Tag Archives: επιθέσεις αυτοκτονίας

Το “τέρας” της τρομοκρατίας εξαπλώνεται και επεκτείνεται

Το “τέρας” της τρομοκρατίας είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα, παγκοσμίως, η οποία δύσκολα μπορεί να καταπολεμηθεί. Η τρομοκρατία είναι ένα πολυσύνθετο φαινόμενο με βαθιές ιστορικές, πολιτικές και κοινωνικές ρίζες. Δεν “γεννήθηκε” στην σύγχρονη εποχή, αλλά η διαφοροποίηση με το παρελθόν είναι μεγάλη και εμφανής, καθώς πλέον λαμβάνει ένα πολύ πιο “επικίνδυνο” πρόσωπο και πιο απειλητικές διαστάσεις.

Για να υπενθυμίσω στους αναγνώστες της σελίδας τη διαχρονικότητα και σοβαρότητα του φαινομένου κρίνεται σκόπιμο να αναφέρω ότι η έννοια της τρομοκρατίας συναντάται σε πολλά κείμενα αρχαίων συγγραφέων και κυρίως Ελλήνων φιλοσόφων. Η λέξη “τρομοκρατία” για πρώτη φορά απαντάται στη Γαλλική Επανάσταση του 1789, καθώς ο συγκεκριμένος όρος χρησιμοποιήθηκε από τους Ιακωβίνους, την πιο ακραία πτέρυγα της Επανάστασης, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν πράξεις βίας και τρομοκρατίας προκειμένου να οικοδομήσουν την νέα κοινωνική τάξη, μη διστάζοντας μάλιστα να εκτελούν άτομα που ανήκαν στην αριστοκρατία με τη μόνη δικαιολογία ότι ήταν αριστοκράτες. Σταδιακά η τρομοκρατία ταυτίζεται με την εγκληματική δράση. Η τρομοκρατία που κορυφώθηκε από τον Μάρτιο του 1793 έως τον Ιούλιο του 1794 ταυτίστηκε με το καθεστώς του τρόμου.

Είναι άξιο επισημάνσεως ότι στα τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα το κύμα βίας γενικεύτηκε. Το θεμελιώδες χαρακτηριστικό του ήταν ότι πήγαζε από τις προϋπάρχουσες πολιτικές και κοινωνικές ανισότητες, αλλά και αντιθέσεις, οι οποίες μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν εκφράζονταν ιδεολογικά. Η αναρχική ιδεολογία συνέχιζε να διέπει αυτό το ευρύ κύμα βίας, αλλά αποτελώντας ένα μόνο μέρος του. Στη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου η καταπίεση πολιτών από τις αυταρχικές κυβερνήσεις, η έλλειψη δικαιωμάτων για τους μειονοτικούς πληθυσμούς και οι διεκδικήσεις από τους λαούς της αυτονομίας και ανεξαρτησίας τους, οδήγησαν στη δημιουργία κινημάτων με έντονη δράση εκείνη την περίοδο.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το μείζον θέμα της τρομοκρατίας και περισσότερες πηγές, όποιοι ενδιαφέρονται μπορούν να αναζητήσουν το βιβλίο μου: Καρδαρά, Α. (2003-εισαγωγή: Καθηγητής Γ. Πανούσης), Τρομοκρατία και ΜΜΕ, ΑΝΤ.Ν.Σάκκουλα, Αθήνα – Κομοτηνή.

Φτάνοντας στο σήμερα και το τώρα, μιλάω για το “τέρας” της νέας τρομοκρατίας, γιατί παρακολουθώντας τις εξελίξεις στο πολυσύνθετο αυτό ζήτημα, βλέπω να “εξαπλώνεται” με ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό, θεωρώ, στο γεγονός ότι οι νέας γενιάς τρομοκράτες διέπονται από άκρατη ιδεοληψία (θρησκευτική, πολιτική κλπ.), με αποτέλεσμα “ποτισμένοι” στο μίσος και το φανατισμό τους να είναι έτοιμοι να θυσιαστούν για χάρη των ιδεοληψιών τους.

Η ιδεοληψία, ως κίνητρο εγκληματικής δράσης γενικότερα και όχι μόνο της τρομοκρατίας, μου προκαλεί μεγάλη ανησυχία και προβληματισμό, δεδομένου ότι ο “ιδεοληπτικός” εγκληματίας αισθάνεται ότι δεν έχει τίποτα να χάσει και είναι πρόθυμος να πεθάνει εάν γνωρίζει ότι ο θάνατός του θα περάσει ένα “συμβολικό” μήνυμα, θα σκορπίσει τον τρόμο, θα καλλιεργήσει το φόβο στις κοινωνίες και -το κυριότερο- θα οδηγήσει στο θάνατο πολλές ζωές. Ασχολούμαι και στο υπό έκδοση βιβλίο μου με τον “ιδεοληπτικό εγκληματία”, οπότε θα συνεχίσουμε τη συζήτηση για το ενδιαφέρον αυτό θέμα.

Επίσης, οι διασυνδέσεις των νέας γενιάς τρομοκρατών και η χρήση όλων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τεχνολογίας διευκολύνει τα “θεαματικά” χτυπήματα που αποτελούν, άλλωστε, κύριο ζητούμενο των τρομοκρατών: χτυπήματα με πολλά θύματα σε μέρη με κάποιο ειδικό βάρος ή σημασία, πρωτίστως σε πολυσύχναστα μέρη από ανθρώπους όλων των ηλικιών, όπως ένα αεροδρόμιο, ένα εμπορικό κέντρο κ.λπ. Χτυπήματα που θα σκορπίσουν τον τρόμο και θα μεταδοθούν από όλα τα μέσα ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης.

Συνοψίζοντας, μια παγκόσμια κοινότητα που υφίσταται τόσο ισχυρούς τριγμούς στα θεμέλια της, έρχεται αντιμέτωπη με ένα απειλητικό “τέρας”. Όσον αφορά ειδικά την Ευρώπη που ήδη κλυδωνίζεται, εάν δεν αλλάξει τις πολιτικές της, εάν δεν υπάρξει μια πιο συντονισμένη δράση και συνεργασία κι αν δεν γίνει συνείδηση ότι η βία γεννά βία και ότι οι εποχές κι οι νοοτροπίες αλλάζουν καταλυτικά, όχι μόνο δεν θα καταπολεμηθεί το φαινόμενο (αυτό είναι ένα ρήμα που μοιάζει, ενδεχομένως, ουτοπικό), αλλά δεν θα μπορέσει ούτε να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά, εκθέτοντας σε κίνδυνο πολλές ανθρώπινες ζωές.

Απαιτείται, συνεπώς, μεγάλη προσοχή. Αναγκαία η αναθεώρηση απόψεων, η αλλαγή πολιτικών και η καλύτερη οργάνωση των δομών. Τέλος, σκόπιμο είναι και στη χώρα μας να ακούσουμε όσα έχουν να μας πουν και να μας συμβουλεύσουν οι ειδικοί επί του θέματος, των οποίων η γνώση μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Το πιο σκληρό πρόσωπο της τρομοκρατίας

Το “πρόσωπο” της τρομοκρατίας, σαφώς, και έχει αλλάξει. Στο πλαίσιο ενός κόσμου που επίσης υφίσταται καταλυτικές αλλαγές στις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές δομές του, η τρομοκρατία λαμβάνει το πιο σκληρό πρόσωπό της. Τα χτυπήματα είναι όσο πιο “θεαματικά” γίνεται, με στόχο έναν πολύ μεγάλο αριθμό αθώων θυμάτων και βασική επιδίωξη την τρομοκράτηση μεγάλων τμημάτων πληθυσμού.

Το πολλαπλό τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 2015 και το προχθεσινό τρομοκρατικό χτύπημα στην “καρδιά” της Ευρώπης -στο αεροδρόμιο και το μετρό των Βρυξελλών- λίγες μόνο ημέρες μετά τη σύλληψη του Σαλάχ Αμπτεσλάμ σε προάστιο των Βρυξελλών, επιβεβαιώνουν την σκληρή πραγματικότητα με τον πιο ωμό τρόπο.

Το τρομοκρατικό χτύπημα στις Βρυξέλλες επιβεβαιώνει, επίσης, τις διασυνδέσεις του δικτύου της τρομοκρατίας που έδρασε ταχύτητα μετά τη σύλληψη του “εγκεφάλου” των επιθέσεων στο Παρίσι και πέτυχε να σκορπίσει τον τρόμο και το θάνατο στις Βρυξέλλες, όπου και συνελήφθη ο Αμπτεσλάμ, στοιχείο που πρέπει να μας προβληματίσει. Θα έλεγα ότι ήταν ανησυχητικά ταχύτητη η “απάντηση” στη σύλληψη του Αμπντεσλάμ, γεγονός που σε μεγάλο βαθμό δείχνει τις διασυνδέσεις, την οργάνωση και την αποφασιστικότητα των τρομοκρατών να πετύχουν τους πιο ακραίους στόχους τους, με όλα τα διαθέσιμα μέσα.

Το καίριο ερωτημα που, ασφαλώς, προκύπτει στο σημείο αυτό είναι εάν η τρομοκρατία μπορεί να προληφθεί, ειδικά όταν έχουμε να αντιμετωπίσουμε άτομα που είναι αποφασισμένα να πεθάνουν και να οδηγήσουν στο θάνατο όσους περισσότερους μπορούν. Η απάντηση στο ερώτημα είναι πολύ δύσκολη. Άλλωστε, η τρομοκρατία είναι ένα πολυσύνθετο φαινόμενο με βαθιές ρίζες. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει κάποτε να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες που “γεννούν” την τρομοκρατία.

Αναμφισβήτητα, στο πλαίσιο της σημερινής κοινωνίας, εφόσον η τρομοκρατία έχει αποκτήσει ένα τόσο επικίνδυνο πρόσωπο, η αντιμετώπισή της πρέπει να στοχεύει και στην εξάλειψη των επικίνδυνων ιδεοληψιών που οδηγούν σε τόσο ακραίες επιθέσεις. Πολύ ανησυχητικό στοιχείο, βέβαια, ότι ολοένα και μικρότερες ηλικίες εισχωρούν στους κόλπους της τρομοκρατίας -νέα άτομα που δεν διστάζουν να θυσιάσουν τη ζωή τους για τις ιδεοληψίες τους, θρησκευτικού κυρίως περιεχομένου-.

Από την άλλη πλευρά, σε καμία περίπτωση τα τρομοκρατικό χτυπήματα δεν πρέπει να δώσουν το άλλοθι για αύξηση των ρατσιστικών επιθέσεων, της ξενοφοβίας ή της περιστολής ατομικών ελευθεριών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Η τρομοκρατία δεν αντιμετωπίζεται πλήττοντας την ελευθερία, γιατί το φαινόμενο της τρομοκρατίας είναι πολύ πιο σύνθετο και πολυδιάστατο και αυτό μας το έχει ήδη αποδείξει η ιστορία.

Η Ευρώπη δεν πρέπει, δηλαδή, στο όνομα “του πολέμου κατά της τρομοκρατίας” να παραβιάσει τα ανθρώπινα δικαιώματα, γιατί μια τέτοια κίνηση θα φέρει τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Ποια είναι, λοιπόν, η απάντηση; Πιστεύω ότι η αποδοχή της νέας πραγματικότητας με αναζήτηση και προσπάθεια αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτιών, η όσο το δυνατόν ολοκληρωμένη ενημέρωση του κοινού, η εγρήγορση των αρχών και η προστασία των πολιτών σε ένα πλαίσιο σεβασμού των δικαιωμάτων και των ελευθεριών τους, θα αποτελέσουν κάποια θετικά βήματα σε μια εξαιρετικά σκληρή μάχη.

Τα πράγματα είναι δύσκολα. Ο κόσμος αλλάζει. Έχει ήδη αλλάξει. Η ζωή όμως προχωράει κι αν θέλουμε να επιβιώσουμε πρέπει να σκεφτούμε τα επόμενα βήματά μας, με σύνεση, τόλμη και συστηματικό σχεδιασμό της επόμενης μέρας.

Leave a comment

Filed under Uncategorized