Category Archives: Ζητήματα Εκπαιδευτικά

Anti-Bullying Certification/ Πιστοποίηση πολιτικών σχολείου κατά του σχολικού εκφοβισμού

Τον Ιανουάριο του 2018 ξεκίνησε η υλοποίηση του ευρωπαϊκού έργου E-ABC για τη δημιουργία διαδικασίας πιστοποίησης και υποστήριξης των σχολείων στην Ευρώπη ενάντια στον Σχολικό Εκφοβισμό.

Θεώρησα πολύ τιμητική (και συγκινητική, θα έλεγα) την πρόταση που μου έγινε από το “Χαμόγελο του Παιδιού” να είμαι μέλος της Εθνικής Επιτροπής Ανατροφοδότησης του προγράμματος ABC (National Feedback Committee in ABC project). Το έργο αυτό αποσκοπεί στην ανάπτυξη πιστοποίησης (Anti-Bullying Certification) σχετικά με την αντιμετώπιση του εκφοβισμού σε σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Πιο συγκεκριμένα, η μέθοδος της πιστοποίησης επικεντρώνεται στη διερεύνηση των στρατηγικών που ακολουθούν τα σχολεία και σε τρόπους βελτίωσης. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι μια συμμετοχική διαδικασία. Ειδικά ερωτηματολόγια συμπληρώνονται από μαθητές και εκπαιδευτικούς στη διάρκεια εργαστηρίων, όπου οι συμμετέχοντες μοιράζονται σχόλια και προτάσεις βελτίωσης με την ομάδα του σχολείου. Στη συνέχεια η διοικητική ομάδα του σχολείου προβαίνει σε μια τελική ανάλυση, ενώ μια επιτροπή με συμβουλευτικό χαρακτήρα επιλέγει τις κατάλληλες μεθόδους που μπορούν να βελτιώσουν την τελική στρατηγική και τη διαδικασία που θα ακολουθήσει το κάθε σχολείο.

Το προηγούμενο χρονικό διάστημα οι εταίροι του έργου «ABC- Antibullying Certification» διαμόρφωσαν τα τελικά παραδοτέα συνεργαζόμενοι με συνολικά 30 μαθητές και 20 εκπαιδευτικούς από 8 σχολεία από διάφορες χώρες της Ευρώπης. Στη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Μαρτίου μαθητές και εκπαιδευτικοί συνεργάστηκαν για την οριστική μορφή αυτών των παραδοτέων σε συνάντηση που έγινε στο Λίβερπουλ και φιλοξενήθηκε από τον εταίρο του έργου «Merseyside Expanding Horizons» που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Πρόκειται, όπως έχετε διαπιστώσει και από την αρθρογραφία μου, για ένα ζήτημα που με ενδιαφέρει πολύ και πεποίθησή μου είναι ότι με ουσιαστικό ενδιαφέρον και βέβαια με ολοκληρωμένες, επιστημονικά τεκμηριωμένες και συστηματικές παρεμβάσεις, το σύγχρονο σχολείο θα μπορέσει να καλλιεργήσει το ομαδικό πνεύμα και να αναδείξει τη μοναδικότητα και την αξία κάθε παιδιού, αντιμετωπίζοντας αποτελεσματικά εντάσεις και συγκρούσεις. Το πρόγραμμα προχωράει πολύ καλά και αναμένουμε κι εμείς με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξελίξεις και βέβαια τα αποτελέσματα. Εχθές είχα την πολύτιμη ευκαιρία να καταθέσω και τα δικά μου σχόλια, ως μέλος της Εθνικής Επιτροπής και έχω την αγωνία να δω στην πράξη την εφαρμογή του προγράμματος.

Βλ. σχετικά: https://www.hamogelo.gr/gr/el/ta-nea-mas/ksekinisan-pilotikes-draseis-gia-tin-pistopoiisi-ton-scholeion-kata-tou-scholikou-ekfovismou-stin-eiropi/

https://m.facebook.com/eu.antibullying.network/

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Άγχος πριν από τις εξετάσεις: αντιμετώπιση, επίτευξη στόχων και εναλλακτικοί δρόμοι

Πριν από τις εξετάσεις, αφιερωμένο το σημερινό μου κείμενο στο pm σε όλους τους νέους ανθρώπους που ξεκινούν με όνειρα την ενήλικη ζωή τους. Όνειρα που δεν ξεκινούν, ούτε τελειώνουν με τις εισαγωγικές εξετάσεις. Αυτή είναι μόνον η αρχή μίας συναρπαστικής διαδρομής και ο νέος που έχει στόχο θα τον επιτύχει με επιμονή.

Πολύτιμες κατευθυντήριες γραμμές για τους νέους που δίνουν εξετάσεις και για τη στήριξη που αυτή την περίοδο οι γονείς μπορούν να τους παρέχουν. Ευχαριστώ  θερμά την Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπεύτρια, κ. Ματίνα Μαλανδρή. 

Καλημέρα στην υπέροχη παρέα του blog! Μπορείτε να διαβάσετε το θέμα μας εδώ http://www.postmodern.gr/agchos-prin-apo-tis-exetaseis-antimeto/

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Ολοκλήρωση του προγράμματος “STEP” στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος

Θερμά συγχαρητήρια στο ΚΕ.Μ.Ε. μας για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος “STEP” της European Law Students Association.

Η σχετική ανάρτηση του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος:

Ο πρώτος κύκλος του προγράμματος “STEP” της EUROPEAN LAW STUDENTS ASSOCIATION (ELSA) ολοκληρώθηκε επιτυχώς στο ΚΕ.Μ.Ε. με κλειστό workshop με θέμα την παραβατικότητα των ανηλίκων στη Γερμανία. Βασικός εισηγητής ο φοιτητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Martin-Luther-University Halle-Wittenberg της Γερμανίας, Dominik Gürtler, ο οποίος ολοκληρώνει σήμερα την πρακτική του στον Φορέα μας, αλλά θα συνεχίσει να αποτελεί ενεργό μέλος της ομάδας μας!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά

30/4/2018

30/4/2018: μία πολύ σημαντική στιγμή στην ερευνητική μου πορεία. Βαθιά συγκινητική. Η πρόταση και η έναρξη της συνεργασίας με τον Ομ.Καθηγητή Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Αντώνη Μαγγανά, με στόχο την προβολή, παρουσίαση και βαθύτερη ανάλυση ζητημάτων υψηλού εγκληματολογικού ενδιαφέροντος στα ΜΜΕ.

Ο Καθηγητής, ακριβώς πριν από ένα έτος, μου έκανε την πολύ μεγάλη τιμή να μου εμπιστευθεί το πολύτιμο εγκληματολογικό του υλικό, δημοσιευμένο και αδημοσίευτο, προκειμένου να έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε αυτό όλοι οι φοιτητές εγκληματολογίας, κοινωνιολογίας, νομικής, δημοσιογραφίας, καθώς επίσης οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι που ασχολούνται με το αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ και γενικότερα το ευρύ κοινό – όλοι οι συμπολίτες μας, ώστε να ενημερωθούν, με εγκυρότητα και επιστημονική τεκμηρίωση, για τα φλέγοντα εγκληματολογικά ζητήματα που λαμβάνουν καίριες κοινωνικές διαστάσεις.

Μία πολύ σπουδαία κοινωνική προσφορά του Καθηγητή, ένα έργο ζωής, στο οποίο το ευρύ κοινό έχει πλέον πρόσβαση τόσο μέσω της αρθρογραφίας μου όσο και μέσω των πολύ σημαντικών δράσεων του Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.) που με πολύ μεγάλο σεβασμό στο έργο του Καθηγητή και μεγάλη αγάπη στο πρόσωπό του παρουσιάζουν το υλικό του, τόσο μέσα από τα “Εγκληματολογικά Αρχεία” όσο και μέσα από άλλες εγκληματολογικές δράσεις, μαθήματα και παρουσιάσεις μας.

Έρευνες, δημοσιευμένα άρθρα του Καθηγητή, εργασίες των φοιτητών του, μελέτες περιπτώσης/case studies, αποσπάσματα από βιβλία του, βιοαφηγήσεις φυλακισμένων αλλά και αποφυλακισμένων, συνέντευξεις με θύματα εγκληματικών ενεργειών, εγκληματολογικοί προβληματισμοί του Καθηγητή κ.ά, αποτελούν το αντικείμενο εξέτασης και διερεύνησής μας, προσφέροντάς μας την πολύτιμη ευκαιρία να εμβαθύνουμε σε καίριες πτυχές όλων αυτών των θεμάτων και δίνοντάς μας ταυτόχρονα το έναυσμα για βαθύτερη σκέψη και περαιτέρω προβληματισμό.

Ένα χρόνο μετά συνεχίζουμε με δύναμη ψυχής και δημιουργικό πάθος το έργο μας, επιχειρώντας να αναδείξουμε την ουσία των εγκληματολογικών ζητημάτων και -το σημαντικότερο που αποτελεί κύριο στόχο του Καθηγητή- να περάσουμε πολύτιμα κοινωνικά μηνύματα, με στόχο την πρόληψη της εγκληματικότητας και της νεανικής παραβατικότητας, στοιχείο στο οποίο πρέπει να δώσουμε πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στο πλαίσιο μίας κοινωνίας που υφίσταται ισχυρούς κλυδωνισμούς και το έγκλημα, διεθνώς, λαμβάνει πιο σκληρές διαστάσεις.

Ευχαριστώ από καρδιάς τον σπουδαίο επιστήμονα και υπέροχο Άνθρωπο, Καθηγητή Αντώνη Μαγγανά, για τις αξίες ζωής που με διδάσκει καθημερινά και για το πολύτιμο “δώρο” να διδαχτούμε, ως κοινωνία και ως ενεργά μέλη της, από το έργο του!

Με αυτά τα λόγια στο Facebook, πριν από έναν χρόνο (30/4/2018), είχα προσπαθήσει να αποτυπώσω το συναίσθημά μου μετά το μήνυμα που δέχτηκα από τον Καθηγητή και θα κρατήσω για πάντα στην καρδιά μου.

“Η πιο τιμητική πρόταση στη ζωή μου μέχρι σήμερα…ένα πολύτιμο «δώρο». Ελπίζω να φανώ αντάξια αυτής της μεγάλης τιμής και ευθύνης και να συμβάλλω σε ένα σπουδαίο έργο για την επιστημονική μας κοινότητα….Αφού «ηρεμήσει» η καρδιά μου, θα ξεκινήσω δουλειά!”

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Ας καταπολεμήσουμε τον κοινωνικό στιγματισμό και αποκλεισμό των ατομων με αναπηρίες!

Ο ιατρός και υποψήφιος ευρωβουλευτής, κ. Στέλιος Κυμπουρόπουλος, είναι μία τόσο φωτεινή προσωπικότητα ώστε θεωρώ αδιανόητο να κοιτάξει κάποιος πρώτα την αναπηρία του, πόσο μάλιστα να τον “πολεμήσουν” για την αναπηρία του. Είναι ένας άνθρωπος και επιστήμονας, με παιδεία, μόρφωση, συγκροτημένο λόγο, υψηλά ιδανικά, για τα οποία αγωνίζεται με πάθος και δύναμη ψυχής,

Είναι ένα πολύ σπουδαίο παράδειγμα για όλους μας, όχι γιατί έχει αναπηρία αλλά γιατί από μαθητής ξεχώρισε με τη δύναμη του μυαλού και του πνεύματός του και κατάφερε, σε μία κοινωνία που θέτει συνεχώς εμπόδια στα άτομα με αναπηρίες, να προοδεύσει, να εμβαθύνει στο αντικείμενο των σπουδών του, να εργαστεί προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικό έργο στο κοινωνικό σύνολο.

Επομένως, είναι τιμή για τη χώρα μας να προβάλλονται αυτές οι σπουδαίες προσωπικότητες και είναι πολύ σημαντικό να έχουν ενεργό δράση στην κοινωνική και πολιτική ζωή άτομα με αναπηρίες τα οποία έχουν και την αντίστοιχη παιδεία και κατάρτιση ώστε να προασπιστούν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και να αγωνιστούν για μία καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους τους συνανθρώπους μας.

Όσον αφορά το καίριο ζήτημα της αναπηρίας, ειλικρινά μου φαίνεται αδιανόητο να αποτελεί ακόμα ένα θέμα “ταμπού” για τον δημόσιο διάλογο, να μιλάμε για “άτομα με ειδικές ικανότητες ή ειδικές δεξιότητες”, αντί να αναδεικνύουμε την ουσία του θέματος. Πρόκειται για άτομα με αναπηρίες που δεν είναι ούτε υπερήρωες (εξιδανίκευση μίας κατάστασης), ούτε ανίκανοι!! Είναι άνθρωποι με ορατές και μη ορατές αναπηρίες (πολύ σημαντική η επισήμανση του κ. Κυμπουρόπουλου, σε τηλεοπτική του συνέντευξη σήμερα το πρωί, να μιλήσουμε δημόσια και για τις μη ορατές αναπηρίες) που έχουν το δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής στη ζωή και σε όλες τις δράσεις της. Αυτό είναι, συνεπώς, το μείζον ζήτημα: πώς το κράτος πρόνοιας θα εξασφαλίσει αυτή την ισότιμη συμμετοχή, την πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρίες στην εκπαίδευση, στο κοινωνικό, επαγγελματικό, πολιτικό πεδίο δράσης. Στη σύγχρονη εποχή με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επικοινωνίας, είναι σημαντικό -και ταυτόχρονα επιτακτική ανάγκη- να υπάρξει ολοκληρωμένη ενημέρωση του κοινού, να αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα για την πλήρη ένταξη στην κοινωνία των ατόμων με αναπηρία και για επίλυση πρακτικών, πολύ σοβαρών ζητημάτων, που καθιστούν την καθημερινότητά τους εξαιρετικά δύσκολη.

Ο προβληματισμός που θα θέσω, ολοκληρώνοντας το κείμενό μου, είναι ο εξής: “εάν συμβεί μία αναπηρία ορατή ή μη ορατή, στον οποιονδήποτε από εμάς, ύστερα από ένα ατύχημα ή μία ασθένεια, θα μας “πετάξουν” με συνοπτικές διαδικασίες από τη δουλειά μας, την ενεργό κοινωνική δράση μας, τους φιλικούς μας κύκλους κ.λπ.; Θα μας αφαιρέσουν, λόγω της αναπηρίας, το δικαίωμα στη ζωή; Θα μας απομονώσουν και αποκλείσουν από το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, λόγω της αναπηρίας;”.

Το δικαίωμα στη ζωή είναι αναφαίρετο και δεδομένου ότι το ζήτημα της αναπηρίας μας αφορά όλους και εν δυνάμει μπορεί να το αντιμετωπίσουμε όλοι, είναι αναγκαίο να ενημερωνόμαστε και να διεκδικήσουμε πιο δυναμικά την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες, καταπολεμώντας τον κοινωνικό στιγματισμό αλλά πρωτίστως τον κοινωνικό αποκλεισμό!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Φυλακή και Γλώσσα: η ερευνητική εμπειρία

Μου ζήτησαν οι κολλητοί μου φίλοι, με τους οποίους σχεδιάζουμε και τις καλοκαιρινές μας διακοπές, να γράψω για την εμπειρία της έρευνας στις φυλακές Κορυδαλλού, το 2005, οπότε και τους αφιερώνω τη σημερινή ανάρτηση, εν είδη μίας σύντομης και περιεκτικής, ημερολογιακής, καταγραφής, τόσα χρόνια μετά και παράλληλα ως μία σύνδεση με την επαναληπτική έρευνα που διεξάγουμε από τον Απρίλιο του 2018 στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος και παρουσιάσαμε στο bloko.gr πριν από μερικές ημέρες (http://www.bloko.gr/2019/04/blog-post_568.html?m=1)

Σεπτέμβριος του 2005 εγκρίνεται η άδεια από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να διεξάγω έρευνα για τη γλώσσα της φυλακής στον Κορυδαλλό και στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα.

Όπως πληροφορούμαι τότε, είναι η πρώτη άδεια σε ερευνητή/ερευνήτρια που εγκρίνεται από το Υπουργείο μετά την απόδραση του Πίτερ Σέντομ με τη βοήθεια της ψυχολόγου που τον ερωτεύτηκε (μία υπόθεση που παρουσιάσαμε και στη σειρά doc fiction του Ant1 “Έγκλημα και Πάθος”).

Με ρωτάνε συχνά οι φίλοι μου για τα συναισθήματα που είχα μπαίνοντας στις φυλακές Κορυδαλλού. Δυνατά συναισθήματα, αλλά όχι φόβο. Ασφαλώς ο κάθε ερευνητής και η κάθε ερευνήτρια γνωρίζει τους κινδύνους όταν μπαίνει σε αυτό το πλαίσιο για να διεξάγει την έρευνά του, αλλά είναι ασύμβατος ο φόβος με την εγκληματολογική έρευνα. Είναι σαν να είμαι εκπαιδευτικός και να μην αγαπώ τα παιδιά ή σαν να είμαι γιατρός και να λιποθυμώ όταν ο ασθενής έχει ανάγκη να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες.

Άλλωστε με Επιβλέποντα τον Καθηγητή μου, Καθηγητή Εγκληματολογίας κ. Γιάννη Πανούση, αισθανόμουν τόση ασφάλεια και εμπιστοσύνη, ώστε δεν μου πέρασε καν από το μυαλό κάποια αρνητική σκέψη. Ήταν μεγάλη πηγή έμπνευσης ο Καθηγητής μου για να προχωρήσω σε μία βαθύτερη έρευνα και είχα την πίστη ότι όλα θα πάνε καλά.

Επίσης, αυτό που διαπίστωσα και ισχύει μέχρι σήμερα, όπως τονίζουν στις συνεντεύξεις τους οι αποφυλακισμένοι, η έννοια του “σεβασμού” στα καταστήματα κράτησης διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Ο σεβασμός αποτελεί θεμελιακή αξία του χαρακτηριζόμενου στην εγκληματολογική έρευνα υποπολιτισμού των φυλακών. Οπότε, οι τρόφιμοι σεβάστηκαν το πρόσωπό μου, το γεγονός ότι έκανα έρευνα για το Πανεπιστήμιο και δεν είχα έρθει με σκοπό να παρέμβω στον μικρόκοσμό τους. Θα έλεγα ότι δημιούργησαν ένα “προστατευτικό δίχτυ” ώστε να αισθάνομαι ασφαλής σε αυτό το κλειστό και περιοριστικό πλαίσιο, ενώ συνέβαλαν με τρόπο καταλυτικό στη διεξαγωγή της έρευνας, παρέχοντας μου πολύτιμο γλωσσολογικό υλικό.

Θυμάμαι, από τις πρώτες ημέρες της έρευνας, ο φύλακας που με μετέφερε στον χώρο όπου θα κάναμε τις ατομικές συνέντευξεις μου είπε “Κυρία Καρδαρά, σας ενημερώνω ότι στον χώρο που θα βρίσκεστε για τις συνεντεύξεις δεν έχω καμία οπτική επαφή, οπότε εάν πάθετε κάτι δεν θα σας δω και είναι δική σας ευθύνη (!)”.

Κάπως έτσι, ξεκίνησα…

Ασφαλώς το 2005 η σύνθεση του ποινικού πληθυσμού ήταν διαφορετική και το έγκλημα στη χώρα μας δεν είχε λάβει τόσο σκληρές διαστάσεις όσο σήμερα.

Ο πρώτος έγκλειστος που είδα στον Κορυδαλλό, για συνέντευξη, ήταν συμφοιτητής του κυρίου Πανούση και του έστελνε μάλιστα τους χαιρετισμούς τους. Κατείχε υψηλή κοινωνική και επαγγελματική θέση, δεν χρειάζεται να αναφέρω κάτι παραπάνω.

Εκείνη τη χρονική περίοδο, εξαιτίας του χρηματιστηριακού κραχ στη χώρα μας, της λεγόμενης “φούσκας του Χρηματιστηρίου” είδα στον Κορυδαλλό μεγάλο αριθμό οικονομικών εγκληματιών. Μεταξύ των οποίων και νέους ανθρώπους και ομολογώ ότι με ταρακούνησε αυτό το γεγονός.

Αλλά και από κάποιες συνεντεύξεις με συγκεκριμένα νεαρά άτομα που είχαν σπουδάσει οικονομικά και στον χώρο εργασίας τους έκαναν απάτες, τολμώ να πω ότι σε 1-2 άτομα έβλεπα στα μάτια τους την ντροπή όταν μιλούσαν για το αδίκημά τους. “Αδίκημα”-μία λέξη κλειδί για τον ποινικό πληθυσμό. Κανένας (και προσέξτε το στις συνεντεύξεις που δίνουν στους δημοσιογράφους) δεν θα μιλήσει για “έγκλημα”, “εγκληματική ενέργεια”, ακόμα κι αν έχει διαπράξει ανθρωποκτονία. Όλοι θα σου μιλήσουν για “αδίκημα”, “αδίκημα κατά της κοινωνίας”.

Η λ.”έγκλημα” λαμβάνει αναμφίβολα ένα πολύ αρνητικό πρόσημο, το οποίο δεν θέλει να αποδεχτεί ούτε ο ίδιος ο δράστης. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική διάσταση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η γλώσσα και της συμβολικής διάστασης του ιδιαίτερου γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον έγκλειστο πληθυσμό. Όπως έχω ξαναγράψει με προβληματίζει αυτό το στοιχείο, γιατί εάν δεν συνειδητοποιήσει το ίδιο το άτομο τη βαρύτητα της πράξης του δεν θα μπορέσει τελικά να έχει μια αποτελεσματική και ουσιαστική κοινωνική ενσωμάτωση και αυτό ίσως είναι το πρωταρχικό σημείο στο οποίο πρέπει να δοθεί έμφαση από τους κοινωνιολόγους και ψυχολόγους σχετικά με τον έγκλειστο πληθυσμό.

Στον Κορυδαλλό είδα μεγάλο αριθμό νέων ανθρώπων στη χρήση, που είχαν οδηγηθεί από πολύ μικρές ηλικίες στους δρόμους της παρανομίας. Μου ήταν πολύ δύσκολο να πιστέψω ότι ο ευγενέστατος νεαρός που με περίμενε με το χαμόγελο κάθε πρωί ήταν διαρρήκτης και προσπαθούσε μάλιστα να με πείσει ότι το έχει σπουδάσει και ότι είναι και πολύ καλός σε αυτό το…επάγγελμα! Γιατί για τον κόσμο της παρανομίας πρόκειται για “επαγγελματική δραστηριότητα”, ως “profession” ορίζεται και στη διεθνή βιβλιογραφία, δεδομένου ότι για αυτούς τους ανθρώπους είναι το επάγγελμα από το οποίο προσκομίζουν χρήματα.

Μου έκανε μάλιστα τον παραλληλισμό “όπως εσείς κυρία Αγγελική, σπουδάζετε τόσα χρόνια για να πάρετε τα πτυχία σας, έτσι κι εγώ σπουδάζω για να γίνω καλός διαρρήκτης. Εάν εσείς πάτε να διαρρήξετε ένα σπίτι, θα σας πιάσουν αμέσως. Είναι πολύ δύσκολο. Θέλει να το σπουδάσεις”. Και με το χαμόγελο πάντα και “κυρία Αγγελική”, “κυρία Αγγελική”!

Παιδιά χωρίς οικογένειες, χωρίς υποστηρικτικό περιβάλλον, που εγκατέλειψαν πρώιμα τις σχολικές τους σπουδές, ξεκίνησαν τις ουσίες, τις μικροκλοπές και βρέθηκαν στον σκοτεινό κόσμο της παρανομίας.

Συνάντησα και πολύ δύσκολες περιπτώσεις, ανθρώπους που μου εξομολογήθηκαν ότι ο Κορυδαλλός είναι “σπίτι” τους και ότι και όταν αποφυλακισθούν πάλι στον Κορυδαλλό θα επιστρέψουν, όπου τουλάχιστον έχουν ένα πιάτο φαγητό και ένα μέρος να κοιμηθούν.

Οι δε συνθήκες εγκλεισμού εξαιρετικά δύσκολες έως και τρομακτικές για έναν μεγάλο αριθμό κρατουμένων, εκείνη την περίοδο. Κάθε αντικείμενο στις φυλακές μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως “φονικό όπλο” για τους καθημερινούς τσακωμούς και για τις ευρείας κλίμακας σύγκρουσεις. Μου περιέγραφαν το πώς βγάζουν τα τσέρκια -τα ελάσματα από τα κρεβάτια για να αλληλοκαρφωθούν σε περίπτωση τσακωμού που εύκολα ξεσπούσε και για ασήμαντη αφορμή. Γι’αυτό ακριβώς στη φυλακή αποφεύγουν το υβριστικό λεξιλόγιο, προτιμώντας λέξεις και φράσεις της αργκό. Ενώ η αρρενωπότητα, η μαγκιά και γενικότερα η επίδειξη ισχύος είναι θεμελιακά στοιχεία που καθορίζουν τη συμπεριφορά των κρατουμένων.

Δύσκολο κομμάτι όταν συνομιλούσα με εμπόρους ναρκωτικών -ένας τρόφιμος προσπαθούσε να με πείσει ότι είναι “φάρμακα για τον οργανισμό” οι ουσίες που πουλούσε στο “εργαστήριο” του. Αξιοσημείωτο ότι απαξίωναν πλήρως τους χρήστες ουσιών, δεν ήθελαν να έχουν καμία επικοινωνία μαζί τους. Οι χρήστες ουσιών μάλιστα βρίσκονταν στην άτυπη ιεραρχία των φυλακών στο κατώτερο σημείο, όπως είχε προκύψει από τις συνεντεύξεις.

Ερευνητικά απαιτούν ψυχραιμία και νηφαλιότητα και οι συνέντευξεις με ανθρωποκτόνους, όπου εκεί υπεισέρχεται η ένταση του ανθρώπινου συναισθήματος για το διαπραχθέν έγκλημα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις που είδα βέβαια εκείνη τη χρονική περίοδο είχαμε να κάνουμε με νοσηρότητα του περιβάλλοντος και με μία έλλειψη συνειδητοποίησης της πράξης και της βαρύτητάς της.

Όσον αφορά, τέλος, τους ισοβίτες με τους οποίους προχώρησα σε ατομικές συνεντεύξεις,επιβεβαιώνω το στοιχείο που αναφέρουν και στις συνεντεύξεις μας στο πλαίσιο της επαναληπτικής έρευνας οι αποφυλακισμένοι, ότι τυγχάνουν σεβασμού λόγω των πολλών ετών εγκλεισμού -και από τους συγκρατούμενους και από τους σωφρονιστικούς υπαλληλους- και έχουν μεγάλη εξοικείωση με τον χώρο των φυλακών. Ήμουν σίγουρη, μέχρι να κάνουμε τη συνέντευξη, ότι ένας ισοβίτης ήταν σωφρονιστικός υπάλληλος και μάλιστα όταν την τελευταία μέρα της έρευνας ήρθε για τη συνέντευξη, του λέω “Για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, θα ορισθεί άλλη μέρα για τις συνεντεύξεις”.

Ωστόσο, ακόμα και σε τόσο σοβαρές και υψηλών απαιτήσεων έρευνες, πρέπει να ομολογήσουμε ότι συμβαίνουν και τα ευτράπελα, δεν έλειψαν ούτε από αυτή την έρευνα! Ένας συνεντευξιαζόμενος ήταν έγκλειστος για απόπειρα ανθρωποκτονίας της συζύγου του. Να πώς μου περιέγραψε το έγκλημά του “Λένε για μένα, κυρία Αγγελική, ότι πήγα να σκοτώσω τη γυναίκα μου. Ψέματα είναι αυτά! Δεν πήγα να την σκοτώσω. Εμείς έχουμε ένα παιδί μαζί. Αυτό το παιδί δεν μου μοιάζει καθόλου. Ίδιο του γιατρού είναι” (!!).

Και αυτό βέβαια που δεν θα φύγει ποτέ από τη μνήμη μου είναι ότι με είχαν αφήσει κλειδωμένη, μόνη μου με τον συνεντευξιαζόμενο που ήταν έγκλειστος για διπλή ανθρωποκτονία, και δεν μπορούσα να ανοίξω την κεντρική, βαριά σιδερένια πόρτα. Εκεί, ένα χτυποκάρδι το έπαθα, και είπα από μέσα μου “Αγγελική τώρα ή θα διαπραχθεί η τρίτη ανθρωποκτονία ή όλα θα πάνε καλά. Δεν έχεις επιλογή, αντιμετώπισέ το”. Ευτυχώς όλα καλά, μου έδειξε την πίσω πόρτα και βγήκα στον εξωτερικό χώρο, όπου οι υπόλοιποι κρατούμενοι προαυλίζονταν εκείνη την ώρα.

Σαν εικόνες από ταινία κρατώ τις δυνατές στιγμές από την ξεχωριστή αυτή ερευνητική εμπειρία. Αισθάνομαι πολύ τυχερή, ερευνητικά, που την έζησα και μου δόθηκε η πολύτιμη ευκαιρία να ρίξω λίγο φως σε έναν μικρόκοσμο σκοτεινό.

Σήμερα, η ερευνητική μας ομάδα, αποτελούμενη από πολύ αξιόλογους νέους επιστήμονες συνεχίζει το έργο με δημιουργικό πάθος και δύναμη ψυχής και είμαι σίγουρη ότι αυτή η ομάδα θα γράψει τη δική της ερευνητική ιστορία! Τους καμαρώνω!! Επομένως, έχουμε δυναμική συνέχεια και σίγουρα πολλά να πούμε!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Φυλακή και Γλώσσα” (επαναληπτική έρευνα): ένας χρόνος μετά

“Φυλακή και Γλώσσα” (επαναληπτική έρευνα) στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος: Ένας χρόνος μετά

Μου το έστειλε σήμερα το πρωί το μέλος της ερευνητικής μας ομάδας, Βίκυ Σταθόπουλου, ως “υπενθύμιση από το facebook”, με τις φωτογραφίες και τις αναρτήσεις που είχα κάνει πέρυσι τέτοια μέρα, και με συγκίνησε πολύ. Γιατί η πραγματοποίηση μίας έρευνας σημαίνει πρώτα και πάνω από όλα Ψυχή και αυτό πιστεύω ότι είναι το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος!

Με τα “εκπαιδευτικά παιδιά μου”, την πολύ δυνατή μας ομάδα με την οποία έχουμε μοιραστεί και εξακολουθούμε να μοιραζόμαστε πολύ δημιουργικές στιγμές!!! “Φυλακή και Γλώσσα: επαναληπτική έρευνα (follow-up research)” στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος-ένας χρόνος μετά!!

Από τότε μέχρι σήμερα έγιναν αλλαγές στη σύνθεση της ομάδας, με ορισμένα μέλη που δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν, αλλά ήταν χαρά μου να τα γνωρίσω, και με νέα μέλη που προστέθηκαν στην ομάδα μας και συνέβαλαν με τρόπο καθοριστικό στις εργασίες μας.

Στόχος μας είναι οι εργασίες της επιστημονικής ομάδας να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2019 και τα πορίσματα της μελέτης μας θα ανακοινωθούν μέσα από δημοσιεύσεις και πιθανή έκδοση.

Τα μέλη της ομάδας σήμερα είναι, με αλφαβητική σειρά, τα ακόλουθα:

Βαρβάρα Βαγιανού
Εμμανουήλ Καρούσος
Νεφέλη-Αικατερίνη Μπαφούνη
Βασιλική Σταθοπούλου
Ελένη Τσάμου
Δημήτρης Τσιατσιάνης
Αγγελική Τσόκα
Πελαγία Χολέβα
Κωνσταντίνα Χονδρογιάννη

Ένα χρόνο μετά και τα συναισθήματα είναι πολύ δυνατά! Μία πολύ δύσκολη έρευνα, υψηλών απαιτήσεων, αλλά με μία ομάδα νέων επιστημόνων που δουλεύει με πάθος, επιμονή, υπομονή και αγάπη.

Το Α’ Μέρος της μελέτης μας έχει ολοκληρωθεί και περιλαμβάνει ένα πλούσιο θεωρητικό πλαίσιο που προσεγγίζει τη γλώσσα της φυλακής από γλωσσολογική, φιλοσοφική, κοινωνιολογική, εγκληματολογική, ψυχολογική και λογοτεχνική σκοπιά, με τις πολύ ενδιαφέρουσες οπτικές των επιστημόνων-ερευνητών μας που αξίζει να διαβάσετε, όταν δημοσιευθεί το υλικό. Παράλληλα έχει ολοκληρωθεί ο φάκελος των συνεντεύξεων με εγκληματολόγους, ποινικολόγους, γλωσσολόγους και δημοσιογράφους που καταθέτουν την πολύτιμη γνώση και εμπειρία τους για τον ιδιαίτερο γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας του έγκλειστου πληθυσμού.

Ως προς το Β’ Μέρος έχουμε ξεκινήσει τις εργασίες μας, με τις συνεντεύξεις με τους αποφυλακισμένους και τη συμπλήρωση των ερωτηματολογίων. Οι συνεντεύξεις είναι πραγματικά μία μοναδική ερευνητική εμπειρία που μας δίνει τη δυνατότητα να εμβαθύνουμε και να φωτίσουμε καίριες πτυχές και διαστάσεις του θέματός μας. Θα μπορούσα να γράψω πολλά, αλλά δεν θα σας αποκαλύψω άλλα στοιχεία ακόμα. Στο προσεχές χρονικό διάστημα θα κάνουμε πιο επίσημα τις ανακοινώσεις μας.

Ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου αυτούς τους σημαντικούς ανθρώπους που ενώσαμε τις δυνάμεις μας, θέσαμε υψηλούς στόχους και ξεκινήσαμε ένα συναρπαστικό “ταξίδι”. Συνεχίζουμε, με δύναμη!!

Η ομάδα ΚΕ.Μ.Ε. στην ετήσια ενημερωτική καλοκαιρινή συνάντηση

Βλ. σχετικά: http://e-keme.gr/φυλακή-και-γλώσσα-επαναληπτική-έρευ/

Ενδεικτικά σχετικά links από την αρθρογραφία μου για τις φυλακές και τα γλωσσικά ζητήματα:
http://www.bloko.gr/2018/03/blog-post_814.html

«Φυγής ευκαιρία» με κείμενα των εγκλείστων στη φυλακή Διαβατών

Tο Σχολείο της Φυλακής, ένα παράθυρο ελευθερίας

Ο θεσμός των αγροτικών φυλακών στην Ελλάδα – Συνέντευξη με τον Γ.Γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής Ευτύχη Φυτράκη


https://aggelikikardara.wordpress.com/2018/06/12/έγκλημα-και-τιμωρία-ο-εγκληματικός/

«Θεαματική» τιμωρία και καταπολέμηση του εγκλήματος

Ποινική καταστολή: Εξελικτική πορεία, σκοποί και λειτουργίες της ποινής

Φυλακές: Οι «αποθήκες ψυχών» είναι απειλή για όλους

Η λογοτεχνία στη φυλακή

Τα «Κολλέγια του Εγκλήματος» και η θεωρία της «Αποχής από το Έγκλημα»

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Στιγμιότυπα από το μάθημά μας στο Social Dynamo (15-4-2019)

Social Dynamo “Στιγματιστικός λόγος, ωφελούμενοι και ανθρώπινα δικαιώματα” (15-4-2019)

Στιγμιότυπα από το μάθημά μας:

Λίγο πριν από την έναρξη

Ξεκινώντας, με κεντρικό μας μήνυμα “οι λέξεις μετράνε!”, “οι γλωσσικές μας επιλογές είναι πολύ σημαντικές”

Από τη σελίδα του Social Dynamo στη διάρκεια του σεμιναρίου μας
#happeningnow “I am a survivor, not a victim”. Πώς να χρησιμοποιούμε τις λέξεις με σκοπό να αποδίδουμε μία ιδιότητα και όχι να στιγματίζουμε ή να ενοχοποιούμε. Ευχαριστούμε την κα Καρδαρά και το άκρως ενδιαφέρον σεμινάριό της «Στιγματιστικός λόγος, ωφελούμενοι και ανθρώπινα δικαιώματα».

Αεικίνητο 2ο ΕΕΕΕΚ Πειραιά «Άνοιξη» SCI Hellas Red Umbrella Athens ΜΕΤΑδραση – METAdrasi ΓΣΕΒΕΕ Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας Ξενώνας Εφήβων «Τηλέμαχος» ΕΠΑΨΥ

Bodossaki Foundation – Ίδρυμα Μποδοσάκη συνΑθηνά #wordsmatter

Ξεχωριστές στιγμές με ξεχωριστούς ανθρώπους!!

Προχωράμε με δύναμη!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Δεν μένουμε απαθείς!

Μετά το όμορφο break, επιστροφή στη ροή μας και στο πρόγραμμα!!

Ευχαριστώ θερμά το bloko.gr για την αναδημοσίευση του πολύ σοβαρού θέματος για τις δυσλειτουργικές οικογένειες και τη μελέτη περίπτωσης/case study ανήλικου θύματος ενδοοικογενειακής βίας (http://www.postmodern.gr/dysleitoyrgikes-oikogeneies-dysfunctional-families-kai/?fbclid=IwAR2dH_jXH8gFzj2jfEh8k13-)9IHPosBc8nI7llr23k9b7AD3TBHDUMCWk_s).

Βλ. σχετικά http://www.bloko.gr/2019/04/dysfunctional-families.html

Από τα θέματα στα οποία νιώθω ότι έδωσα όλη μου την ψυχή, γιατί πραγματικά με προβληματίζει ερευνητικά και με συγκινεί σε ανθρώπινο επίπεδο το πόσο βίαιος μπορεί να γίνει ένας γονιός. Αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη πρόληψης και έγκαιρης κοινωνικής παρέμβασης. Κανείς να μη μείνει αμέτοχος και απαθής.

Σκέφτομαι και αυτό το πανέμορφο κοριτσάκι που γνώρισε τη βία και όχι την αγάπη μέσα στην οικογένειά της, το ξύλο και όχι την τρυφερότητα. Σκέφτομαι ότι τώρα θα κάνει τα πρώτα της βήματα στην ενήλικη ζωή της και πραγματικά εύχομαι να είναι καλά, να έχει καταφέρει να επουλώσει τα ψυχικά της τραύματα και κυρίως να έχει κάνει καλές επιλογές στην προσωπική της ζωή και να μη δεχτεί ποτέ από κανέναν σύντροφο να σηκώσει το χέρι του για να την χτυπήσει.

Στα χρόνια διδασκαλίας μου, έχει αποτυπωθεί πολύ έντονα η εικόνα μίας φοιτήτριας που βγήκε κλαίγοντας από το αμφιθέατρο όταν αναλύαμε το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας. Επέστρεψε “διαλυμένη” ψυχικά, ήταν και για μένα από τις πιο δύσκολες στιγμές στη διάρκεια της διδασκαλίας, θεωρώ όμως σημαντικό και λυτρωτικό να αφήνουμε χώρο και χρόνο στα συναισθήματά μας, να τολμάμε να τα εξωτερικεύσουμε και τα δάκρυα πολλές φορές λειτουργούν θεραπευτικά. Τώρα συνεχίζει όμορφα τη ζωή της και είμαι σίγουρη ότι όλα τα παιδιά που έχουν βιώσει τόσο επώδυνες και τραυματικές εμπειρίες στην οικογένειά τους -από τους ίδιους τους ανθρώπους που τους έδωσαν ζωή- μπορούν με την κατάλληλη στήριξη να συνεχίσουν με δύναμη την ενήλικη ζωή τους και να κάνουν τον πόνο αγάπη!

Εννοείται ότι είμαστε δίπλα στον συνάνθρωπο, όπου μπορούμε να βοηθήσουμε! Όλοι μαζί, ενωμένοι, ενημερωμένοι και ευαισθητοποιημένοι μπορούμε σίγουρα να είμαστε πιο αποτελεσματικοί και να πετύχουμε πολλά περισσότερα! Το μήνυμά μας “δεν μένουμε απαθείς”!!

Συνεχίζουμε την επόμενη εβδομάδα με μία, σας υπόσχομαι, πολύ δυνατή συνέντευξη που θα μας δώσει το έναυσμα για μία πολύ ουσιαστική συζήτηση.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Δυσλειτουργικές οικογένειες

Με τον όρο “δυσλειτουργική” οικογένεια/ dysfuntional family εννοούμε την οικογένεια στην οποία σε τακτική βάση βιώνεται η σύγκρουση και υιοθετούνται από τον έναν ή και τους δύο γονείς κακοποιητικές συμπεριφορές με τέτοιο τρόπο που ορισμένα μέλη της οικογένειας (ένα ή όλα τα παιδιά της οικογένειας) δύναται να οδηγηθούν και τα ίδια στην υιοθέτηση αποκλινουσών συμπεριφορών. Στον πυρήνα της δυσλειτουργικής οικογένειας συναντώνται πολλαπλά προβλήματα, ενώ η στάση των γονέων απέναντι στα παιδιά είναι επιβλαβής ακόμα και καταστροφική.

Στο χθεσινό άρθρο στο pm στη στήλη μου “Έγκλημα και Media” διερευνήθηκαν οι ακόλουθες θεματικές:

Δυσλειτουργικοί ρόλοι στην οικογένεια

Τύποι δυσλειτουργικών γονέων

Μορφές δυσλειτουργικών οικογενειών

Αιτίες δυσλειτουργιών στις οικογένειες

Παρουσιάστηκε, επίσης, μία συγκλονιστική case study από το πολύτιμο υλικό του Ομ.Καθηγητή Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Αντώνη Μαγγανά. Το υλικό του Καθηγητή μας δίνει το έναυσμα για σκέψη, προβληματισμό και περαιτέρω διερεύνηση των στοιχείων.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ /CASE STUDY
«ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΘΥΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ» στο μάθημα «Αντεγκληματική Πολιτική». Διδάσκων Καθηγητής: Αντώνης Μαγγανάς. Ακαδ. Έτος: 2012-2013. ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. Έτος εκπόνησης εργασίας 2013. Ερευνητές (πρόλογος και συνέντευξη): Άγγελος-Ηλίας Πιερράτος και Κατερίνα Σπυρίδου.

Το θέμα είναι αναμφίβολα πολύ σοβαρό και συνεχίζω τη διερεύνησή του σε επίπεδο αρθρογραφίας, ενώ υπήρξε ενδιαφέρον να κάνουμε μία τηλεοπτική παρουσίασή του στο άμεσο μέλλον. Την επόμενη εβδομάδα συνεχίζουμε με μία πολύ δυνατή, πιστεύω, συνέντευξη.

Δυσλειτουργικές οικογένειες/dysfunctional families και μελέτη περίπτωσης (ενδοοικογενειακή βία)

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά