώπινο συναίσθημα, θα τονίσω την ανάγκη να κοιτάξουμε, με μεγαλύτερη ευαισθησία και κυρίως ενδιαφέρον, τα παιδιά που γνωρίζουμε ή έχουμε βάσιμες υποψίες ότι βρίσκονται σε κίνδυνο, γιατί εάν η κατάληξή τους είναι οι ουσίες, οι εξαρτήσεις και οι φυλακές, ενδεχομένως να μην υπάρξει ποτέ επιστροφή και να μην τους δοθεί ποτέ δεύτερη ευκαιρία. Μέχρι να φτάσουν όμως εκεί, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια παρέμβασης και αυτό θα πρέπει να είναι το μεγάλο “στοίχημα”, ο πιο σημαντικός στόχος των αρμόδιων φορέων και των ειδικών επί του θέματος επιστημόνων, να μεριμνήσουν πιο οργανωμένα, συστηματικά και συντονισμένα, για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας και την προστασία των ευάλωτων οικογενειών και των παιδιών σε κίνδυνο.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Νεανική παραβατικότητα και προστασία της ανηλικότητας

Με το πολύ δύσκολο και σκληρό θέμα της νεανικής παραβατικότητας ασχοληθήκαμε στο postmodern.gr την περασμένη εβδομάδα.

Βλ.σχετικά http://www.postmodern.gr/neaniki-paravatikotita-se-ellada-kai/

Αρκετά από τα θέματα που έχουμε δρομολογήσει για την επόμενες εβδομάδες, σε επίπεδο αρθρογραφίας, κινούνται επίσης σε αυτό τον αξόνα και στο πλαίσιο των δράσεων για την προστασία της ανηλικότητας.

Θέματα που σε ανθρώπινο επίπεδο μας συγκινούν πολύ. Με δύναμη όμως συνεχίζουμε και με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού, γιατί είναι αδιαμφισβήτητο ότι, όταν όλα τα μέλη της κοινωνίας ενώνουν τις δυνάμεις τους και ενεργούν ως συνειδητοποιημένοι πολίτες με μεγαλύτερη ευαισθησία για τα τόσο σοβαρά ζητήματα, μπορούμε να επιτύχουμε περισσότερα.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Νεανική παραβατικότητα και μελέτη περίπτωσης

Είναι από τα θέματα που μας συγκλονίζουν. Βλ.σχετικά http://www.postmodern.gr/neaniki-paravatikotita-se-ellada-kai/

Τα μηνύματα που λαμβάνω από χθες για το συγκεκριμένο άρθρο είναι πολλά. Πρέπει το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας, σε μία κοινωνία που αλλάζει, να μας προβληματίσει όλους (ως ενεργά μέλη της κοινωνίας) και να δείξουμε έμπρακτα τι κάνουμε για να προστατεύσουμε την ανηλικότητα.

Τι κάνουμε για να προστατεύσουμε παιδιά εκτεθειμένα σε σοβαρούς κινδύνους από τη μία πλευρά και να προλάβουμε παιδιά που υιοθετούν, σε τόσο ευαίσθητες και τρυφερές ηλικίες, ακραίες συμπεριφορές, πολύ σκληρές και απίστευτης αγριότητας, από την άλλη πλευρά.

Τόσο σκληρές συμπεριφορές δείχνουν μία πλήρη απαξίωση της ζωής και απάθεια ως προς τα συναισθήματα του άλλου ατόμου -μία στάση ζωής που αναμφίβολα δεν συνάδει (ή δεν θα έπρεπε σε καμία περίπτωση να συνάδει) με την εφηβική ηλικία.

Ευχαριστώ θερμά το bloko.gr που είναι πάντα δίπλα στις δράσεις μας. Είναι βέβαιο ότι συνεχίζουμε!

Βλ.σχετικά http://www.bloko.gr/2019/04/blog-post_32.html

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Τα παιδιά που δεν προλαβαμε. Τα παιδιά για τα οποία δεν νοιάστηκε ποτέ κανείς αρκετά”

“Τα παιδιά που δεν προλαβαμε. Τα παιδιά για τα οποία δεν νοιάστηκε ποτέ κανείς αρκετά”.

Εχθές, 26-3-2019, στην εκπομπή “‘όλα για τη μαμά (βλ. “https://www.starx.gr/show/ola-gia-thn-mama/episode/1465) της Χρυσαυγής Ατσιδάκου-Τζόρβα, επιχειρήσαμε να αναδείξουμε το πολύ σοβαρό ζήτημα της νεανικής παραβατικότητας και να τονίσουμε τον καθοριστικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το σχολείο.

Με την κατάλληλη ασφαλώς καθοδήγηση και την υποστήριξη της εκπαιδευτικής κοινότητας από την Πολιτεία, με στόχο τόσο την πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση, όσο και την εποικοδομητική συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου, γιατί ακόμα και σε περιστατικά θυματοποίησης ανηλίκων (όπως θα δείξουμε και τις επόμενες εβδομάδες μέσα από τη μελέτη περιπτώσεων) υπάρχει σε αρκετές υποθέσεις η έλλειψη υποστηρικτικού οικογενειακού περιβάλλοντος. Επομένως, το σχολείο μπορεί και πρέπει να έχει έναν πιο ουσιαστικό και ενεργό ρόλο.

Βλ. σχετικά http://www.postmodern.gr/vioafigisi-16chronoy-fylakismenoy-narkotika-listeies-apopeira-viasmoy-paranomi-oplokatochi/?fbclid=IwAR2Xd5gA5lNr602-h5HifoX4AOCPDwoLgZomKmEiDTQ3ThGByLPFN6hJ2uo

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Πριν από το γύρισμά μας…

Πριν από το γύρισμά μας, στο studio του “όλα για τη μαμά”. Με χαμόγελα ξεκινάμε, αλλά σε ένα δύσκολο θέμα μπαίνουμε, προσπαθώντας να αναδείξουμε καίριες πτυχές του. Θα ακολουθήσει και το αντίστοιχο θέμα σε επίπεδο αρθρογραφίας. Απόψε στις 10 στο starX-το νέο webtv του StarTv. Ευχαριστώ θερμά για την εμπιστοσύνη και τη ζεστή φιλοξενία την υπέροχη Χρυσαυγή Ατσιδάκου-Τζόρβα!

Απόψε στις 22:00 στην εκπομπή “Όλα για τη μαμά” με την Χρυσαυγή Ατσιδάκου…👶👶👶

📍Θα μάθουμε τα πάντα για τον “ξεχωριστό κόσμο των δίδυμων” από την founder του http://www.mytwins.gr, συγγραφέα και mom blogger Εύη Σταθάτου👩‍👩‍👦‍👦👩‍👩‍👧‍👧

📍και θα “ρίξουμε φως” στο θέμα της νεανικής παραβατικότητας με την Διδάκτωρ του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ παν/μίου Αθηνών, φιλόλογο και τακτική επιστημονική συνεργάτιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος. Δείτε περισσότερα — στην τοποθεσία Star Channel.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Καταγραφή ιστοριών ζωής

Behind every mask there is a face, and behind that a story

― Marty Rubin

Με γοητεύει το να καταγράφω ανθρώπινες ιστορίες. Αυτός ήταν ένας καθοριστικός λόγος για να ασχοληθώ με τον χώρο των ΜΜΕ, παράλληλα με την πηγαία ανάγκη μου να γράφω, να αναζητώ απαντήσεις σε ερωτήματα που μας προβληματίζουν, αλλά και το φως στα σκοτάδια της ψυχής.

Μεσα από την καταγραφή αυτών των ιστοριών, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο δαιδαλώδης μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι ο ανθρώπινος νους και η σκέψη, ενώ η περιπλοκότητα των καταστάσεων και των συναισθημάτων που συχνά κρύβονται σε μια ανθρώπινη ιστορία είναι στοιχεία που αποκαλύπτουν πολλά και σημαντικά για τις ανθρώπινες σχέσεις και γενικότερα για τη ζωή.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι πίσω από όλες σχεδόν τις ιστορίες εγκληματολογικού ενδιαφέροντος, με τις οποίες ασχολούμαι συστηματικά τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο των ερευνών, της αρθρογραφίας και των διαλέξεων, συναντάμε σε μεγάλη έκταση και βαθμό το ίδιο επαναλαμβάνομενο “μοτίβο”: πολύ σκληρά παιδικά και εφηβικά χρόνια που ασκούν ισχυρές επιδράσεις στην μετέπειτα πορεία και εξέλιξη του ατόμου, δυσλειτουργικές οικογένειες, εγκατάλειψη του σχολείου, πρώιμη εμπλοκή με τον ποινικό νόμο, κατάχρηση ουσιών ή/και αλκοόλ.

Πώς σε αυτό το πλαίσιο μπορεί το σχολείο να διαδραματίσει έναν θετικό ρόλο; Μέσα από ειδικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης, καθώς και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα, όπου θα δίνεται η δυνατότητα στα παιδιά και τους εφήβους να εκφράζουν βαθύτερα συναισθήματα, σκέψεις και ιδέες. Να εκτονώνονται συναισθηματικά και να εκφράζονται μέσα από τη ζωγραφική, τη μουσική, το θέατρο, τον αθλητισμό κ.ά., όπου μπορεί να ανθίσει η δημιουργικότητά τους και το συναίσθημά τους.

Γιατί αυτά τα παιδιά μπορεί να μη βρίσκουν ενδιαφέρον στα μαθήματα και εξαιτίας χαμηλών σχολικών επιδόσεων και “σχολικής αποτυχίας” να εγκαταλείπουν το σχολείο και να καταλήγουν στους δρόμους, αλλά μέσα από την τέχνη και τον αθλητισμό και γενικότερα μέσα από εξειδικευμένα ψυχο-εκπαιδευτικά προγράμματα, θα τους δοθεί η ευκαιρία να παραμείνουν στο σχολείο και ταυτόχρονα να βρουν διέξοδο στα προβλήματά τους. Ταυτόχρονα θα τους δοθεί κίνητρο για να τροποποιήσουν τη συμπεριφορά τους, να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και να εκτονώσουν τον θυμό τους.

Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά που περιθωριοποιούνται από την εκπαιδευτική κοινότητα, εξαιτίας “σχολικής αποτυχίας”, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε επιδείνωση της συμπεριφοράς τους (απέναντι σε εκπαιδευτικούς αλλά και συμμαθητές), θα νιώσουν ότι υπάρχει χώρος και γι’αυτούς στο σχολείο και ότι υπάρχουν άνθρωποι που ενδιαφέρονται πραγματικά και ουσιαστικά για την πορεία ζωής τους. Εάν δεν δείξουμε την έμπρακτη στήριξη και μείνουμε στη θεωρία και στα ωραία λόγια, δεν θα έχουμε αποτελέσματα.

Το σημαντικότερο είναι να νιώσουν ότι δεν είναι “αποτυχημένοι” και “άχρηστοι”. Να μπορέσουν να διερεύνουν τους ορίζοντες τους και να δουν πέρα από τους δρόμους της παρανομίας. Έστω και ένα παιδί να σωθεί, θα είναι τεράστιο όφελος για το ίδιο και για και για ολόκληρη την κοινωνία και αυτό το έχουμε δει να συμβαίνει με την έγκαιρη παρέμβαση της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Θα είναι πάντα για μένα ένα φωτεινό παράδειγμα και ένας φάρος στο σκοτάδι τα καινοτόμα ψυχοεκπαιδευτικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης που έχουν εφαρμοστεί με θετικά αποτελέσματα σε σχολεία, όπως το πρόγραμμα που είχαμε παρουσιάσει αναλυτικά στο pm τον Ιούλιο του 2018 με τίτλο “Διαχείριση θυμού: Μια καινότομος ψυχοεκπαιδευτική παρέμβαση πρόληψης” και μπορείτε να διαβάσετε εδώ
http://www.postmodern.gr/diacheirisi-thymoy-mia-kainotomos-psychoekpaideytiki-paremvasi-prolipsis/

Το ζητούμενο (και η κοινωνική ανάγκη), ωστόσο, είναι όλες αυτές οι πολύτιμες, πολύ ενδιαφέρουσες και δημιουργικές πρωτοβουλίες, να εφαρμόζονται σε όλα τα σχολεία και να αποτιμώνται τα αποτελέσματά τους, ώστε να μην εξαρτώνται όλα από την αγάπη και το ενδιαφέρον του εκπαιδευτικού, αλλά να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής πολιτικής με στόχο την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας.

Συνεχίζουμε, με δύναμη ψυχής, την καταγραφή των ανθρώπινων ιστοριών. Μπορείτε να στέλνετε τα δικά σας σχόλια, τις σκέψεις και τις επισημάνσεις σας στο pm και στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Δίκη 21χρονης στο Χονγκ Κονγκ για υπόθεση μεγάλης ποσότητας ναρκωτικών ουσιών

Αυτή την περίοδο διερευνούμε πολλές υποθέσεις υψηλού εγκληματολογικού ενδιαφέροντος που θα παρουσιάσουμε και σε επίπεδο αρθρογραφίας.

Μία από αυτές τις υποθέσεις αφορά τη νεαρή γυναίκα που συνελήφθη στο αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ, τον Νοέμβριο του 2017, με μία πολύ μεγάλη ποσότητα ναρκωτικών ουσιών στη βαλίτσα της, 2.6 κιλά κοκαΐνης. Η ίδια δηλώνει αθώα και υποστηρίζει ότι έχει πέσει θύμα επιτήδειων. Η νεαρή αρχικά μεταφέρθηκε στις κινεζικές φυλακές ανηλίκων, όπου μάλιστα εργαζόταν στα πλυντήρια των φυλακών, έπλενε και σιδέρωνε ρούχα, ενώ σύμφωνα με τον δικηγόρο της διάβαζε πολλά βιβλία.

Η αρχική μεταφορά της σε φυλακές ανηλίκων έγινε, καθώς τη στιγμή της σύλληψής της ήταν 19 ετών. Τον Ιανουάριο του 2019 όμως η νεαρή συμπλήρωσε το 21ο έτος της ηλικίας της και αυτό είχε ως συνέπεια τη μεταγωγή της σε φυλακές ενηλίκων, με πιο σκληρές συνθήκες διαβίωσης.

Η δίκη της έχει οριστεί για τις 7 Μαρτίου του 2019 και αναμένεται να κρατήσει 7 ημέρες, όπως ορίζει το δικονομικό σύστημα του Χόνγκ Κόνγκ. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του δικηγόρου της, κ. Σάκη Κεχαγιόγλου “Στις 7 Μαρτίου είναι προγραμματισμένη η κρίσιμη δίκη, που θα κρίνει την ελευθερία της και τη ζωή της”.

Να σημειωθεί ότι στη δίκη θα την εκπροσωπήσει δικηγόρος από το Χονγκ Κονγκ. Η έκδοση της νεαρής στην Ελλάδα κατέστη αδύνατη παρά τις προσπάθειες του δικηγόρου της στην Ελλάδα, καθώς η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ αρνήθηκε την έκδοσή της. Σε περίπτωση που η νεαρή αθωωθεί θα επιστρέψει στην Ελλάδα, ενώ εάν καταδικαστεί θα εξεταστεί εκ νέου η πιθανότητα έκδοσής της στην Ελλάδα, ώστε να εκτίσει σε ελληνικές φυλακές την ποινή της.

Πρόκειται για μία πολύ δύσκολη υπόθεση, όπως άλλωστε και ο δικηγόρος της, κ. Κεχαγιόγλου, έχει επισημάνει. Τα ενδεχόμενα της ποινικής δίκης στο Χονγκ Κονγκ, για αντίστοιχες υποθέσεις, για τα οποία ασφαλώς έχει ενημερωθεί από τους δικηγόρους της, είναι τα εξής: το ενδεχόμενο να δηλώσει αθώα και παρ’ όλα αυτά να κηρυχθεί ένοχη στο δικαστήριο οδηγεί σε εξοντωτική ποινή καθείρξεως, 24-27 έτη (τα οποία εκτίονται κανονικά, όπως γνωρίζω, στις φυλακές του Χονγκ Κονγκ) και το ενδεχόμενο να δηλώσει ένοχη ώστε να πετύχει μία μείωση ποινής. Υπάρχει και το ενδεχόμενο, στο οποίο ελπίζει, να κηρυχθεί αθώα.

Αντιμέτωπη με μία τόσο δύσκολη για τη ζωή της επιλογή, η ίδια επιλέγει να δηλώσει αθώα και όχι ένοχη, στο δικαστήριο. Υποστηρίζει, μέσω του δικηγόρου της, ότι εφόσον είναι αθώα και παγιδεύτηκε, δεν μπορεί να μην πει την αλήθεια και να παρουσιάσει μία ψεύτικη ιστορία για να επιτύχει μία ενδεχόμενη μείωση της ποινής. Ασφαλώς το δικαστήριο θα αποφανθεί για την αθωότητα ή ενοχή της νεαρής γυναίκας. Αναμένουμε, επομένως, με μεγάλο ενδιαφέρον τις δικαστικές εξελίξεις.

Δημοσιεύματα του Τύπου θέτουν το ερώτημα εάν πρόκειται τελικά για “γυναίκα αράχνη ή για βαποράκι που παγιδεύτηκε”; Όλα αυτά τα στοιχεία θα εξεταστούν ασφαλώς από το δικαστήριο. Δεν μπορούμε να μπούμε στην ουσία της υπόθεσης.

Ωστόσο, είναι μία υπόθεση που μας απασχολεί ερευνητικά και μας προβληματίζει εντόνως και για τις εγκληματολογικές και νομικές αλλά και για τις σοβαρές κοινωνικές προεκτάσεις και διαστάσεις της. Ειδικότερα, προβληματίζουν οι “επιλογές” (εντός ή εκτός εισαγωγικών) νέων ανθρώπων που, υπό κανονικές συνθήκες, έχουν όλη τη ζωή μπροστά τους για να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους.

Προβληματίζει το πώς ένας νέος άνθρωπος που κάνει τα πρώτα του βήματα στην ενήλικη ζωή, μακριά από το οικογενειακό του περιβάλλον και από τον τόπο καταγωγής του, μπορεί για μία σειρά λόγων, όπως του νεαρού της ηλικίας που συνοδεύεται από άγνοια κινδύνου, της ιδιοσυγκρασίας και εν γένει προσωπικότητας, της απομάκρυνσης από την οικογένεια, της έλλειψης παιδείας, της δίψας για πραγματοποίηση ονείρων χωρίς προσπάθεια και δουλειά κ.ά., να αποτελέσει εύκολο θύμα επιτήδειων ή να κάνει επιλογές ζωής “χωρίς επιστροφή”.

Είναι δεδομένο ότι ένας άνθρωπος στα 19 του χρόνια είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του και οφείλει να υποστεί τις συνέπειες των επιλογών του ή/και της απερισκεψίας, αφέλειας, ή όποιου άλλου στοιχείου το έχει οδηγήσει σε μία πράξη κακουργηματικού χαρακτήρα.

Κρατώ βέβαια ισχυρές επιφυλάξεις για το εάν μία κλειστή φυλακή μπορεί να αποτελέσει για αυτά τα νέα σε ηλικία άτομα μία αποτελεσματική μορφή ποινής που θα οδηγήσει σε “σωφρονισμό” και σε “κοινωνική επανένταξη”, μετά την έκτιση της ποινής ή, αντίθετα, εάν το άτομο μετά την έκτιση της ποινής θα έχει μετατραπεί σε έναν σκληρό και πορωμένο εγκληματία, με όλα οσα θα έχει βιώσει και θα έχει δει στις φυλακές.

Έχοντας συνομιλήσει, στο πλαίσιο των ερευνών μας, με νέους ανθρώπους σε κλειστές φυλακές, θεωρώ ότι είναι “κολαστήριο” για έναν νέο άνθρωπο, στην πιο δημιουργική περίοδο της ζωής του, να βρεθεί έγκλειστος σε κλειστή φυλακή, χωρίς ωστόσο να διατείνομαι ότι δεν πρέπει να υπάρξει ποινή και μάλιστα αυστηρή, ανάλογα με τη βαρύτητα κάθε πράξης.

Εφόσον δηλαδή ένα άτομο κηρυχθεί ένοχο για μία τόσο σοβαρή εγκληματική πράξη πρέπει να τιμωρηθεί και εδώ θα είχε κατά την άποψη μεγαλύτερη αξία και κοινωνική χρησιμότητα να λαμβάνεται υπ’ όψιν το νεαρό της ηλικίας (θα εξαιρέσω κάποιες υποθέσεις ακραίας βίας και εγκληματικότητας) και το πώς η νεότητα, που είναι συνυφασμένη (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι συνυφασμένη) με τη δημιουργικότητα και την παραγωγική εργασία, θα μπορούσε να “σωφρονιστεί” (με την έννοια να κατανοήσει και να κάνει πράγματι αλλες επιλογές ζωής στο μέλλον), μέσα από μια αυστηρή επιτήρηση και την επέκταση του θεσμού της κοινωφελούς εργασίας για ένα ασφαλώς πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, όσο το αντίστοιχο της έκτισης της ποινής.

Ωστόσο, όπως συχνά τονίζουμε, τον πιο σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας διαδραματίζει η πρόληψη. Ο ρόλος της οικογένειας, του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας, πρέπει αναμφίβολα να ενισχυθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Γιατί ακόμα και σε αυτή την υπόθεση που εξετάζουμε, όπως ενημερωνόμαστε από το αστυνομικό ρεπορτάζ, η νεαρή, πριν από τη συλληψή της, είχε πολύ καιρό να μιλήσει με τους δικούς της, οι οποίοι πίστευαν ότι σπουδάζει στην Καλαμάτα.

Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο ισχύουν αυτά τα στοιχεία, αλλά σε κάθε περίπτωση η ουσιαστική επικοινωνία με την οικογένεια είναι αναγκαία για να προληφθούν παραβατικές συμπεριφορές ή ακόμα και εμπλοκή με επιτήδειους, οι οποίοι πολύ πιο εύκολα θα προσεγγίσουν ένα άτομο που βρίσκεται μακριά από την οικογένεια και δεν έχει συχνή επαφή και ουσιαστική επικοινωνία με τους δικούς του και γενικότερα με πρόσωπα που εμπιστεύεται.

Ένας νέος στα 19 του χρόνια είναι ενήλικος, αλλά κάνει τα πρώτα του βήματα στην ενήλικη ζωή, βιώνει νέες εμπειρίες, διαφορετικές -και κάποιες φορές τραυματικές- σε σχέση με όσες έχει βιώσει στην ανήλικη ζωή και χρειάζεται την κατάλληλη στήριξη και καθοδήγηση από ανθρώπους που ενδιαφέρονται πραγματικά, ώστε να διαχειριστεί όλες αυτές τις αλλαγές στη ζωή του.

Η ιστορία της νεαρής που ονειρευόταν καριέρα μοντέλου και βρέθηκε στις φυλακές του Χονγκ Κονγκ με βαριά κατηγορία, θα μπορούσε να αποτελέσει την πλοκή ενός μυθιστορήματος. Είναι όμως η πραγματικότητα που δυστυχώς σε μια εποχή, όπου η εγκληματικότητα αποκτά ένα πιο επικίνδυνο διεθνώς, πρέπει να μας προβληματίσει ως προς την ενίσχυση της πρόληψης και την επιτακτική ανάγκη διεύρυνσης των οριζόντων των νέων ανθρώπων.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας

Με μια υπέροχη παρέα ήμασταν χθες βράδυ για ένα κρασάκι. Οι φίλοι μου είχαν ενδιαφέρον να μάθουν για κάποιες υποθέσεις που παρουσιάσαμε τον τελευταίο καιρό και τους είχαν προβληματίσει εντόνως.  Η αλήθεια είναι ότι πάντα στις παρέες υπάρχει ένα ενδιαφέρον για όλες αυτές τις υποθέσεις εγκληματολογικού ενδιαφέροντος που λαμβάνουν ταυτόχρονα σοβαρές κοινωνικές προεκτάσεις. Ασφαλώς ενημερώνω, όσο μπορώ, τους φίλους μου και απαντώ στα ερωτήματα που τους απασχολούν.

Μία από τις ερωτήσεις που μου έθεσαν (και μου θέτουν αρκετές φορές)  είναι εάν με επηρεάζουν όλες αυτές οι υποθέσεις που αναλύουμε και παρουσιάζουμε.  Αυτό που τους απάντησα είναι ότι, εφόσον αποτελούν μέρος της δουλειάς μου,  της έρευνάς μου, ποτέ δεν θα μου περνούσε από το μυαλό να σταματήσω να ασχολούμαι, γιατί αγαπώ πάρα πολύ αυτό που κάνω και δίνω την ψυχή μου σε αυτό.

Έχω “λυγίσει” συναισθηματικά,  έχω συγκινηθεί πάρα πολύ, έχω αγανακτήσει διαπιστώνοντας πόσο δύσκολο είναι να βοηθήσεις ουσιαστικά σε ορισμένες καταστάσεις -όσο κι αν θέλεις,  αλλά δεν έχω σκεφτεί ποτέ να μην ακολουθήσω αυτό το σκοτεινό μονοπάτι. Ελπίζοντας όμως ότι θα βρω λίγο φως, μία χαραμάδα ελπίδας.

Αυτό επίσης που τους είπα είναι ότι υποθέσεις που με προβληματίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό (και μία από αυτές θα σας παρουσιάσω το επόμενο χρονικό διάστημα) αφορούν κυρίως βίαια εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί από πολύ νέους ανθρώπους. Μία τέτοια υπόθεση επεξεργάζομαι αυτές τις μέρες και αναζητώ απαντήσεις που είναι πολύ δύσκολο να δοθούν.  Όπως από πού “πηγάζουν” τόσο αρνητικά συναισθήματα που έρχονται στην επιφάνεια και βίαιες αντιδράσεις από νέους ανθρώπους που, υπό κανονικές συνθήκες,  έχουν όλη τη ζωή μπροστά τους να κάνουν όνειρα και να ατενίσουν το μέλλον με αισιοδοξία;

Προβληματίζομαι σχετικά με το ποια είναι τα οικογενειακά περιβάλλοντα στα οποία μεγαλώνουν αυτοί οι άνθρωποι, τα πρότυπα με τα οποία μεγαλώνουν, τον μετέπειτα ρόλο του σχολείου, της τοπικής κοινωνίας αλλά και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους.

Κατά κανόνα τα στοιχεία που προκύπτουν σε αυτές τις υποθέσεις είναι ότι πρόκειται για άτομα που μεγαλώνουν σε ένα νοσηρό οικογενειακό περιβάλλον, υιοθετώντας παραβατικές συμπεριφορές από πολύ μικρή ηλικία,  χωρίς να έχουν τη στήριξη της εκπαιδευτικής κοινότητας ή της τοπικής κοινωνίας και χωρίς βέβαια να υπάρχει μία ευρύτερη κοινωνική μέριμνα για αυτούς τους νέους που υιοθετούν βίαιες συμπεριφορές σε τόσο πρώιμο στάδιο της ζωής τους.

Η δική μου θέση είναι ότι το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας πρέπει να προσεγγιστεί με έναν πιο ολοκληρωμένο τρόπο δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση με έναν πολύ πιο δυναμικό ρόλο του σχολείου, από το οποίο συνήθως ξεκινούν και στο οποίο παρατηρούνται οι πρώτες παραβατικές συμπεριφορές. Επομένως η εκπαιδευτική κοινότητα αντιλαμβάνεται έγκαιρα ότι κάτι συμβαίνει, ότι κάτι αρχίζει να πηγαίνει στραβά και θα μπορούσε μέσα από ειδικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης να διαδραματίσει έναν θετικό και ουσιαστικό ρόλο στην πρόληψη του φαινομένου.

Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα με πολυσύνθετες διαστάσεις και προεκτάσεις που δεν μπορεί να αναλυθεί σε ένα άρθρο, αλλά απαιτεί συστηματική διερεύνηση. Ωστόσο η συζήτηση για τον ρόλο του σχολείου και της τοπικής κοινότητας ως προς την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας πρέπει να γίνει και ελπίζω να γίνει σύντομα με τους αρμόδιους φορείς και τους ειδικούς επιστήμονες, ώστε ο ρόλος του σχολείου να ενισχυθεί, όπως πιστεύω ότι είναι αναγκαίο, σε μια κοινωνία που υφίσταται ισχυρούς τριγμούς και το έγκλημα γίνεται πιο βίαιο.

 

 

 

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Περί φυλακών ο λόγος

Η θεματολογία που αφορά τις φυλακές και τη ζωή στο κλειστό και περιοριστικό πλαίσιο των καταστημάτων κράτησης πάντα κεντρίζει το αναγνωστικό σας ενδιαφέρον. Εξίσου διαπιστώνουμε και το ενδιαφέρον σας για τα μαθήματα που διεξάγουμε στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος με θεματική την έρευνα στις φυλακές, την οποία ασφαλώς θα συνεχίσουμε και στη διάρκεια της νέας χρονιάς.

Πριν φύγει το 2018 και υποδεχτούμε το 2019 παραπέμπω στα δύο πρόσφατα άρθρα που ετοίμασα για το bloko.gr σχετικά με τον άγραφο νόμο των φυλακών. Έγραψα τα άρθρα, μετά από ένα ειδεχθές έγκλημα που συγκλόνισε ολόκληρη την κοινωνία, καθώς αφορούσε την υπόθεση ανθρωποκτονίας της νεαρής φοιτήτριας στην Ρόδο, η οποία βασανίστηκε από τους νεαρούς φερόμενους ως δράστες. Μια υπόθεση που μας απασχολεί ερευνητικά και μας προβληματίζει εντόνως για την πλήρη απαξίωση της ανθρώπινης ζωής.

Μια υπόθεση που δεν πρέπει να ξεχαστεί, γιατί λαμβάνει πολύ σημαντικές διαστάσεις και προεκτάσεις και κυρίως γιατί αφορά τη νεότητα και την προστασία νέων που κάνουν τα πρώτα τους βήματα και όνειρα στην ενήλικη ζωή τους, μακριά από τη θαλπωρή της οικογένειας και του σπιτιού τους. Οι παγίδες όμως για έναν νέο άνθρωπο που ανεξαρτητοποιείται από την οικογένειά του για να ξεκινήσει τις σπουδές του και να κατακτήσει τα όνειρά του είναι αρκετές, γιατί η ζωή έχει τη θετική αλλά και την αρνητική όψη της και δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε. Η γνώση είναι δύναμη!

Είναι αναγκαίο συνεπώς να είναι ευαισθητοποιημένοι και ενημερώμενοι οι νέοι της σύγχρονης επιχής. Πρωτίστως σε ζητήματα που αφορούν τη βία στις διαπροσωπικές σχέσεις, ώστε να καταποληθεί ο φόβος του ατόμου που είναι θύμα βίας να την αντιμετωπίσει και να διαχειριστεί, σε τόσο νεαρή ηλικία και ευαίσθητη περίοδο της ζωής, δύσκολες και σκληρές καταστάσεις. Ειδικά όταν το άτομο παλεύει να διαμορφώσει σχέσεις ζωής, να εμπιστευτεί και να θέσει τα θεμελια για να ανοίξει νέα κεφάλαια στην ενήλικη ζωή, είναι σημαντικό να είναι προετοιμασμένο για ενδεχόμενες δύσκολες καταστάσεις και προβλήματα, με τα οποία θα έρθει αντιμέτωπο. Όμως μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και τις δυσκολίες. Χωρίς πανικό, χωρίς φόβο, χωρίς ντροπή.

Επομένως, οι νέοι πρέπει να ενημερώνονται, να γνωρίζουν πού μπορούν να απευθυνθούν σε τόσο κρίσιμες περίπτωσεις και να μάθουν πώς να αξιολογούν τη σοβαρότητα και την επικινδυνοτητα ορισμένων καταστάσεων που βιώνουν. Εδώ όμως έγκειται η ευθύνη της επιστημονικής κοινότητας, μέσα από δημοσιοποίηση ερευνών, διαλεξεις, παρουσιάσεις, άρθρα, να ενημερώνει το ευρύ κοινό, με σοβαρότητα και υπευθυνότητα, να περνάει πολύτιμα κοινωνικά μηνύματα, να αφουγκράζεται τις ανάγκες της κοινωνίας και τους προβληματισμούς των νέων ανθρώπων, δείχνοντας έμπρακτα ουσιαστικό ενδιαφέρον.

Συνοψίζοντας, η επιστημονική κοινότητα να είναι δίπλα στην κοινωνία, ιδιως σε τόσο κρίσιμες περιόδους όπου διεθνώς καταγράφονται σοβαρές ποιοτικές αλλαγές στο έγκλημα και στο εγκληματικό φαινόμενο.

Η συνέντευξή μου για το θέμα στην εφημερίδα “Ελευθερία” και στον δημοσιογράφο Κώστα Γκιάστα https://www.eleftheria.gr/λάρισα/item/218189.html

Ο άγραφος νόμος των φυλακών που μπορείτε να διαβάσετε εδώ http://www.bloko.gr/2018/12/blog-post_121.html

Υπόθεση Μανώλη Δουρή: ο άγραφος νόμος των φυλακών αλλά και οι ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις και πιέσεις που μπορείτε να διαβάσετε εδώ http://www.bloko.gr/2018/12/blog-post_725.html

Θα συνεχίσουμε την έρευνα.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Αναζητώντας τα “γιατί” σε μια υπόθεση που συγκλονίζει

Η μέρα ξεκίνησε με ένα σφίξιμο στην καρδιά. Μόλις ολοκλήρωσα το άρθρο για το έγκλημα στην Ρόδο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης έρευνας που ετοιμάζουμε και θα σας παρουσιάσουμε.

Πρόκειται, αναμφίβολα, για μια υπόθεση που μας έχει συγκλονίσει και η οποία οφείλει να μας απασχολήσει ερευνητικά, δεδομένου ότι η νεανική παραβατικότητα -διεθνώς και στη χώρα μας- αποκτά ένα πιο σκληρό “πρόσωπο”.

Μια νεαρή γυναίκα, μια φοιτήτρια, με όνειρα για τη ζωή και υψηλούς επαγγελματικούς στόχους, “μαρτύρησε” στα χέρια των φερόμενων ως δραστών της αποτρόπαιης ανθρωποκτονίας.

Θα τα πούμε όμως αναλυτικά, με την παρουσίαση και επεξεργασία των διαθέσιμων στοιχείων.

Είναι κάποιες στιγμές που πραγματικά λυγίζεις συναισθηματικά, γιατί όταν χάνονται ζωές νέων ανθρώπων και όταν εμπλέκονται σε τόσο ειδεχθή εγκλήματα νέοι, πρέπει οπωσδήποτε να κινητοποιηθούμε, να αντιδράσουμε, να αναζητήσουμε βαθύτερα αίτια και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου.

Πιστεύω ότι έχουμε πολλά να πούμε….

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά