Tag Archives: εγκληματικότητα

Μπορεί το έγκλημα να προληφθεί;

Μπορεί το έγκλημα να προληφθεί; Ένα φλέγον ερώτημα που έχει απασχολήσει εκτενώς την επιστημονική κοινότητα. Ο ρόλος της πρόληψης, στο πλαίσιο της αντεγκληματικής πολιτικής, είναι καθοριστικός και μια πολύ καλα σχεδιασμένη προληπτική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην καταπολέμηση του εγκλήματος.

Το έγκλημα δεν θα εξαλειφθεί, γιατί όπως έχουμε επισημάνει σε παλαιότερο άρθρο είναι συνυφασμένο με τις ανθρώπινες κοινωνίες. Ωστόσο, άποψή μου είναι ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί πολύ πιο αποτελεσματικά έαν οι ειδικοί επιστήμονες σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, οργανώσουν συγκεκριμένες δράσεις πρόληψης μορφών εγκληματικότητας, δίνοντας έμφαση στο φαινόμενο της νεανικής παρσβατικότητας, στην ενδοοικογενειακή βία και στην κακοποίηση ανηλίκων. Πρόκειται για μορφές εγκληματικότητας που αφορούν νευραλγικούς τομείς και ευαίσθητες εκφανσεις της ζωής μας, καθώς σχετίζονται με τον θεσμό της οικογένειας και την ανηλικότητα.

Ταυτόχρονα πρόκειται για μορφές εγκληματικότητας που μπορούν να τεθούν στο επίκεντρο της προληπτικής εγκληματικότητας, με την ενίσχυση του συμβουλευτικού ρόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας και των ψυχολογικών-ψυχιατρικών υπηρεσιών που πρέπει να συνεργάζονται με όλα τα σχολεία, σε σταθερή και μόνιμη βάση ώστε να καλύπτονται οι διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες της μαθητικής κοινότητας. Εξίσου αναγκαία η ενίσχυση του ρόλου της τοπικής κοινότητας και της στήριξης που μπορεί να παρέχει σε οικογένειες και σε ανηλίκους εκτεθειμένους σε κινδύνους.

Η επικοινωνία είναι ένα ακόμα ζήτημα που οφείλει να μας απασχολήσει. Η πρόταση που έχω καταθέσει, μέσω της αρθρογραφίας μου, είναι να εντείνουν τα ΜΜΕ τις εκστρατείες ενημέρωσης. Θεωρώ ότι είναι σκόπιμο να γίνεται σε καθημερινή βάση ενημέρωση, μέσα από διαφημιστικά -κοινωνικού περιεχομένου- μηνύματα, όπου θα αναφέρονται φορείς και γραμμές επικοινωνίας στις οποίες οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται.

Αναμφίβολα, το ευρύ κοινό πρέπει να γνωρίζει και να κατανοήσει ότι το έγκλημα δεν περιορίζεται στην ανθρωποκτονία που είναι ασφαλώς η ακραία εκδήλωση βίας καθώς αφορά την αφαίρεση του πιο πολύτιμου αγαθού -της ίδιας της ζωής- αλλά υπάρχουν πολύ σοβαρές μορφές εγκληματικότητας, πολυσύνθετες και πολυδιάστατες, με μακροχρόνιες συνέπειες για τις κοινωνίες διεθνώς, όπως τα οικονομικά εγκλήματα και τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος.

Ωστόσο, λόγω του γεγονότος ότι οι παραπάνω μορφές εγκληματικότητας απαιτούν μια διεθνική συνεργασία και προσέγιση, κρίνω εξαιρετικα σημαντικό να αναδειχθεί σε πρώτη φάση ο καθοριστικός ρόλος της πρόληψης και ταυτόχρονα της εμπλοκής του πολίτη, μέσω ενημέρωσης από τους αρμόδιους φορείς, ευαισθητοποίησης και ενεργής συμμετοχής, κυρίως ως προς την πρόληψη των μορφών εγκληματικότητας που αφορούν την οικογένεια και την ανηλικότητα.

Τέλος μια πολύ σημαντική διάσταση του θέματος, στην οποία είναι αναγκαίο να δώσουμε έμφαση, σχετίζεται με τα άτομα που αδυνατούν, λόγω ηλικίας ή γενικότερης καταστασης στην οποία βρίσκονται, να αντιδράσουν στη βία που δέχονται. Σε αυτούς τους ανθρώπους, πρωτίστως, είναι επιτακτική ανάγκη να δοθεί η δυνατότητα να μιλήσουν και εμείς να ακούσουμε τη φωνή τους προσεκτικα, ώστε να τους παρέχουμε έγκαιρα την προστασία που χρειάζονται. Στο σημείο αυτό ο ρόλος των ΜΜΕ και του ενεργού πολίτη είναι ασφαλώς καταλυτικής σημασίας.

Περιμένω τις δικές σας σκέψεις στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Τμήματα Φεβρουαρίου στο Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας

Τη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου 2017 ξεκινούν οι εγγραφές για τα νέα τμήματα του Φεβρουαρίου στο Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας. Το Εργαστήρι καινοτομεί με δύο καινούργια εκπαιδευτικά προγράμματα, 5μηνης διάρκειας, οικονομικά και απολύτως προσαρμοσμένα στις ανάγκες του σύγχρονου δημοσιογράφου. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το τηλεφωνικό κέντρο του Εργαστηρίου: 210 3600239 και 210 3645417.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, στο οποίο είμαι υπεύθυνη, φέρει τον τίτλο “Εγκληματολογία στα Media”. Το Εργαστήρι καινοτομεί με την έναρξη ενός προγράμματος που εμβαθύνει στην επιστήμη της εγκληματολογίας, σε συσχετισμό πάντα με τα media. Για τους φίλους που μου στέλνουν μηνύματα και μου ζητάνε περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα, να τονίσω ότι θα δουλέψουμε και θεωρητικά -με στόχο την απόκτηση ολοκληρωμένης γνώσης στο αντικείμενο της εγκληματολογίας στα media- και πρακτικά -με τη σύνταξη αστυνομικών και δικαστικών ρεπορτάζ, με τη μορφή ασκήσεων στην τάξη, σύμφωνα με τις ενότητες που κάθε φορά θα διδασκόμαστε, τα οποία στη συνέχεια θα αποτελούν αντικείμενο περαιτέρω διερεύνησης και ανάλυσής μας-.

Συνοπτικά, να αναφέρω ότι θα αναλύσουμε την εγκληματολογική και νομική ορολογία, ώστε να μπορείτε ως αστυνομικοί και δικαστικοί συντάκτες να την χρησιμοποιείτε σωστά στα ρεπορτάζ σας. Θα αναλύσουμε εγκληματολογικές τυπολογίες (π.χ. serial killers, mass murderers κ.λπ.). Θα δούμε πώς καλύπτεται μια ποινική δίκη και θα εξετάσουμε τα άρθρα του Ποινικού Κώδικα, ώστε να δώσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα στον αστυνομικό και δικαστικό συντάκτη σχετικά με το τι προβλέπεται από τη νομοθεσία για κάθε έγκλημα και ποια η μέγιστη ποινή. Θα εμβαθύνουμε κυρίως στα εγκλήματα κατά της ζωής και κατά της γενετήσιας ελευθερίας που πρωτίστως απασχολούν το αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ.

Θα δούμε έμπρακτα πώς μπορεί να γίνει δημοσιογραφική έρευνα με στόχο τη σύνταξη ενός τεκμηριωμένου αστυνομικού ρεπορτάζ και πώς οι νέες τεχνολογίες μας βοηθούν στο να αξιοποιήσουμε την έρευνά μας στο αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ. Θα ανοίξουμε επίσης τους φακέλους ειδικών θεμάτων, όπως η τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα, η γυναικεία εγκληματικότητα και η νεανική παραβατικότητα, αλλά και η δημοσιογραφία των πολιτών/citizen journalism αναλύοντας τις επιδράσεις της στον τρόπο άσκησης της δημοσιογραφίας και πιο συγκεκριμένα στο αστυνομικό ρεπορτάζ. Ακόμα, θα μπούμε στα “άδυτα” των φυλακών και θα δούμε πώς είναι δομημένη και πώς λειτουργεί η “μικροκοινωνία” των κρατουμένων, καθώς και τα συστατικά στοιχεία του χαρακτηριζόμενου από την εγκληματολογική έρευνα “υποπολιτισμού” των φυλακών, αλλά και το αξιακό σύστημα του έγκλειστου πληθυσμού. Μέσα από την ενασχόλησή μας με τα καταστήματα κράτησης, θα δούμε πώς μπορεί ένας δημοσιογράφος να κάνει έρευνα στις φυλακές -συνεπώς θα μιλήσουμε και για ζητήματα μεθοδολογίας της έρευνας- και να οργανώσει τη συνέντευξή του σε κρατούμενους ή αποφυλακισθέντες.

Τέλος, θα ανοίξουμε τους φακέλους πολύκροτων υποθέσεων που έχουν απασχολήσει και εξακολουθούν να απασχολούν την εγκληματολογική έρευνα και σκέψη, θα εξετάσουμε πώς παρουσιάστηκαν στα ρεπορτάζ δράστες και θύματα και θα προχωρήσουμε σε μια βαθύτερη ανάλυση στοιχείων που αφορούν την απεικόνιση του ψυχο-εγκληματικού προφίλ.

Περιμένω τα μηνύματά σας στο mail μου: kardaraa@gmail.com και ανυπομονώ να ξεκινήσουμε τα μαθήματά μας με πολύ μεγάλη διάθεση για δημιουργία και αγάπη για το αντικείμενο της εγκληματολογίας και των media.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Uncategorized

Εγκλήματα τιμής

Σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε την “Ημέρα της Γυναίκας”. Στην δική μας κοινωνία αυτή είναι μια μέρα χαράς, όπου εμείς οι γυναίκες συνηθίζουμε να βγαίνουμε με τις φίλες μας -γυναικοπαρέα- για φαγητό ή ποτό. Στο πλαίσιο, ωστόσο, άλλων κοινωνιών η γυναίκα όχι μόνο δεν έχει το δικαίωμα να γιορτάσει, αλλά αποτελεί θύμα ακραίων εγκληματικών ενεργειών. Επομένως, η Παγκόσμια “Ημέρα της Γυναίκας” έχει μια έντονα συμβολική σημασία, την οποία πρέπει να αναδείξουμε.

Προκαλεί μεγάλη εντύπωση και τεράστια θλίψη η διαπίστωση των Ηνωμένων Εθνών ότι κάθε χρόνο δολοφονούνται σε όλο τον κόσμο 5.000 γυναίκες, θύματα των εγκλημάτων τιμής. Ο αριθμός είναι υψηλός και καταδεικνύει το μέγεθος και τη σοβαρότητα του προβλήματος, το οποίο αποτελεί μάστιγα σε πολλές χώρες. Πρόκειται για μια ακραίας μορφής εγκληματικότητα, η οποία πηγάζει από την διαστρεβλωμένη αντίληψη ότι η γυναίκα είναι “αντικείμενο”.

Ειδικότερα, τα εγκλήματα τιμής, τα οποία στρέφονται κατά κύριο λόγο εναντίον των γυναικών, λαμβάνουν χώρα για την δήθεν προστασία οικογενειακών και κοινωνικών κανόνων. Θύματα, σε μικρότερο ποσοστό, είναι και άνδρες. Κυρίως, ομόφυλοι, νεαροί άνδρες, που κατά τις άκρως επικίνδυνες λογικές ορισμένων κοινωνιών, αποτελούν το “όνειδος” της οικογένειας, ή άνδρες που δολοφονούνται από τους πατέρες κοριτσιών, γιατί θεωρούν ότι έχουν εκθέσει ανεπανόρθωτα τις κόρες τους (στην Ελλάδα, το πολύκροτο έγκλημα του δημοφιλούς και πολύ αγαπητού στο κοινό, συνθέτη Άκη Πάνου).

Η μέθοδος τέλεσης των παραπάνω εγκλημάτων είναι, πάντοτε, ειδεχθής. Άγρια κακοποίηση, θάνατοι από ασφυξία, μαχαιρώματα, κάψιμο ακόμα και με πυρακτωμένο σίδερο, ταφή ενώ το άτομο είναι ακόμα ζωντανό, αποτελούν τις συνηθέστερες μεθόδους, με τις οποίες ο δράστης ενός εγκλήματος τιμής “τιμωρεί” το θύμα του.

Στα εγκλήματα τιμής, η γυναίκα γίνεται στόχος, συχνά, προσβεβλημένων συγγενών που λειτουργούν ως “αυτόκλητοι τιμωροί” και “ηθικοί εξαγνιστές”, ενεργώντας πολλές φορές με αφορμή μία αβάσιμη υποψία ή ένα απλό κουτσομπολιό! Ο βιασμός ή ακόμα και η αιμομικτική βία που υφίστανται αυτές οι γυναίκες θεωρόνται απολύτως θεμιτά μέσα “τιμωρίας” και “πρόληψης” και οι συγγενείς που τιμωρούν τις γυναίκες ή τα κορίτσια της οικογένειας με αυτήν την πρωτοφανή βιαιότητα τυγχάνουν της εκτίμησης και αποδοχής των υπολοίπων.

Η ανάλυση του ψυχο-εγκληματικού προφίλ των δραστών αποδεικνύει ότι πρόκειται για πολύ επικίνδυνες προσωπικότητες. Άτομα με άκρατο εγωκεντρισμό και εγωπάθεια, τα οποία διέπονται από παντελή έλλειψη παιδείας και από μεγάλη συναισθηματική κενότητα, καθώς και σκοταδιστικές αντιλήψεις, λειτουργούν με απίστευτη αγριότητα. Είναι εξαιρετικά επιθετικά άτομα, με βίαιες εξάρσεις στη συμπεριφορά τους και δεν διστάζουν να δολοφονήσουν ακόμα και το ίδιο τους το παιδί, πρωτίστως την κόρη, για λόγους “τιμής”.

Μια εγκυμοσύνη εκτός γάμου, μια ερωτική σχέση με έναν άντρα που δεν εγκρίνει το οικογενειακό περιβάλλον, ακόμα και το γεγονός ότι το έφηβο κορίτσι της οικογένειας καθυστέρησε να επιστρέψει σπίτι από μία έξοδό του, αποτελούν συχνούς λόγους για τη διάπραξη εγκλημάτων τιμής από άτομα με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, τα οποία διαμορφώνουν ολόκληρη τη ζωή τους βάσει της στενόμυαλης και επικίνδυνης λογικής “τι θα πει η γειτονιά/ ο κόσμος/ η κοινωνία.

Όπως δείχνουν οι έρευνες, ακραίες θρησκευτικές και κοινωνικές αντιλήψεις για τη θέση των γυναικών, παρωχημένα ήθη και έθιμα πολλών λαών, φυλετικέως διακρίσεις και ρατσισμός, διαμορφώνουν τη συνείδηση των δραστών και οδηγούν σε εγκλήματα ασύλληπτης αγριότητας, ακόμα καν στο πλαίσιο κοινωνιών που δεν θεωρούνται “υπανάπτυκτες”. Αυτό αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο που οφείλει να μας προβληματίσει.

Ως προς το προφίλ των θυμάτων που είναι, κατά κύριο λόγο γυναίκες, πρόκειται για άτομα που δεν έχουν τη σωματική ή νοητική δύναμη, ή ωριμότητα λόγω νεαρού ηλικίας, ή λόγω εξάρτησης οποιασδήποτε μορφής -οικονομικής, συναισθηματικής- να αντιδράσουν και να ξεφύγουν από τόσο νοσηρές καταστάσεις, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την κοινωνική μέριμνα και συμπαράσταση από όλους μας προς αυτές τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

Και στο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας έχουν διαπρχαθεί εγκλήματα τιμής. Ευτυχώς, για τη χώρα μας το πρόβλημα δεν αποτελεί μάστιγα, αλλά ειδικά στις κλειστές, τοπικές, κοινωνίες, η “τιμή” εξακολουθεί να οδηγεί, αν όχι στο φόνο, σε κακοποίηση της γυναίκας ή του κοριτσιού που δεν θέλει να ζήσει με τις κοινωνικές συμβάσεις, τα “πρέπει” και “μη” μιας κοινωνίας που με μεγάλη ευκολία και χωρίς σκέψη δικάζει και καταδικάζει συμπεριφορές, βάσει κουτσομπολιών, στερεοτοπικών αντιλήψεων και στενόμυαλων λογικών.

Περιστατικά ακραίας επιθετικότητας και βίας λαμβάνουν χώρα πίσω από κλειστές πόρτες και δεν έρχονται ποτέ στο φως, εξαιτίας της ντροπής ή της αδυναμίας των θυμάτων να τα αποκαλύψουν και να λυτρωθούν από αυτές τις ακραίες συμπεριφορές. Εδώ έγκειται η ολόπλευρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση από τα ΜΜΕ ώστε να αντιμετωπιστούν, αποτελεσματικά, τέτοιες αποτρόπαιες συμπεριφορές, προτού να είναι πολύ αργά.

Προκαλούν έκπληξη αλλά και ταυτόχρονα δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος τα λόγια μιας μητέρας από την Ηλεία, η οποία πριν από κάποια χρόνια, δηλητηρίασε την μόλις 21χρόνη κόρη της, επειδή έμεινε έγκυος εκτός γάμου: “έχω δύο ακόμα ανύπαντρα κορίτσια και δεν θα δεχόταν κανείς να τα παντρευτεί, αφού προέρχονταν από μία ατιμασμένη οικογένεια. Έπρεπε να ξεπλύνω την ντροπή και ζητώ η κοινωνία και ο Θεός να με συγχωρήσουν”.

Θα κλείσω με τον προβληματισμό εάν και σε ποιο βαθμό διαπράττονται δίπλα μας τόσο αποτρόπαια εγκλήματα που ακόμα κι αν, μέχρι στιγμής δεν έχουν οδηγήσει στο θάνατο, έχουν καταστρέψει τη ζωή γυναικών; Ελπίζω και εύχομαι, συνεπώς, η φετινή “Ημέρα της Γυναίκας” που θα γιορτάσουμε στις 8 Μαρτίου να αναδείξει λαμπρές στιγμές στη ζωή σπουδαίων γυναικών που, σε καθημερινή βάση, δίνουν και κερδίζουν χιλιάδες μάχες, καταφέρνοντας να συνδυάσουν τους πολλούς και διαφορετικούς ρόλους τους στο πλαίσιο μιας εξαιρετικά απαιτητικής και, συχνά, σκληρής απέναντί τους κοινωνίας.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Ανήλικοι πίσω από τα κάγκελα

“Ανήλικοι πίσω από τα κάγκελα”: ένα θέμα που πάντα με συγκινεί και με προβληματίζει. Είναι το θέμα, με το οποίο ασχολούμαι σήμερα και μπορείτε να διαβάσετε στο

Ανήλικοι πίσω από τα κάγκελα…

Ευχαριστώ θερμά την Ρομίνα Ξύδα για τη “φιλοξενία”, για δεύτερη μέρα. Με μεγάλη χαρά μοιράζομαι τις σκέψεις μου σε ένα χώρο που πλημμυρίζει αγάπη για το παιδί και τον έφηβο.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά