Tag Archives: έρευνα

Δημοσίευση έρευνας

Δημοσίευση έρευνας σε ελληνόγλωσσο τόμο:
Σταθοπούλου, Μ. και Ντάση, Π. (2019) Απόψεις και Στάσεις Εκπαιδευτικών Ξένων Γλωσσών σε Τάξεις Προσφύγων: Μια Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις Προκλήσεις Διδασκαλίας. Πρακτικά 4ου Διεθνούς Συνεδρίου ΙΑΚΕ 2018, Ηράκλειο 27-29 Απριλίου. 516-526 @ResearchGate

https://www.researchgate.net/publication/335234135_APOPSEIS_KAI_STASEIS_EKPAIDEUTIKON_XENON_GLOSSON_SE_TAXEIS_PROSPHYGON_MIA_EUROPAIKE_MELETE_GIA_TIS_PROKLESEIS_DIDASKALIAS

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά

Φυλακή και Γλώσσα: η ερευνητική εμπειρία

Μου ζήτησαν οι κολλητοί μου φίλοι, με τους οποίους σχεδιάζουμε και τις καλοκαιρινές μας διακοπές, να γράψω για την εμπειρία της έρευνας στις φυλακές Κορυδαλλού, το 2005, οπότε και τους αφιερώνω τη σημερινή ανάρτηση, εν είδη μίας σύντομης και περιεκτικής, ημερολογιακής, καταγραφής, τόσα χρόνια μετά και παράλληλα ως μία σύνδεση με την επαναληπτική έρευνα που διεξάγουμε από τον Απρίλιο του 2018 στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος και παρουσιάσαμε στο bloko.gr πριν από μερικές ημέρες (http://www.bloko.gr/2019/04/blog-post_568.html?m=1)

Σεπτέμβριος του 2005 εγκρίνεται η άδεια από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να διεξάγω έρευνα για τη γλώσσα της φυλακής στον Κορυδαλλό και στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα.

Όπως πληροφορούμαι τότε, είναι η πρώτη άδεια σε ερευνητή/ερευνήτρια που εγκρίνεται από το Υπουργείο μετά την απόδραση του Πίτερ Σέντομ με τη βοήθεια της ψυχολόγου που τον ερωτεύτηκε (μία υπόθεση που παρουσιάσαμε και στη σειρά doc fiction του Ant1 “Έγκλημα και Πάθος”).

Με ρωτάνε συχνά οι φίλοι μου για τα συναισθήματα που είχα μπαίνοντας στις φυλακές Κορυδαλλού. Δυνατά συναισθήματα, αλλά όχι φόβο. Ασφαλώς ο κάθε ερευνητής και η κάθε ερευνήτρια γνωρίζει τους κινδύνους όταν μπαίνει σε αυτό το πλαίσιο για να διεξάγει την έρευνά του, αλλά είναι ασύμβατος ο φόβος με την εγκληματολογική έρευνα. Είναι σαν να είμαι εκπαιδευτικός και να μην αγαπώ τα παιδιά ή σαν να είμαι γιατρός και να λιποθυμώ όταν ο ασθενής έχει ανάγκη να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες.

Άλλωστε με Επιβλέποντα τον Καθηγητή μου, Καθηγητή Εγκληματολογίας κ. Γιάννη Πανούση, αισθανόμουν τόση ασφάλεια και εμπιστοσύνη, ώστε δεν μου πέρασε καν από το μυαλό κάποια αρνητική σκέψη. Ήταν μεγάλη πηγή έμπνευσης ο Καθηγητής μου για να προχωρήσω σε μία βαθύτερη έρευνα και είχα την πίστη ότι όλα θα πάνε καλά.

Επίσης, αυτό που διαπίστωσα και ισχύει μέχρι σήμερα, όπως τονίζουν στις συνεντεύξεις τους οι αποφυλακισμένοι, η έννοια του “σεβασμού” στα καταστήματα κράτησης διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Ο σεβασμός αποτελεί θεμελιακή αξία του χαρακτηριζόμενου στην εγκληματολογική έρευνα υποπολιτισμού των φυλακών. Οπότε, οι τρόφιμοι σεβάστηκαν το πρόσωπό μου, το γεγονός ότι έκανα έρευνα για το Πανεπιστήμιο και δεν είχα έρθει με σκοπό να παρέμβω στον μικρόκοσμό τους. Θα έλεγα ότι δημιούργησαν ένα “προστατευτικό δίχτυ” ώστε να αισθάνομαι ασφαλής σε αυτό το κλειστό και περιοριστικό πλαίσιο, ενώ συνέβαλαν με τρόπο καταλυτικό στη διεξαγωγή της έρευνας, παρέχοντας μου πολύτιμο γλωσσολογικό υλικό.

Θυμάμαι, από τις πρώτες ημέρες της έρευνας, ο φύλακας που με μετέφερε στον χώρο όπου θα κάναμε τις ατομικές συνέντευξεις μου είπε “Κυρία Καρδαρά, σας ενημερώνω ότι στον χώρο που θα βρίσκεστε για τις συνεντεύξεις δεν έχω καμία οπτική επαφή, οπότε εάν πάθετε κάτι δεν θα σας δω και είναι δική σας ευθύνη (!)”.

Κάπως έτσι, ξεκίνησα…

Ασφαλώς το 2005 η σύνθεση του ποινικού πληθυσμού ήταν διαφορετική και το έγκλημα στη χώρα μας δεν είχε λάβει τόσο σκληρές διαστάσεις όσο σήμερα.

Ο πρώτος έγκλειστος που είδα στον Κορυδαλλό, για συνέντευξη, ήταν συμφοιτητής του κυρίου Πανούση και του έστελνε μάλιστα τους χαιρετισμούς τους. Κατείχε υψηλή κοινωνική και επαγγελματική θέση, δεν χρειάζεται να αναφέρω κάτι παραπάνω.

Εκείνη τη χρονική περίοδο, εξαιτίας του χρηματιστηριακού κραχ στη χώρα μας, της λεγόμενης “φούσκας του Χρηματιστηρίου” είδα στον Κορυδαλλό μεγάλο αριθμό οικονομικών εγκληματιών. Μεταξύ των οποίων και νέους ανθρώπους και ομολογώ ότι με ταρακούνησε αυτό το γεγονός.

Αλλά και από κάποιες συνεντεύξεις με συγκεκριμένα νεαρά άτομα που είχαν σπουδάσει οικονομικά και στον χώρο εργασίας τους έκαναν απάτες, τολμώ να πω ότι σε 1-2 άτομα έβλεπα στα μάτια τους την ντροπή όταν μιλούσαν για το αδίκημά τους. “Αδίκημα”-μία λέξη κλειδί για τον ποινικό πληθυσμό. Κανένας (και προσέξτε το στις συνεντεύξεις που δίνουν στους δημοσιογράφους) δεν θα μιλήσει για “έγκλημα”, “εγκληματική ενέργεια”, ακόμα κι αν έχει διαπράξει ανθρωποκτονία. Όλοι θα σου μιλήσουν για “αδίκημα”, “αδίκημα κατά της κοινωνίας”.

Η λ.”έγκλημα” λαμβάνει αναμφίβολα ένα πολύ αρνητικό πρόσημο, το οποίο δεν θέλει να αποδεχτεί ούτε ο ίδιος ο δράστης. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική διάσταση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η γλώσσα και της συμβολικής διάστασης του ιδιαίτερου γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον έγκλειστο πληθυσμό. Όπως έχω ξαναγράψει με προβληματίζει αυτό το στοιχείο, γιατί εάν δεν συνειδητοποιήσει το ίδιο το άτομο τη βαρύτητα της πράξης του δεν θα μπορέσει τελικά να έχει μια αποτελεσματική και ουσιαστική κοινωνική ενσωμάτωση και αυτό ίσως είναι το πρωταρχικό σημείο στο οποίο πρέπει να δοθεί έμφαση από τους κοινωνιολόγους και ψυχολόγους σχετικά με τον έγκλειστο πληθυσμό.

Στον Κορυδαλλό είδα μεγάλο αριθμό νέων ανθρώπων στη χρήση, που είχαν οδηγηθεί από πολύ μικρές ηλικίες στους δρόμους της παρανομίας. Μου ήταν πολύ δύσκολο να πιστέψω ότι ο ευγενέστατος νεαρός που με περίμενε με το χαμόγελο κάθε πρωί ήταν διαρρήκτης και προσπαθούσε μάλιστα να με πείσει ότι το έχει σπουδάσει και ότι είναι και πολύ καλός σε αυτό το…επάγγελμα! Γιατί για τον κόσμο της παρανομίας πρόκειται για “επαγγελματική δραστηριότητα”, ως “profession” ορίζεται και στη διεθνή βιβλιογραφία, δεδομένου ότι για αυτούς τους ανθρώπους είναι το επάγγελμα από το οποίο προσκομίζουν χρήματα.

Μου έκανε μάλιστα τον παραλληλισμό “όπως εσείς κυρία Αγγελική, σπουδάζετε τόσα χρόνια για να πάρετε τα πτυχία σας, έτσι κι εγώ σπουδάζω για να γίνω καλός διαρρήκτης. Εάν εσείς πάτε να διαρρήξετε ένα σπίτι, θα σας πιάσουν αμέσως. Είναι πολύ δύσκολο. Θέλει να το σπουδάσεις”. Και με το χαμόγελο πάντα και “κυρία Αγγελική”, “κυρία Αγγελική”!

Παιδιά χωρίς οικογένειες, χωρίς υποστηρικτικό περιβάλλον, που εγκατέλειψαν πρώιμα τις σχολικές τους σπουδές, ξεκίνησαν τις ουσίες, τις μικροκλοπές και βρέθηκαν στον σκοτεινό κόσμο της παρανομίας.

Συνάντησα και πολύ δύσκολες περιπτώσεις, ανθρώπους που μου εξομολογήθηκαν ότι ο Κορυδαλλός είναι “σπίτι” τους και ότι και όταν αποφυλακισθούν πάλι στον Κορυδαλλό θα επιστρέψουν, όπου τουλάχιστον έχουν ένα πιάτο φαγητό και ένα μέρος να κοιμηθούν.

Οι δε συνθήκες εγκλεισμού εξαιρετικά δύσκολες έως και τρομακτικές για έναν μεγάλο αριθμό κρατουμένων, εκείνη την περίοδο. Κάθε αντικείμενο στις φυλακές μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως “φονικό όπλο” για τους καθημερινούς τσακωμούς και για τις ευρείας κλίμακας σύγκρουσεις. Μου περιέγραφαν το πώς βγάζουν τα τσέρκια -τα ελάσματα από τα κρεβάτια για να αλληλοκαρφωθούν σε περίπτωση τσακωμού που εύκολα ξεσπούσε και για ασήμαντη αφορμή. Γι’αυτό ακριβώς στη φυλακή αποφεύγουν το υβριστικό λεξιλόγιο, προτιμώντας λέξεις και φράσεις της αργκό. Ενώ η αρρενωπότητα, η μαγκιά και γενικότερα η επίδειξη ισχύος είναι θεμελιακά στοιχεία που καθορίζουν τη συμπεριφορά των κρατουμένων.

Δύσκολο κομμάτι όταν συνομιλούσα με εμπόρους ναρκωτικών -ένας τρόφιμος προσπαθούσε να με πείσει ότι είναι “φάρμακα για τον οργανισμό” οι ουσίες που πουλούσε στο “εργαστήριο” του. Αξιοσημείωτο ότι απαξίωναν πλήρως τους χρήστες ουσιών, δεν ήθελαν να έχουν καμία επικοινωνία μαζί τους. Οι χρήστες ουσιών μάλιστα βρίσκονταν στην άτυπη ιεραρχία των φυλακών στο κατώτερο σημείο, όπως είχε προκύψει από τις συνεντεύξεις.

Ερευνητικά απαιτούν ψυχραιμία και νηφαλιότητα και οι συνέντευξεις με ανθρωποκτόνους, όπου εκεί υπεισέρχεται η ένταση του ανθρώπινου συναισθήματος για το διαπραχθέν έγκλημα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις που είδα βέβαια εκείνη τη χρονική περίοδο είχαμε να κάνουμε με νοσηρότητα του περιβάλλοντος και με μία έλλειψη συνειδητοποίησης της πράξης και της βαρύτητάς της.

Όσον αφορά, τέλος, τους ισοβίτες με τους οποίους προχώρησα σε ατομικές συνεντεύξεις,επιβεβαιώνω το στοιχείο που αναφέρουν και στις συνεντεύξεις μας στο πλαίσιο της επαναληπτικής έρευνας οι αποφυλακισμένοι, ότι τυγχάνουν σεβασμού λόγω των πολλών ετών εγκλεισμού -και από τους συγκρατούμενους και από τους σωφρονιστικούς υπαλληλους- και έχουν μεγάλη εξοικείωση με τον χώρο των φυλακών. Ήμουν σίγουρη, μέχρι να κάνουμε τη συνέντευξη, ότι ένας ισοβίτης ήταν σωφρονιστικός υπάλληλος και μάλιστα όταν την τελευταία μέρα της έρευνας ήρθε για τη συνέντευξη, του λέω “Για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, θα ορισθεί άλλη μέρα για τις συνεντεύξεις”.

Ωστόσο, ακόμα και σε τόσο σοβαρές και υψηλών απαιτήσεων έρευνες, πρέπει να ομολογήσουμε ότι συμβαίνουν και τα ευτράπελα, δεν έλειψαν ούτε από αυτή την έρευνα! Ένας συνεντευξιαζόμενος ήταν έγκλειστος για απόπειρα ανθρωποκτονίας της συζύγου του. Να πώς μου περιέγραψε το έγκλημά του “Λένε για μένα, κυρία Αγγελική, ότι πήγα να σκοτώσω τη γυναίκα μου. Ψέματα είναι αυτά! Δεν πήγα να την σκοτώσω. Εμείς έχουμε ένα παιδί μαζί. Αυτό το παιδί δεν μου μοιάζει καθόλου. Ίδιο του γιατρού είναι” (!!).

Και αυτό βέβαια που δεν θα φύγει ποτέ από τη μνήμη μου είναι ότι με είχαν αφήσει κλειδωμένη, μόνη μου με τον συνεντευξιαζόμενο που ήταν έγκλειστος για διπλή ανθρωποκτονία, και δεν μπορούσα να ανοίξω την κεντρική, βαριά σιδερένια πόρτα. Εκεί, ένα χτυποκάρδι το έπαθα, και είπα από μέσα μου “Αγγελική τώρα ή θα διαπραχθεί η τρίτη ανθρωποκτονία ή όλα θα πάνε καλά. Δεν έχεις επιλογή, αντιμετώπισέ το”. Ευτυχώς όλα καλά, μου έδειξε την πίσω πόρτα και βγήκα στον εξωτερικό χώρο, όπου οι υπόλοιποι κρατούμενοι προαυλίζονταν εκείνη την ώρα.

Σαν εικόνες από ταινία κρατώ τις δυνατές στιγμές από την ξεχωριστή αυτή ερευνητική εμπειρία. Αισθάνομαι πολύ τυχερή, ερευνητικά, που την έζησα και μου δόθηκε η πολύτιμη ευκαιρία να ρίξω λίγο φως σε έναν μικρόκοσμο σκοτεινό.

Σήμερα, η ερευνητική μας ομάδα, αποτελούμενη από πολύ αξιόλογους νέους επιστήμονες συνεχίζει το έργο με δημιουργικό πάθος και δύναμη ψυχής και είμαι σίγουρη ότι αυτή η ομάδα θα γράψει τη δική της ερευνητική ιστορία! Τους καμαρώνω!! Επομένως, έχουμε δυναμική συνέχεια και σίγουρα πολλά να πούμε!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Από τους δρόμους στη φυλακή” στο bloko.gr

“Από τους δρόμους στη φυλακή” στο bloko.gr

Βλ.σχετικά http://www.bloko.gr/2019/04/blog-post_545.html

Στο προσεχές χρονικό διάστημα -σε δύο με τρεις εβδομάδες, υπολογίζω- θα προχωρήσω στη δημοσίευση ενός θεματος (και στη συνέχεια σε επόμενες δράσεις μας) που μελετώ αυτή την περίοδο σχετικά με την προστασία της ανηλικότητας και των παιδιών, εκτεθειμένων σε κίνδυνο.

Εύχομαι στην υπέροχη παρέα του blog ένα πολύ όμορφο Σαββατοκύριακο!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

“Δεν θέλω να σκέφτομαι το μέλλον”

“Δεν θέλω να σκέφτομαι το μέλλον, γιατί είναι μαύρο. Δεν έχω καταφέρει τίποτα στη ζωή μου. Δεν έχω τίποτα”.

Βλέμμα κενό. Απελπισία. Αδιέξοδο. Αυτά είδα στα μάτια του πρώτου μας συνεντευξιαζόμενου σήμερα, στο πλαίσιο της επαναληπτικής έρευνάς μας για τη γλώσσα της φυλακής. Ενός ανθρώπου χωρίς οικογένεια, χωρίς έναν φιλικό υποστηρικτικό κύκλο, χωρίς δουλειά, χωρίς τίποτα και κανέναν -να τον περιμένει, να νοιάζεται. Με μία μάνα που μόνον τηλεφωνικώς επικοινωνούν, ενώ τα αδέλφια δεν επιθυμούν καμία επαφή, γιατί ντρέπονται.

Του είπα όμως κάτι και χαίρομαι, γιατί τον έκανε να σκεφτεί θετικά έστω και για λίγο.

“Έχετε κάνει δύο πολύ σημαντικά βήματα στη ζωή σας. Τρία χρόνια έξω από τη φυλακή και προσπάθεια για απεξάρτηση που την συνεχίζετε. Αυτά τα βήματα είναι πολύ σημαντικά και είναι μία ελπίδα”.

“Ναι, είναι”, μου απάντησε, αφού το σκέφτηκε και εκεί κατάλαβα ότι ποτέ δεν είχε δει κάτι θετικό στον εαυτό του, ποτέ δεν είχε βγει από τον φαύλο κύκλο να σκέφτεται τις αποτυχίες της ζωής του και να νιώθει αποτυχημένος. Πιστεύω όμως πραγματικά ότι είναι σημαντικά βήματα για έναν άνθρωπο που από τα 17 του χρόνια και για πολλά χρόνια βρίσκεται στις φυλακές, να μην κάνει υποτροπή και να δίνει έναν αγώνα για να απεξαρτηθεί.

Αναμφίβολα, η ζωή εκτός φυλακής για έναν άνθρωπο που δεν έχει κανέναν δικό του να τον στηρίζει, είναι τρομακτική. Δεν θα έπρεπε κανένας να βρίσκεται σε αυτήν τη θέση. Είναι ευτυχώς ελπιδοφόρο ότι υπάρχουν ακόμα και γι’ αυτούς τους ανθρώπους άλλοι άνθρωποι και κάποιοι φορείς που τους στηρίζουν, τους προσφέρουν ένα πιάτο φαγητό και μία ζεστή κουβέντα. Γιατί ποιος άνθρωπος μπορεί να ζήσει, εντελώς, μόνος;

Δυστυχώς, οι εξαρτήσεις είναι μάστιγα. Αφαιρούν από τον άνθρωπο την αξιοπρέπεια. Αυτό αντιλαμβανόμαστε όταν βλέπουμε αυτά τα κενά βλέμματα. Βλέμματα νεκρά που κάποτε όμως είχαν μέσα τους ζωή.

Αρκετοί όταν μας μιλούν για την εμπειρία της φυλακής, ντρέπονται. Άλλοι μας εξηγούν ότι δεν θέλουν να κάνουν πισωγύρισμα, γιατί τους φέρνει στο μυαλό πολύ κακές αναμνήσεις: άγριο ξύλο (“όταν μπεις στα ανήλικα -εννοεί φυλακές ανηλίκων- σε πετάνε για εβδομάδες κάτω από το κρεβάτι, σε χτυπάνε, για να δούνε τι είσαι, εάν είσαι ρουφιάνος”) , συμπλοκές, αγώνα για επιβίωση σε ένα σκληρό περιβάλλον, στο οποίο οι διαφορετικές ομάδες προσπαθούν να καρπωθούν κάτι προς το συμφέρον τους. “Να βγάλουμε το χαρτζιλίκι μας μέσα στη φυλακή. Αυτός είναι ο βασικός σκοπός μας”, επισημαίνουν χαρακτηριστικά, εξηγώντας μας τις τακτικές που υιοθετούνται στη φυλακή.

Μία γυναίκα αντέδρασε “είναι δική μου η εμπειρία της φυλακής, είναι δική μου η γλώσσα και δεν θέλω να την μοιραστώ. Είναι ο δικός μου μικρόκοσμος”, θεωρώντας ότι είναι μία είδους “εισβολή” σε κάτι δικό της που θέλει να κρατήσει μόνο για εκείνην που έζησε αυτή την επώδυνη εμπειρία του εγκλεισμού και ασφαλώς μιλάμε μόνο με όσους συναινούν.

Οι περισσότεροι όμως, όταν αποφασίσουν να μιλήσουν, έχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα να μας πουν. Σίγουρα υπάρχει και ο σκληρός, ανάλγητος, τύπος που δεν θεωρεί έγκλημα ό,τι έχει κάνει, ακόμα κι όταν έχει διαπράξει μία βαρύτατη ποινικά πράξη. Η πλειοψηφία όμως των ατόμων, με τους οποίους έχουμε συνομιλήσει είναι άνθρωποι από δυσλειτουργικές οικογένειες, με τραυματικά παιδικά και εφηβικά χρόνια, που έγιναν υποχείρια της εξάρτησής τους και βρέθηκαν σε δρόμους χωρίς επιστροφή. Δυστυχώς, ο κόσμος της φυλακής στα καταστήματα κράτησης της σύγχρονης εποχής έχει σκληρύνει και το έγκλημα λαμβάνει, διεθνώς, πιο σκληρές και επικίνδυνες διαστάσεις.

Τον δεύτερο συνεντευξιαζόμενο μας, σήμερα, τον αποκαλούμε με τον συν-ερευνητή “intellectual”. Ένας πνευματώδης άνθρωπος, με ωραίο λόγο που έχει διαβάσει πολλά βιβλία μέσα στις φυλακές και σίγουρα διαφέρει από τον συνήθη τύπο κρατουμένου. Μας διηγήθηκε μάλιστα πολύ ενδιαφέρουσες ιστορίες του παρελθόντος, καθώς έχει πολλά χρόνια που έχει αποφυλακιστεί.

Τι κρατάω στο τέλος της ημέρας;

Σημαντικές ανθρώπινες ιστορίες και έναν μικρόκοσμο, με πολυσύνθετες διαστάσεις και προεκτάσεις, οι οποίες παρουσιάζουν πολύ μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον. Συνεχίζουμε!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Συνεντεύξεις με τους αποφυλακισθέντες

Ετοιμαζόμαστε, με ρυθμούς εντατικούς, για τις νέες συνεντεύξεις μας με τους αποφυλακισθέντες, την Πέμπτη (4-4-2019) το πρωί, στο πλαίσιο της επαναληπτικής έρευνάς μας (follow-up research) “Φυλακή και Γλώσσα” που διεξάγεται στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.) με μία εξαιρετική ομάδα νέων αξιόλογων επιστημόνων, στην οποία έχω τη χαρά να είμαι Επιστημονικά Υπεύθυνη.

Αυτές οι συνεντεύξεις, πέρα από πολύτιμο ερευνητικό εργαλείο, μας δίνουν την πολύτιμη ευκαιρία να δούμε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ψυχής, να μπούμε στα σκοτεινά μονοπάτια της, να διερευνήσουμε δύσκολες στιγμές και σκληρές επιλογές και να εξετάσουμε εάν τελικά μπορεί να γεννηθεί από το σκοτάδι φως…

Είναι βέβαιο ότι έχουμε ακόμα να πούμε πολλά! Γιατί η ανθρώπινη ψυχή πάντοτε θα μας εκπλήσσει με τους δρόμους τους οποίους ακολουθεί.

Καλο βράδυ στην υπέροχη και αγαπημένη παρέα του blog!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Εκπαίδευση

Ημέρα Εκπαίδευσης η σημερινή στο “Χαμόγελο του Παιδιού” και καταγραφής της διεθνούς εμπειρίας που πάντοτε είναι πολύτιμη και αναμφίβολα μπορεί να αποβεί χρήσιμη σε εθνικό επίπεδο, εάν αξιοποιηθεί ορθώς.

Πολύ ενδιαφέροντα όλα τα Εργαστήρια στα οποία συμμετείχα. Οι εισηγήσεις μού έδωσαν μάλιστα το έναυσμα για περαιτέρω προβληματισμό και ιδέες για επόμενα θέματά μας, εκ των οποίων δύο τουλάχιστον θεωρώ ότι είναι πολύ ιδιαίτερα και δεν έχουν διερευνηθεί ούτε από τα ΜΜΕ, ούτε γενικότερα σε ακαδημαϊκό-ερευνητικό επίπεδο, στην Ελλάδα επαρκώς, ίσως γιατί θεωρούνται “θέματα ταμπού”.

Στη σύγχρονη εποχή όμως, με τις σοβαρές ποιοτικές αλλαγές στο έγκλημα και στο εγκληματικό φαινόμενο, οφείλουμε να μιλήσουμε ανοιχτά στα ΜΜΕ -με τρόπο έγκυρο και επιστημονικό ασφαλώς, για ζητήματα και σκοτεινές πτυχές αυτών που στο παρελθόν αποκρύπταμε ή δεν εμβαθύναμε αρκετά.

Η προστασία της ανηλικότητας και της νεότητας αποτελεί προτεραιότητά μας. Είναι όμως εξαιρετικά σημαντικό να υπάρξει η ανάλογη εκπαίδευση και επιμόρφωση/education and training στους δημοσιογράφους ώστε να αναδείξουν αυτά τα θέματα, προσφέροντας ουσιαστική ενημέρωση και διαδραματίζοντας έναν πολύ θετικό ρόλο ακόμα και ως προς την πρόληψη της εγκληματικότητας, ενημερώνοντας για καίριες πτυχές αυτών αλλά και περνώντας δυναμικά μηνύματα που, κατά την άποψή μου, εάν δοθούν με τον σωστό, επιστημονικό και ταυτόχρονα κατανοητό τρόπο, θα μπορέσουν να κινητοποιήσουν ευρύτατα τμήματα πληθυσμού.

“Σπάμε τις σιωπές” και τα μηνύματά μας στο ευρύ κοινό κατά της βίας, όποια έκφανση και μορφή κι αν λαμβάνει, είναι πολύ δυνατά! Ας κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι η πρόληψη είναι πάντα πολύ πιο αποτελεσματική σε σχέση με την καταστολή.

Συνοψίζοντας, αυτό που κρατώ και από τους Καθηγητές σήμερα που μας μετέφεραν την εμπειρία των δικών τους χωρών είναι να ενθαρρύνουμε τα θύματα που επιβίωσαν των εγκληματικών ενεργειών να μιλήσουν και να μοιραστούν την εμπειρία τους με το ευρύ κοινό, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στη διάδοση πολύ σπουδαίων μηνυμάτων αλλά και στην πρόληψη της εγκληματικότητας.

Αυτό όμως, για τη χώρα μας, συνεπάγεται μία πολύ καλή εκπαίδευση του δημοσιογραφικού κόσμου προκειμένου να μπορέσει να χειριστεί αυτά τα ευαίσθητα ζητήματα και να αποτραπεί ο στιγματισμός και η δευτερογενής θυματοποίηση των ατόμων που θα μιλήσουν ανοιχτά για την εμπειρία της θυματοποίησης. Πιστεύω ότι μπορούμε να το επιτύχουμε και προς αυτή την κατεύθυνση θα κινηθούμε, με όλες μας τις δυνάμεις!

Συνεχίζουμε με τα επόμενα Εργαστήρια…Καλή σας μέρα και καλό μήνα σε όλη τη διαδικτυακή παρέα!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά

Η έρευνα

Με πολύ εντατικούς ρυθμούς ξεκινήσαμε και αυτή την εβδομάδα, όπως ήταν άλλωστε αναμενόμενο, καθώς έχουμε μπει βαθιά στην έρευνά μας-και πάλι ένας νέος κόσμος, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ανοίγεται μπροστά μας και μας καλεί να διερευνήσουμε τις σημαντικές πτυχές του και να φωτίσουμε τις σκοτεινές πλευρές του.

Είναι πραγματικά πολύ ξεχωριστό το συναίσθημα να προσπαθείς να κατανοήσεις τις πολυσύνθετες διαστάσεις και προεκτάσεις σε έναν μικρόκοσμο που κινείται παράλληλα με τη ζωή στην ευρύτερη κοινωνία, αλλά έχει τους δικούς του νόμους και τον δικό του αξιακό αλλά και γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας.

Έναν κώδικα επικοινωνίας που έχει τη δική του “ψυχή”, δεδομένου ότι η γλώσσα έχει ψυχή, είναι ένα δυναμικό φαινόμενο και αποκαλύπτει σημαντικά στοιχεία για τη σκέψη, τη ζωή και γενικότερα για την κοσμοθεωρία των ομιλητών της.

Επομένως, η διερεύνηση αυτού του γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας που λειτουργεί πρωτίστως σε συμβολικό επίπεδο οδηγεί τη σκέψη μας σε μονοπάτια που ούτε καν είχαμε σκεφτεί και αυτό το στοιχείο είναι, αναμφίβολα, συναρπαστικό.

Συνεχίζουμε, με πολύ δυνατή ομάδα!!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

«ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΘΕΣΗ ΜΑΧΑΙΡΙ-ΤΕΜΑΧΙΣΜΟΣ» Ανάλυση υπόθεσης

«ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΘΕΣΗ ΜΑΧΑΙΡΙ-ΤΕΜΑΧΙΣΜΟΣ» Ανάλυση υπόθεσης

«Θα έφευγε ένας φίλος μου για φαντάρος και έκανε πάρτι. Μια άλλη κοπέλα από την παρέα έλεγε πως αν είναι 13 τα άτομα να μη γίνει το πάρτι γιατί είναι γρουσουζιά… Ήμασταν 13 άτομα εκείνο το βράδυ. Πίναμε σταυρωτά με τον φίλο μου άσπρο πάτο τις μπύρες… Και όταν ακουμπούσαμε το δάκτυλο στο τραπέζι, σήμαινε πως έπρεπε να πιούμε για τον φαντάρο… Πίναμε όλο το βράδυ και γελούσαμε… Δεν περίμενε κανείς αυτό το τέλος. Έφυγα με μια κοπέλα, αυτήν που σκότωσα… Με τα πόδια γυρίσαμε σπίτι, γιατί ήταν κοντά… Δεν θυμάμαι από κει και έπειτα τίποτα, κενό, σκοτάδι… Ήμουν μεθυσμένος… Ξύπνησα στα κρατητήρια να κλαίω και να χτυπιέμαι… Δεν θυμάμαι τίποτα… Τώρα; Τελείωσε η ζωή μου… Δεν λέω, θα πληρώσω. Απλά ζητάω μια δεύτερη ευκαιρία… Μια δεύτερη ευκαιρία, όταν βγω από δω… να ζήσω ήρεμα και μακριά από όλους…»

Ένα από τα πιο δύσκολα και σκληρά θέματα που έχω επεξεργαστεί, στο πλαίσιο της αρθρογραφίας, παρουσιάζουμε σήμερα στο postmodern.gr και στη στήλη μου “Έγκλημα και Media”. Μπορείτε να διαβάσετε το θέμα εδώ http://www.postmodern.gr/anthropoktonia-apo-prothesi-machairi-t/?fbclid=IwAR15xMQo_eMGONXYNTMN_D6XiMJtfmNsoEExsYjmyxwKGMdkZ-RqTtUucZU

Το έχω κρατήσει στο αρχείο μου μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε να το παρουσιάσω με όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένο και επιστημονικά ορθό και τεκμηριωμένο τρόπο γίνεται. Αν και έχω πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με ανθρωποκτόνους, στο πλαίσιο των ερευνών μας, αυτή η υπόθεση με συγκλονίζει με τη βιαιότητα σε βάρος ενός κοριτσιού, με δράστη έναν πολύ νέο άνθρωπο επίσης, που στα 19 του χρόνια σκοτώνει και τεμαχίζει μία κοπέλα, μετά από πάρτι στο οποίο διασκέδαζαν κι οι δύο.

“Πώς και τι να εξηγήσεις σε αυτούς τους γονείς που μαθαίνουν ότι η κόρη τους που πήγε να διασκεδάσει σε ένα πάρτι και να περάσει όμορφα με άλλους νέους ανθρώπους βρέθηκε κατακρεουργημένη από το μαχαίρι ενός νεαρού;”

“Πώς μπορεί ένας άνθρωπος στα 19 του μόλις χρόνια να καταφεύγει σε χρήση ακραίας βίας, απαξιώνοντας πλήρως την ανθρώπινη ζωή, μετά μάλιστα από στιγμές όμορφες και ξέγνοιαστες που μοιράστηκε μια παρέα νέων ατόμων;”.

Θα τόνιζα επομένως την ανάγκη να αποτελέσει η ανάλυση αυτής της υπόθεσης ένα “καμπανάκι” αφύπνισης και ευαισθητοποίησης ολόκληρης της κοινωνίας, πρωτίστως των αρμόδιων φορέων, των γονιών και των εκπαιδευτικών. Πρέπει αναμφίβολα να υπάρξει μεγαλύτερη μέριμνα και πρόβλεψη για τους νέους που μεγαλώνουν σε νοσηρά περιβάλλοντα, χωρίς τη στήριξη και το ουσιαστικό ενδιαφέρον, υιοθετούν ακραίες έως και παραβατικές συμπεριφορές από το σχολείο ακόμα. Η ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης, με ενεργό ρόλο του σχολείου και της τοπικής κοινότητας είναι, κατά την κρίση μου, αναγκαίο να γίνει σήμερα κιόλας!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Σημαντική ερευνητική εμπειρία

Συγκλονιστική μέρα η σημερινή!

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου: Ημέρα έναρξης της έρευνας με τους αποφυλακισθέντες, με θέμα μας τη γλώσσα της φυλακής.

Μία πολύτιμη εμπειρία για κάθε ερευνητή που ασχολείται με τον χώρο των φυλακών, γιατί σε κάθε συνέντευξη και μία σημαντική ιστορία ζωής ξετυλίγεται. Μία ανθρώπινη ιστορία με σημαντικές διαστάσεις και προεκτάσεις. Ιστορίες που προβληματίζουν και “γεννούν” φλέγοντα ερωτήματα.

Είναι συγκλονιστικό να σου λένε άνθρωποι ότι ήθελαν να μπουν στη φυλακή, για να μην πεθάνουν από ναρκωτικά και πείνα στους δρόμους της “κοινωνίας”. Συγκλονιστικές όμως και οι περιγραφές για την καθημερινότητα των ανθρώπων που βίωσαν την εμπειρία της φυλακής και τώρα παλεύουν να ισορροπήσουν μεταξύ δύο κόσμων: της μικροκοινωνίας της φυλακής και της ελεύθερης κοινωνίας.

Χαίρομαι που μοιράστηκα τη σημερινή ερευνητική εμπειρία με έναν επιστήμονα που εκτιμώ πολύ, το νέο μέλος της ομάδας μας για τη γλώσσα της φυλακής, γιατί δέσαμε ερευνητικά (που είναι ό,τι πιο σημαντικό για ένα “ερευνητικό δίδυμο”) και μπορέσαμε να εμβαθύνουμε σε ζητήματα που αφορούν τον ιδιαίτερο γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται εντός αλλά και εκτός φυλακής.

Και αυτή ασφαλώς είναι μόνο η αρχή!! Αυτή είναι η δική μας υπόσχεση…!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

Στα άδυτα ενός άλλου κόσμου

Αυτή την εβδομάδα, παράλληλα με τη συγγραφή, αναμένουμε και σημαντικές εξελίξεις στην έρευνά μας για τη γλώσσα της φυλακής, ώστε να μπούμε μέχρι τα τέλη της εβδομάδας στα άδυτα ένός άλλου κόσμου, πιο δύσκολου και σκληρού, διερευνώντας τον ιδιαίτερο γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται εντός και εκτός φυλακής.

Οπότε, αυτές τις μέρες θέλω να είμαι ήρεμη και προσηλωμένη στον στόχο προκειμένου να κάνουμε μία σημαντική αρχή σε μία έρευνα με αρκετά δύσκολα σημεία αλλά πολύ ενδιαφέρουσα.

Πιστεύω ότι τα ερευνητικά πορίσματα θα μας δώσουν το έναυσμα να προβληματιστούμε περαιτέρω και να καταλήξουμε σε σημαντικά συμπεράσματα για τη δύναμη της γλώσσας, τις λειτουργίες και τους σκοπούς που επιτελεί στο σκληρό και περιοριστικό πλαίσιο της φυλακής αλλά και στην ελεύθερη κοινωνία, από τους αποφυλακισθέντες.

Με δύναμη λοιπόν ξεκινάμε την έρευνα!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά