Category Archives: Θέατρο

Θέατρο και “ταξίδι” του νου

Η Κυριακή είναι μια υπέροχη μέρα για θέατρο. Το θέατρο, άλλωστε, “ταξιδεύει” μικρούς και μεγάλους σε μαγικούς τόπους και ονειρεμένους δρόμους. Δίνει “τροφή” για σκέψη και προβληματισμό και διευρύνει τους ορίζοντες της φαντασίας και της γνώσης. Όπως πολλές φορές έχω υπογραμμίσει μέσα από τα κείμενά μου, το θεατρικό παιχνίδι θα έπρεπε να είναι κύριο μάθημα σε όλα τα σχολεία, γιατί αποτελεί πολύ σημαντική πήγη μάθησης και ανάπτυξης της προσωπικότητας και αυτό είναι ένα στοιχείο που αξίζει να ληφθεί υπ’ όψιν από τους αρμόδιους του Υπουργείου Παιδείας που οραματίζονται το “σχολείο του μέλλοντος”. Με το σημερινό μου κείμενο, λοιπόν, θα προτείνω δύο θεατρικές παραστάσεις: μια παιδική παράσταση και μια παράσταση για ενήλικες, τις οποίες αξίζει να παρακολουθήσετε.

Θα ξεκινήσω με την παράσταση του παιδικού θεάτρου που επιλέξαμε να παρακολουθήσουμε οικογενειακώς, σήμερα το πρωί. Ο τίτλος της ήταν “Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο” από την ομάδα Patari Project, στο θέατρο Πόρτα. Το συγκεκριμένο θέατρο με “ψυχή” του την Ξένια Καλογεροπούλου πάντα φιλοξενεί αξιόλογες παραστάσεις, με σεβασμό στο παιδί και το γονιό.

Αξίζει να αφιερώσω δυο λόγια στην συγκεκριμένη παράσταση, η οποία “μάγεψε” τα παιδιά, αλλά και τους γονείς. Το κείμενο ήταν δύνατο, με έξυπνες ατάκες, ωραία μουσική και πολύ δυνατές ερμηνείες. Θα έλεγα ότι το όλο στήσιμο, ο τρόπος με τον οποίο είχε δοθεί η ιστορία, ο λόγος του κειμένου, αλλά και οι ερμηνείες, στηρίζονταν σε μια πιο πολύπλοκη λογική από αυτήν που μπορεί ένα παιδί να κατανοήσει, ωστόσο το αξιοσημείωτο και η, κατά την άποψή μου, μεγάλη επιτυχία είναι ότι τελικά “αγγίζει” το παιδί, το οποίο παρακολουθεί προσηλωμένο, εάν κρίνω και από τα δικά μου παιδιά, 3,5 και 7,5 ετών και τα υπόλοιπα παιδάκια που παρακολουθούσαν. Η όλη υπόθεση διαδραματίζεται πάνω σε ενα πιάνο, επειδή όμως το θέατρο είναι φαντασία και όνειρο, εμείς “βλέπαμε” χιλιαδες εικόνες να “γεννιούνται” μπροστά μας, όπως παλάτι και άμαξες και κολοκύθες και στάχτες που γίνονταν χιόνια και όνειρα και “ό,τι άλλο εσύ θέλεις”….

Επίσης, βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την μοντέρνα προσέγγιση του μύθου της Σταχτοπούτας, βασισμένη σε μια ιδέα του Θωμά Μοσχόπουλου. Μεταξύ των πολλών που αποκομίσαμε παρακολουθώντας την παράσταση, το μήνυμα που κρατήσαμε και το οποίο έχει, αναμφίβολα, αντιστοιχία σε όλες τις εποχές και τις κοινωνίες αφορά την πίστη στη δύναμη της ψυχής και της προσωπικής αξίας. Μια πίστη, βαθιά και ουσιαστική, η οποία δίνει την ώθηση στον άξιο και ικανό, χωρίς να έχει ανάγκη κανέναν (ούτε καν τη “δύναμη της μαγείας”…) και χωρίς να πτοείται από κανέναν, όσο σκληρά κι αν τον πολεμά, να προχωρήσει και να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα.

“Από κάτω πάνω και από πάνω ένα βήμα παρακάτω” είναι, συνεπώς, το μήνυμα που κρατώ από το έργο και όσοι το παρακολουθήσετε θα καταλάβετε τι εννοώ με την συγκεκριμένη φράση και ποια αντιστοιχία μπορεί να έχει με την καθημερινότητα που βιώνουμε. Τέλος, αξίζει να σημειώσω ότι, με εξαίρεση το ρόλο της Σταχτοπούτας, άντρες υποδύονται τους γυναικείους ρόλους, στοιχείο που δεν παραξένεψε καθόλου τα παιδιά, γεγονός που αποδίδω σε μεγάλο βαθμό στις πολύ καλές ερμηνείες των ηθοποιών, αλλα και στο δυνατό κείμενο που “κρατάει” το παιδί σε εγρήγορση.

Μπράβο, λοιπόν, στην ομάδα και στο θέατρο Πόρτα για την ξεχωριστή παράσταση που παρακολουθήσαμε και μας έκανε να γελάσουμε με την ψυχη μας, αλλά ταυτόχρονα να κρατήσουμε θετικά μηνύματα για τη ζωή μας….

Κλείνοντας, θα προτείνω μια εξαιρετική παράσταση στους μεγαλύτερους σε ηλικία φίλους της σελίδας, και, κυρίως, στους φοιτητές του ΕΜΜΕ που είχαμε δουλέψει μαζί το “Έγκλημα και Τιμωρία” στο πλαίσιο των μαθημάτων “Η εικόνα του εγκληματία” και είχανε κάνει αξιόλογες εργασίες: το “Έγκλημα και Τιμωρία” στην Σκηνή “Νίκος Κούρκουλος” του Εθνικού Θεάτρου, σε μετάφραση Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Η υπόθεση αφορά το διπλό φόνο, τον οποίο διαπράτει ένας φοιτητής της Νομικής, ωθούμενος από μια “μεγάλη ιδέα”, μια ιδεοληψία, τελικά, να απαλλάξει τον κόσμο από μια γυναίκα-τοκογλύφο, μια “ψείρα”, όπως την αποκαλεί, η οποία, κατά την άποψή του, δεν αξίζει να ζει. Αν και έχει την πεποίθηση ότι έχει πράξει το σωστό και ότι είναι μάλιστα ο “εκλεκτός” για να εγκληματήσει με σκοπό να προστατεύσει την κοινωνία, μετά τη διάπραξη του (διπλού) φόνου αρχίζει να έχει αμφιβολίες. Μάλιστα, το γεγονός ότι έχει “αναγκαστεί” να σκοτώσει και μια αθώα γυναίκα, την αδελφή της τοκογλύφου που υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας, επιβαρύνει την ήδη άσχημη ψυχολογία του και τον οδηγεί σε ανυπόφορες τύψεις.

Το μυθιστόρημα “Έγκλημα και Τιμωρία” είναι ό,τι πιο δυνατό έχω διαβάσει, ενώ οι ερμηνείες που παρακολουθούμε στο Εθνικό είναι καθηλωτικές. Ντοστογιέφσκι και Παπαδιαμάντης αποτελούν, κατά την κρίση μου, τους κορυφαίους δημιουργούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας και αυτή η “συνάντησή” τους είναι εξαιρετική, καθώς και οι δυο μέσα από τα έργα τους θέλουν να φτάσουν στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής και ύπαρξης και να δώσουν απαντήσεις στα πιο σπουδαία ερωτήματα της ζωής που εξακολουθούν να μας “βασανίζουν”: “τι είναι ηθικό και τι ανήθικο;”, “ποιος, εν τέλει, θέτει τα όρια ανάμεσα στην ηθική και την ανηθικότητα;”, “στο ίδιο άτομο/στην ίδια ψυχή είναι δυνατόν να συνυπάρξει το καλό και το κακό;” “ο εγκληματίας άνθρωπος μπορεί να είναι και καλός ή είναι μόνο κακός;” “εάν κάποιος διαπράξει έγκλημα στην προσπάθειά του να σώσει τον κόσμο από κάποιον που σπέρνει το κακό θεωρείται εγκληματίας;” και τόσα άλλα ερωτήματα που, με τρόπο αριστουργηματικό, “ανιχνεύονται” από τον Ντοστογιέφσκι και τον Παπαδιαμάντη.

Είναι, πραγματικά, πολλά τα φλέγοντα ζητήματα που ανακύπτουν μέσα από το έργο και των δύο, ώστε δεν μπορώ να μην αναφερθώ σε επόμενο κείμενό μου στον τύπο του εγκληματία που περιγράφουν στα έργα τους: τον ιδεοληπτικό εγκληματία που σκοτώνει για μια μεγάλη ιδέα (Ρασκόλνικωφ στο “Έγκλημα και Τιμωρία” του Ντοστογιέφσκι, Η “Φόνισσα” στον Παπαδιαμάντη). Και τι ωραία σύμπτωση…η Φόνισσα του Παπαδιαμάντη αποτελέσε το θέμα της διπλωματικής μου εργασίας στο ΕΜΜΕ και το Έγκλημα και Τιμωρία το αντικείμενο που δίδασκα τα δυο τελευταία χρόνια στο ΕΜΜΕ. Μακάρι να ξαναδοθεί η ευκαιρία να διδαξω αυτό το βιβλίο που πραγματικά με συγκινεί….

Καλό σας βραδυ, με σκέψεις δημιουργικές και…θεατρικές!!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Θέατρο

Αγγέλων Βήμα:Όταν η τέχνη “συνάντησε” την εγκληματολογική σκέψη και τον ποινικό λόγο

Η επιστήμη συχνά κινείται παράλληλα με την τέχνη, τροφοδοτώντας την και αποτελώντας πηγή έμπνευσής της. Αλλά και η τέχνη, πολλές φορές, συμπληρώνει και ολοκληρώνει την επιστήμη. Ειδικά η σχέση μεταξύ θεατρικού και ποινικού/εγκληματολογικού λόγου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι στενή.

Η επιστήμη της εγκληματολογίας μπορεί, άλλωστε, να εκληφθεί ως μια “μορφή τέχνης”, η οποία δύναται να αντλήσει το παράδειγμά της όχι μόνον από την καθημερινή ζωή αλλά και από ένα λογοτεχνικό κείμενο, μία κινηματογραφική ταινία ή ένα θεατρικό έργο. Η τέχνη, με τη σειρά της, αντλεί πληθώρα παραδειγμάτων από τον γεμάτο ενδιαφέρον κόσμο της εγκληματολογίας, από την ποινική σκέψη, τον ποινικό λόγο, καθώς και από τον “εγκληματικό νου”. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά κινηματογραφικά και θεατρικά έργα βασίζονται σε αναπαραστάσεις δικών, σε εγκληματικές φυσιογνωμίες, σε παρουσίαση αποτρόπαιων εγκλημάτων από την παγκόσμια κοινότητα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη ή στην παρουσίαση εγκληματικών ενεργειών που βασίζεται σε πλασματικά γεγονότα, αντλεί όμως στοιχεία -δομικά, μεθοδολογικά και άλλα- από το χώρο της εγκληματολογίας και της ποινικής επιστήμης.

Όταν οι Έλληνες δημιουργοί τολμούν να ασχοληθούν με τον κόσμο του εγκλήματος και να αποτυπώσουν με το έργο τους την εγκληματική σκέψη, πολλές φορές σοκάρουν το κοινό, αλλά ταυτόχρονα του δίνουν τη δυνατότητα να προβληματιστεί και να διευρύνει τους πνευματικούς ακόμα και τους γνωστικούς του ορίζοντες. Όταν η τέχνη θίγει ζητήματα εγκληματολογικού ενδιαφέροντος δίνει το έναυσμα για γόνιμο προβληματισμό.

Ο δημιουργός Χάρης Ρώμας, ο οποίος αγαπήθηκε από το ευρύ κοινό μέσα από τις επιτυχημένες τηλεοπτικές σειρές του, τόλμησε να ασχοληθεί (χρησιμοποιώντας το θεατρικό του λόγο αυτή την φορά) με δύο φλέγοντα ζητήματα: ένα καθαρά εγκληματολογικό και ένα υπαρξιακό. Το πρώτο του μονόπρακτο πραγματεύεται το πολυσύνθετο ζήτημα της τρομοκρατίας και, μεταξύ άλλων ερωτημάτων, θέτει τον προβληματισμό για το τι είναι τρομοκρατία, ποιος τρομοκρατεί ποιόν αλλά και εάν με το μανδύα της ιδεολογίας νομιμοποιείται η βία. Το δεύτερο μονόπρακτο ασχολείται με τα υπαρξιακά ζητήματα: της πίστης, του θανάτου, της ύπαρξης ή όχι του Θεού, και της αιώνιας πάλης καλού-κακού. Κοινός άξονας των δύο μονόπρακτων που παρουσιάζονται στο θέατρο “Αγγέλων Βήμα” στο πλαίσιο της θεατρικής παράστασης που φέρει τον τίτλο “Αυτός που θα έσωζε τον κόσμο” είναι το “παιχνίδι” ανάμεσα στο καλό και το κακό, η λεπτή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, την αλήθεια και το ψέμα, την αγάπη και το μίσος.

Την 9η Φεβρουαρίου 2014 με εφαλτήριο την συγκεκριμένη παράσταση ο θεατρικός λόγος του κ. Ρώμα “συναντήθηκε” με τον ποινικό λόγο και την εγκληματολογική σκέψη σε μια πολύ δημιουργική συζήτηση που έλαβε χώρα στο φουαγιέ του θεάτρου με το πέρας της παράστασης. Κεντρικοί ομιλητές ήταν η Καθηγήτρια Εγκληματολογίας και Διευθύντρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Η σύγχρονη εγκληματικότητα και αντιμετώπισή της”, του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Χριστίνα Ζαραφωνίτου, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Εγκληματολόγων Παντείου Πανεπιστημίου, δρ. Ηλίας Κορομηλάς, η Εισαγγελέας Πρωτοδικών,κ. Α. Θεοδωροπούλου, ο Αν. Καθηγητής Ποινικού Δικαίου του Παντείου Πανεπιστημίου, κ. Αγ. Νεοφύτου, η Καθηγήτρια Φιλοσοφίας της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, κ. Ρ. Αργυράκη και η γράφουσα, δρ. Αγγελική Καρδαρά. Συμμετείχαν με καίριες ερωτήσεις και εύστοχες παρατηρήσεις οι φοιτητές του ΜΠΣ εγκληματολογίας του Παντείου και τα μέλη του ΣΕΕΠΠ.

Με αφετηρία το πρώτο μονόπρακτο, το οποίο μας καθήλωσε με τις ανατροπές και την συγκλονιστική αποκάλυψη της κυνικής αλήθειας, τέθηκαν ζητήματα αναφορικά με την έννοια της τρομοκρατίας, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τη σχέση μεταξύ τρομοκρατίας και εικόνας, τρομοκρατίας και νέων τεχνολογιών, την εκμετάλλευση της έννοιας της τρομοκρατίας για πολιτικές και άλλες σκοπιμότητες, την ενεργή συμμετοχή νέων παιδιών, προερχόμενων και από υψηλά οικονομικά-κοινωνικά στρώματα, σε τρομοκρατικές οργανώσεις και την κάλυψη του φαινομένου της τρομοκρατίας από τα ΜΜΕ στην Ελλάδα μετά τις συλλήψεις των μελών της 17Ν. Επίσης, βασιζόμενοι στη γυναικεία φιγούρα όπως απεικονίζεται στο πρώτο μονόπρακτο, κάναμε μια αναφορά στο ρόλο της γυναίκας-τρομοκράτη αλλά και πιο γενικά στην γυναικεία εγκληματικότητα.

Το δεύτερο μονόπρακτο, το οποίο πραγματεύεται τα φλέγοντα ντοστογιεφσκικά ερωτήματα περί καλού-κακού, ύπαρξης ή ανυπαρξίας Θεού, τη σχέση μεταξύ ενός Πανάγαθου και Παντοδύναμου Θεού με την αδικία και το κακό, μας γέννησε πολλά ερωτηματικά και έδωσε τη δυνατότητα σε όλους μας να έρθουμε αντιμέτωποι με τις υπαρξιακές μας αναζητήσεις που συχνά μας οδηγούν είτε σε αδιέξοδες είτε σε διλημματικές καταστάσεις. Ο ίδιος ο δημιουργός, κ. Χάρης Ρώμας, τόνισε ότι η προσωπική του αναζήτηση και ο προβληματισμός του για την έννοια του θανάτου ήταν ένας σημαντικός λόγος που τον ώθησε να γράψει το συγκεκριμένο μονόπρακτο. Μάλιστα, δεν επέλεξε τυχαία να κλείσει την παράσταση με το συγκεκριμένο μονόπρακτο, αλλά θέλησε μέσα από αυτό να οδηγήσει από το “σκοτάδι” του πρώτου μονόπρακτου στο “φως” του δεύτερου που γεννιέται μέσα από την ελπίδα, την πίστη και την αγάπη. Εκφράζοντας την προσωπική μου άποψη, θα ήθελα ο δημιουργός να μας είχε δώσει στο δεύτερο μονόπρακτο και τη διάσταση της ψυχολογίας-ψυχιατρικής μέσα από τη σύγκρουση ανάμεσα στη θρησκεία και την επιστήμη. Όσον αφορά το πρώτο, ήταν συγκλονιστικό.

Συνοψίζοντας, είναι σαφές ότι η τέχνη δίνει τεράστιες δυνατότητες να ανακαλύψουμε αλήθειες, να βρούμε απαντήσεις σε υπαρξιακές μας αναζητήσεις, να γκρεμίσουμε τα τεχνητά τείχη των κοινωνικών στερεοτύπων και κατασκευών, να αντιμετωπίσουμε χωρίς παρωπίδες τον άλλον, αλλά και να προβληματιστούμε περισσότερο και, ενδεχομένως, να βρεθούμε σε ακόμα εντονότερες διλημματικές καταστάσεις.

Η δημιουργική και πολλές φορές ανατρεπτική συνάντηση της τέχνης με τον επιστημονικό λόγο μπορεί να οδηγήσει σε έργα που θα αφήσουν το “αποτύπωμά” τους στην ψυχή των θεατών. Επομένως, κρίνω ότι είναι πολύ σημαντικό και αναγκαίο οι Έλληνες δημιουργοί να τολμήσουν να καταπιαστούν με φλέγοντα ζητήματα που απασχολούν την επιστήμη και να ενώσουν τους δύο δρόμους -της τέχνης και της επιστήμης- μέσα από ανατροπές και συγκλονιστικές κορυφώσεις. Ο κ. Χάρης Ρώμας τόλμησε να προβάλει στο ελληνικό κοινό θέματα που δύσκολα προσεγγίζονται και ελπίζω ότι θα υπάρξει μια δυναμική συνέχεια.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφέρω ότι στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι: Χ. Ρώμας, Μ. Αλικάκη, Β. Μαργέτης και Β. Δουκουτσέλης. Η σκηνοθεσία είναι του Χάρη Ρώμα.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Θέατρο

Οι αστικές εκδοχές της βίας: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΘΕΑΤΡΟ

Μια πολύ ενδιαφέρουσα και τιμητική πρόταση μου έγινε τις προηγούμενες μέρες από τον Πρόεδρο των Ελλήνων Εγκληματολόγων Παντείου Πανεπιστημίου, Δρ. Ηλία Κορομηλά, την οποία αποδέχτηκα με χαρά. Είναι, πιστεύω, σημαντικό να γίνονται δημιουργικές δουλειές, οι οποίες δίνουν το ερέθισμα για σκέψη και προβληματισμό και αποτελούν πηγή για έμπνευση. Ακολούθως, σας παρουσιάζω το Δελτίο Τύπου του θεάτρου Αγγέλων Βήμα.

Με εφαλτήριο το έργο που συνέγραψε, σκηνοθέτησε και στο οποίο συμπρωταγωνιστεί ο Χάρης Ρώμας στο Αγγέλων Βήμα (Σατωβριάνδου 36) με τίτλο “Αυτός που θα Έσωζε τον Κόσμο”, έχουν κληθεί ο Σύλλογος Ελλήνων Εγκληματολόγων Παντείου Πανεπιστημίου (ΣΕΕΠΠ), καθώς και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) «Η Σύγχρονη Εγκληματικότητα και η Αντιμετώπισή της» του αυτού Πανεπιστημίου, να οργανώσουν συζήτηση γύρω από ζητήματα τρομοκρατίας και βίας, όπως σχηματοποιούνται στα σύγχρονα Megacities.

Κύριοι ομιλητές θα είναι η Διευθύντρια του ΠΜΣ Καθηγήτρια κ. Χ. Ζαραφωνίτου, ο Πρόεδρος του ΣΕΕΠΠ Δρ. Η. Κορομηλάς, η Εισαγγελέας Πρωτοδικών κ. Α. Θεοδωροπούλου, ο Συνήγορος του Παιδιού Δρ. Γ. Μόσχος, η Δρ. Α. Καρδαρά, η Καθηγήτρια του Τομέα Εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Ε. Λαμπροπούλου και η Καθηγήτρια Φιλοσοφίας της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ κ. Ρ. Αργυράκη. Η συζήτηση θα διεξαχθεί την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου ενεστώτος έτους στο φουαγιέ του θεάτρου στις 20:00, αμέσως μετά την παράσταση, η οποία αρχίζει στις 18:00.

Οι μεταπτυχιακοί του ΠΜΣ, καθώς και τα μέλη του ΣΕΕΠΠ, έχουν προσκληθεί να παρακολουθήσουν την παράσταση και να μετάσχουν στη συζήτηση που θα ακολουθήσει.

Leave a comment

Filed under Θέατρο

Θέατρο και ποινική δίκη

“Ποια μπορεί να είναι η βαθύτερη σχέση ανάμεσα στο θέατρο και την ποινική δίκη;”, Η ποινική δίκη έχει το χαρακτήρα αναπαράστασης, όπως και το θέατρο αναπαριστά μια πράξη. O κ. Γιώργος Ντέντες μας κάνει την τιμή να μοιραστεί με τους αναγνώστες της σελίδας τα βασικά πορίσματα της πολύ ενδιαφέρουσας εργασίας του με τίτλο “Θέατρο και ποινική δίκη”, η οποία αρίστευσε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών στην εγκληματολογία, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βραβεύτηκε στη διήμερη επετειακή εκδήλωση της εγκληματολογίας του Παντείου, όπου μάλιστα ο κ. Ντέντες συμμετείχε με την δική του εισήγηση. Αφού συγχαρώ τον κ. Ντέντε για την πολύτιμη συμβολή του στο χώρο της έρευνας, σας παρουσιάζω τα κύρια πορίσματα της μελέτης του, όπως και τη μεθοδολογία που εφάρμοσε, αλλά και τις σκέψεις που καταθέτει μέσα από αυτή την έρευνα. Είμαι πολύ ικανοποιημένη που το 2014 ξεκινά στη σελίδα μας με την κατάθεση των δημιουργικών σκέψεων και των πρωτότυπων ιδεών νέων επιστημόνων. Πιστεύω ότι αξίζει να μελετήσετε την παρακάτω έρευνα και όσοι θέλετε να στείλετε τα δικά σας σχόλια και σκέψεις.

diki
Η φωτογραφία αντλείται από την ιστοσελίδα: http://www.newsbomb.gr

«Τα πράγματα δεν αγγίζουν την ψυχή αλλά στέκουν ακίνητα έξω από αυτήν, ενώ οι ενοχλήσεις προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από κρίση που σχηματίζουμε μέσα μας γι΄ αυτά. Όλα τούτα που βλέπεις αλλάζουν στη στιγμή και δεν θα υπάρχουν άλλο. Ο κόσμος είναι μεταβολή, η ζωή υποκειμενική ιδέα».

(Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Δ-3)

“Από τις πλέον πρωτόλειες μορφές κοινωνικής οργάνωσης, όπου η δίκη και η θεατρική πράξη συνυπήρχαν αδιαχώριστα ως τελετές ενός και του ιδίου ιερού δρώμενου, ως τις πλέον εξελιγμένες, όπου τα δύο αυτά πεδία φαίνονται να διακρίνονται θεσμικά με μεγάλη αυστηρότητα, η θεατρική πράξη και η ποινική δίκη, ως δρώμενα που εξελίσσονται αυτοτελώς στον κοινωνικό χώρο, χρησιμοποιούν την ίδια πρώτη ύλη (το λόγο, σε όλη του την πληρότητα, καταπειστική ρητορεία, επιχειρήματα, θέσις – αντίθεσις, λόγος – αντίλογος, διαλεκτική σύγκρουση), αναφέρονται σε κοινή θεματολογία (οι προβληματικές σχέσεις των ανθρώπων με τους νόμους, ανθρώπινους και θείους, αυτό, το οποίο με κάποια σύμβαση αποκαλούμε «έγκλημα και εγκληματίας»), και συχνά ανταμώνουν επάνω στις ίδιες ανθρώπινες λειτουργίες και ανάγκες (θρησκευτικότητα, κοινωνική συνοχή, πολιτική οργάνωση των κοινωνικών δομών, κατανομή των «ρόλων», κοινωνικών και θεατρικών).

Ως κοινωνικά δρώμενα ενέχουν και τα δύο την ιδέα της κοινωνικής κατασκευής: εκφράζουν επιλεκτικά συγκεκριμένες όψεις της κοινωνικής πραγματικότητας: Το θέατρο «επινοεί» το «δράμα», εκείνο το οποίο αφορά σε μια ορισμένη κοινωνία σε έναν ορισμένο τόπο και χρόνο. Το ποινικό δίκαιο και δίκη «επινοεί» το «έγκλημα», εκείνο το οποίο αφορά σε μια ορισμένη κοινωνία σε έναν ορισμένο τόπο και χρόνο. Όμως: Το θέατρο από τη φύση του εμπλέκεται με το «φανταστικό». Ως τέχνη, έχει την ελευθερία να αποδομεί την πραγματικότητα και να την επανανοηματοδοτεί δημιουργώντας μια νέα. Από την άποψη αυτή, ό,τι παίζεται επάνω στο σανίδι είναι ολότελα αυθεντικό. Τα ανωτέρω επισκοπούνται κατά το πρώτο θεωρητικό μέρος της εργασίας. Κατά το δεύτερο μέρος διεξάγεται η έρευνα της εργασίας με στόχο τον εντοπισμό και την καταγραφή των στοιχείων θεατρικότητας, αν βέβαια υπάρχουν, κατά την επ΄ακροατηρίω διαδικασία. Για το σκοπό αυτό εξετάζεται και αναλύεται ο λόγος και η εν γένει συμπεριφορά συγκεκριμένων υποκειμένων που πρωταγωνίστησαν σε συγκεκριμένες ποινικές δίκες κατά το διάστημα 20-3-2013 έως και 22-7-2013 στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο και στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Απλή παρατήρηση των υποκειμένων που συμμετέχουν στη διαδικασία της ποινικής δίκης (δικαστικοί λειτουργοί, συνήγοροι, ένορκοι, κατηγορούμενοι, κ.ο.κ.), των θέσεων και ρόλων των υποκειμένων αυτών, των σχέσεων που αναπτύσσονται από τη μεταξύ τους επαφή κατά την εξέλιξη της διαδικασίας. Σε κάθε περίπτωση τα υποκείμενα αγνοούν τη διεξαγωγή της έρευνας και εμείς αποκρύπτουμε το ρόλο του ερευνητή.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ:

Η ποινική δίκη έχει το χαρακτήρα της αναπαράστασης. Όπως η θεατρική πράξη αναπαριστά μία πράξη, η οποία είτε δεν είναι παρούσα εκείνη τη στιγμή, είτε δεν είναι πραγματικά ζωντανή, έτσι και η δίκη αναπαριστά αναδρομικά το «έγκλημα». Η θεμελιώδης διαφορά είναι ότι η δίκη αναφέρεται στο «εμπειρικά πραγματικό». Οι συνέπειες για τους πρωταγωνιστές της και το κοινωνικό σύνολο είναι θεσμικές και μεγάλης διάρκειας. Αντιθέτως, οι συνέπειες τόσο για τους πρωταγωνιστές του θεάτρου όσο και για το κοινό που παρακολουθεί είναι ψυχολογικής φύσεως, μικρής διάρκειας, εγγεγραμμένες κυρίως στον αντικειμενικό χρόνο της παράστασης.

Τόπος (η δικαστηριακή αίθουσα με την αρχιτεκτονική και την αισθητική της, η οποία παλινδρομεί μεταξύ ορθόδοξης εκκλησίας και αρχαίου ελληνικού θεάτρου).

Λόγος (ο καιρός, η κατάλληλη δηλαδή χρονική στιγμή χρήσης του λόγου, η ορθοφωνία, η καθαρότητα της φωνής, η έκταση, ο όγκος κι η ένταση της, η υποκριτική (ρητορική), η αισθητική του λόγου, ο τόνος, ο ρυθμός, η μελωδία, το ύφος, το χρώμα και η αμεσότητα του λόγου, η χρήση εικόνων, μεταφορών και ηχητικών σχημάτων, η μεταδοτικότητα, η επικοινωνία, οι ψυχολογικές προσεγγίσεις, η πρόκληση παθών όπως άγχος, φόβος, παράκληση, οργή, μεταμέλεια, αηδία, απειλή, κ.λπ.).

Οι ρόλοι (όπως ακριβώς η θεατρική παράσταση έτσι και η δίκη έχει τους δικούς της πρωταγωνιστές με, περισσότερο ή λιγότερο, ξεκάθαρους ρόλους, προσαρμοσμένους σε συγκεκριμένες απαιτήσεις).

Χειρονομίες – κινήσεις– πόζες- σωματική επαφή- σωματικότητα, αναπαράσταση- επανάληψη της πράξης με τη βοήθεια του σώματος, (μία άλλη «γλώσσα» εναλλακτική του λόγου, ά-λογη, και για τούτο, ίσως και παράλογη, μεταφυσική. Κατά τον Artaud πρόκειται για μια γλώσσα που αξιοποιεί όλες τις υλικές και ποιητικές δυνατότητες σε κάθε επίπεδο του συνειδητού και μέσα σε όλες τις αισθήσεις, παρασύρει τελικά τη σκέψη να υιοθετήσει θέσεις βαθύτερες που θα μπορούσαν να ονομαστούν «δρώσα μεταφυσική»).

Βλεμματική επαφή – εκφράσεις προσώπου (η έκφραση ή η απόκρυψη των συναισθημάτων, των σκέψεων, κ.λπ.).

Το στοιχείο της υπερβολής (εκφράζεται κυρίως στην αποθέωση της βίας, ως απάντηση στη βία που άσκησε κατά του θύματος ή της κοινωνίας ο κατηγορούμενος. Η ποινική δικαιοσύνη αποκλείει, απομονώνει: Στην αρχαία Αθήνα ο ένοχος εθεωρείτο μίασμα και δικαζόταν τις ασέληνες νύκτες για να μην προσβάλλει με τη θέασή του τους δικαστές. Σήμερα οι στιγματιστικές διαδικασίες της ποινικής δικαιοσύνης είναι το ίδιο αποτελεσματικές χωρίς την ανάγκη ασέληνων νυκτών. Το θέατρο αναπαριστά τον αποκλεισμό αυτόν: (Αντιγόνη, Προμηθέας, Οιδίπους, ο σύγχρονος Κλοβ). Είναι το τελετουργικό μιας ανθρωποθυσίας που εξαγνίζει την κοινότητα. Βαθύτερος σκοπός αυτής της βίας που αποτελεί αναγκαίο στοιχείο και της θεατρικής πράξης είναι η επικοινωνία. Για την Α. Μ. Πισκοπάνη η πιο ουσιαστική επικοινωνία πραγματώνεται σε στιγμές έντασης, σε στιγμές βίας. Άνθρωποι δεμένοι μεταξύ τους με χειροπέδες, ένοπλοι αστυνομικοί, έντονες λογομαχίες, σαρκαστικοί διάλογοι, υψηλός τόνος της φωνής, προειδοποιήσεις που κλιμακώνονται σε απειλές, κινήσεις τεταμένες, σπασμωδικές, λόγοι ανολοκλήρωτοι, εκρεμμείς, βίαιες συγκοπτόμενες σιωπές, βλέμματα γεμάτα θυμό, αγωνία ή αγανάκτηση, αιματοβαμμένο φωτογραφικό υλικό.

Έντονο παρουσιάζεται το στοιχείο της υπερβολής και σε αυτό που θα αποκαλούσαμε θρήνο (ως αποθέωση του τραγικού, η οποία τόσο στη ζωή όσο και στο θέατρο, επιφέρει τη ρήξη του πλαισίου του «οικείου» ρόλου)

Τέλος είναι η υπερβολή στην κωμικότητα (το κωμικό στοιχείο με την απομυθοποιητική, ανατρεπτική, κοινωνική και ψυχοκαθαρτική του λειτουργία, αφού το γέλιο επενεργεί θεραπευτικά (στο θέατρο και στη ζωή). Στη δίκη του Αθ. Ν., παρακολουθούμε το συνήγορο υπεράσπισης να «ξεγλιστράει» για λίγο από τον ασφυκτικό θεσμικό του ρόλο, στο ρόλο αριστοφανικού ήρωα απολαμβάνοντας μια ελευθερία, απόρροια της κωμικής ατμόσφαιρας που ο ίδιος δημιούργησε για να εκτονωθεί η συσσωρευμένη ένταση. Είναι η «ελευθερία» της δικής του «παρέκκλισης» από τον απαιτητικό ρόλο του. Ο Τσώρτσιλ είχε πει ότι η μυστική πηγή του γέλιου είναι η θλίψη κι εδώ πράγματι, επιβεβαιώνεται με τρόπο θεατρικό ότι το κωμικό μπορεί να απαντηθεί εκεί όπου κάποιος θα περίμενε λιγότερο να το συναντήσει: Σ΄ένα ποινικό δικαστήριο, σε μία υπόθεση αποπλάνησης ανηλίκου με αιμομεικτικές διαστάσεις.

Τελετουργίες (η παράταξη και σύνθεση των δικαστικών προσώπων, η ιδιαιτερότητα της αμφίεσής τους, (περούκα, τήβενος, κοστούμι, γραβάτα), ολόκληρο το φάσμα της κινησιολογίας των υποκειμένων της δίκης με τους φυσιολογικούς και ψυχολογικούς του μηχανισμούς, ο όρκος ενόρκων – μαρτύρων, η περιθωριοποίηση του «αποδιοπομπαίου τράγου», η καταγραφή των πρακτικών, το πρωτόκολλο εναλλαγής και προτεραιότητας των λόγων (ενάγοντα- εναγόμενου, πολιτικής αγωγής- υπεράσπισης- εισαγγελέως- δικαστού), η ελεγχόμενη και σταδιακή ροή των πληροφοριών, η κλιμάκωσή της δίκης, ακόμα και η ευγένεια του πληθυντικού αριθμού

Εκπλήξεις / ανατροπές (Η ξαφνκή αλλαγή μιας κατάστασης κατά τη διάρκεια της δίκης, «Coup de theatre»).

Ηθοποιός και «παρεκκλίνων», (εν προκειμένω, κατηγορούμενος) είναι κατά βάση άτομα «πολυμορφικά». Υποδύονται πολλούς και ανύπαρκτους χαρακτήρες, ζωντανεύουν φανταστικές συμπεριφορές, αναπαριστούν προσωπικότητες χωρίς κανένα υπόβαθρο στην αληθινή ζωή. Εξαιρετικά ενδιαφέρων ο ρόλος του δικηγόρου στην ποινική διαδικασία και δίκη. Κάποιες φορές συγκεντρώνει στοιχεία και από τις δύο ανωτέρω ιδιότητες, και όχι μόνο: «Εκείνος που θέλει να γίνει δικηγόρος πρέπει να εξοπλιστεί με εκατό εργαλεία. Εκτός από την επιστήμη του Δικαίου, που αποτελεί το θεμέλιο του επαγγέλματός του, πρέπει να σπουδάσει τέλεια τη γραμματική, τη ρητορική, τη διαλλεκτική, την επιστήμη των ηθών, την πολιτική, την ιστορία κ.λπ.».

Η πολυσημία του «πραγματικού», των αποδεικτικών μέσων, των εγγράφων, των πραγματογνωμοσυνών, ακόμα και μιας φωτογραφίας, πολυσημία που δείχνει αυτό ακριβώς: «Το δίκαιο ταξιδεύει».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
Το θέατρο και η ποινική δίκη
• Είναι προϊόντα κοινωνικά (απόρροιες της ανθρώπινης συμβίωσης) και θεάματα με δημόσιο χαρακτήρα
• Στηρίζονται στην πολιτική οργάνωση των κοινωνικών δομών
• Στη θρησκευτική συνείδηση των κοινωνικών μελών (κυρίως η ποινική δικαιοσύνη)
• Έχουν κοινή θεματική
• Χρησιμοποιούν ως κύριο υλικό τους τον προφορικό- τυποποιημένο λόγο
• Ακολουθούν τις κοινωνικές μεταβολές
• Ως δρώμενα που εκτυλίσσονται αυτοτελώς στον κοινωνικό χώρο προσλαμβάνουν την έννοια της κοινωνικής κατασκευής. Περισσότερο η ποινική δίκη, λιγότερο το θέατρο, το οποίο έχει μία διττή σημασία: Αυτή του θεσμού, (εδώ πλησιάζει στην έννοια της κοινωνικής κατασκευής), αλλά και αυτή της τέχνης (εδώ αντίθετα, το θέατρο μετουσιώνεται σε μία από τις ελάχιστες μη προκατασκευασμένες, και γι΄αυτό μη βίαιες ή καταναγκαστικές, μορφές σκέψης, που προσφέρονται στο σύγχρονο άνθρωπο).
• Περιλαμβάνουν ρόλους, ερμηνείες, την έννοια της παράστασης: η λέξη «ηθοποιός» περικλείει το σύνολο των εκφάνσεων της κοινωνικής ζωής. Η ποινική δίκη είναι μία «παράσταση» με θεατρικές αναλογίες. Το αυθεντικό και η ειλικρίνεια αναμιγνύονται επικίνδυνα με την πλαστότητα και την παραποίηση.
• Ωστόσο, το θέατρο αναφέρεται στο «φανταστικό» και η ποινική δίκη στο «πραγματικό». Οι συνέπειες είναι τελείως διαφορετικές για τους πρωταγωνιστές τους. Οι παραλληλισμοί των δύο πεδίων δεν επιτρέπεται να εκληφθούν ως απόδειξη κοινής ταυτότητας.

Κάποιες σκέψεις που με οδήγησαν στην επιλογή του συγκεκριμένου θέματος

Είμαστε προγραμματισμένοι να καταλήγουμε σε συμπεράσματα. Ένα λούστρο γενικών εννοιών, αρχέγονων, τυποποιημένων και ταξινομημένων με τη βοήθεια της γλώσσας, επικαλύπτει γρήγορα κάθε ρωγμή που μπορεί να παρουσιαστεί στη γνωσιολογική μας πρόσοψη σχετικά με την «αντικειμενικότητα» του φυσικού κόσμου ή του κοινωνικού. Η αταξία και το χάος μας ταράζει. Είμαστε επίσης ρυθμισμένοι να μην θέλουμε να νιώθουμε μόνοι. Συμμορφωνόμαστε κανονιστικά, κυρίως, μέσα από την επανάληψη ομοιογενών εντυπώσεων, δηλαδή μέσα από ήθη και έθιμα, θεσμούς, νόμους, συνήθειες και κοινωνικούς κανόνες γιατί φοβόμαστε την απόρριψη, την εγκατάλειψη και το άγνωστο. «Ένας κόσμος που μπορούμε να τον εξηγήσουμε χρησιμοποιώντας ακόμα και πρόχειρες δικαιολογίες είναι ένας κόσμος οικείος, φιλικός. Αλλά, μέσα σ΄ένα σύμπαν στερημένο ξαφνικά από ψευδαισθήσεις και φώτα, ο άνθρωπος νιώθει σαν ξένος». Το πείραμα του S. Asch δείχνει την αδυναμία μας απέναντι στη μοναξιά, εκείνη που προκύπτει από την αποδοκιμασία. Μόνος του περιπλανάται ο πανάρχαιος βιβλικός τελετουργικός αποδιοπομπαίος τράγος. Ποιος θέλει να πάρει τη θέση του;
Υπάρχει λοιπόν μια ψυχολογική απόσταση ανάμεσα σε «εμάς» και σε αυτούς που εκθέτουμε στην τιμωρία του ποινικού μας συστήματος. Πιστεύω, κάπως συμβολικά, ότι η ίδια απόσταση μεσολαβεί ανάμεσα στο κοινό του θεάτρου και στους συντελεστές μιας παράστασης. Το να ανεβεί κάποιος στο «σανίδι» σημαίνει την αποκοπή του από το σύνολο και την έκθεσή του σε αυτό. Κοινωνία και παραβάτης/εγκληματίας, κοινό και ηθοποιός/σκηνοθέτης είναι δυο διαφορετικοί κόσμοι/πραγματικότητες. Όμως η μία υπάρχει χάριν της άλλης. Μόνο.

Ατύπως, θα ήθελα να σας αναφέρω εδώ ότι σχεδόν όλοι οι ηθοποιοί που «πλησίασα», με αφορμή τη διπλωματική, στην ερώτηση «γιατί κάνεις το επάγγελμα;» μου απάντησαν «για να επικοινωνήσω». Πως άραγε επικοινωνούν δύο κόσμοι; Πως άραγε επικοινωνούν δύο άνθρωποι; (Χωρίς να καταστρέψουν ο ένας τον άλλον). Που συναντιέται το όνειρο με την πραγματικότητα; Η «φυσιολογικότητα» με την «παρέκκλιση»; (Χωρίς να καταστρέψει η μία την άλλη).

Προτάσεις επιφυλάσσομαι να διατυπώσω, αν μπορέσω, σε κάποιο άλλο στάδιο της εξέλίξής μου. Η συγκεκριμένη εργασία είναι «απορητική». Για την ώρα η μόνη μου πρόταση είναι η επαναδιατύπωση του αρχικού προβλήματος και εδώ βέβαια αναφέρομαι στη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του ποινικού συστήματος, λειτουργία εξοντωτική, με τόσο βαθιές ρίζες μέσα μας όσο ακριβώς και η πεποίθησή μας ότι δεν θέλουμε να προξενήσουμε κακό στον πλησίον μας. Τι θα υπερισχύσει;

Θα ήθελα να συνεχίσω να κάνω αυτό που έμαθα στο μεταπτυχιακό. Θα ήθελα πολύ να συνεχίσω την εργασία και την έρευνά μου. Μία σκέψη που πρέπει να γίνει πράξη είναι η συλλογή, η αντιστοίχηση και η ανάλυση συνεντεύξεων ηθοποιών- παραβατών, εκπροσώπων του δικαστικού/ποινικού μηχανισμού και θεατρικού κοινού. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω για μία φορά ακόμα τα μέλη της αρμόδιας, για την εκπόνηση της εργασίας, επιτροπής, κα Τσίγκανου Ι., (επιβλέπουσα), κο Νικολόπουλο Γ., και Φαρσεδάκη Ι. Δεν θα ήθελα να παραλείψω βέβαια την πολύτιμη βοήθεια της κας Παπαγιαννοπούλου Μ.

Η εργασία διήρκησε από τον Μάρτιο ως τον Οκτώβριο του 2012. Το ερευνητικό μέρος αυτής από 20-3-2013 έως και 22-7-2013 και διεξήχθη στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο και στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών. Πριν δώσω εξετάσεις για την εισαγωγή μου στο ΠΜΣ Εγκληματολογίας είχα την τύχη να τελειώσω την ενότητα του Ελληνικού Πολιτισμού στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με κάποιους από τους καθηγητές αυτούς, να μετασχηματίζονται σε ανθρώπους-ιδέες που δεν θα ξεχάσω ποτέ.”

Γιώργος Ντέντες

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Θέατρο

Οι ζωές των άλλων

Πόση γοητεία, άραγε, μπορεί να μας ασκήσουν οι ζωές των άλλων; Πολύ μεγάλη, εάν κρίνω από το πόσο εντυπωσιάστηκα από την θεατρική παράσταση «Οι Ζωές των άλλων» την οποία παρακολούθησα χθες στο θέατρο με τους: Άννα Μάσχα, Φάνη Μουρατίδη, Μανώλη Μαυροματάκη, Κώστα Μπερικόπουλο και Γιώργο Συμεωνίδη, σε σκηνοθεσία της Αλίκης Δανέζη-Knutsen και μετάφραση της Έρι Κύργια. Μία συγκλονιστική παράσταση, την οποία συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους τους φίλους-αναγνώστες της σελίδας. Πρόκειται για ένα πολιτικό-ψυχολογικό θρίλερ, το οποίο μας κράτησε με κομμένη την ανάσα από την έναρξη μέχρι το τέλος. Η ιστορία σε καθηλώνει και οι ερμηνείες ήταν συγκλονιστικές.
Οι Ζωές των Άλλων (Γερμ. Das Leben der Anderen) αποτελεί γερμανική κινηματογραφική ταινία του σεναριογράφου και σκηνοθέτη Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ. Η ταινία βραβεύτηκε το 2006 με το Βραβείο Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας, ενώ σημείωσε ρεκόρ υποψηφιοτήτων στα Γερμανικά Βραβεία Κινηματογράφου.
Η υπόθεση εκτυλίσσεται στο Ανατολικό Βερολίνο του 1984. Το Βερολίνο είναι ακόμη διαιρεμένο σε δύο μέρη: το Ανατολικό και Δυτικό και η πανίσχυρη μυστική αστυνομία Στάζι έχει δημιουργήσει ένα παρακράτος τρόμου και χαφιεδισμού. Μέσα σε ένα κλίμα τρομολαγνείας, όλοι είναι «ένοχοι» και όσοι θέλουν να επιβιώσουν πρέπει να γίνουν καταδότες των συνανθρώπων τους. Είναι ενδεικτική μία φράση που ακούγεται στο έργο «εάν μιλήσετε για όσα είδατε ή ακούσατε, να ξεχάσετε τη θέση της κόρης σας στην Ιατρική Σχολή».
Οι κάτοικοι της πόλης επιτηρούνται από 100.000 υπαλλήλους και 200.000 κατασκόπους της Στάζι, της μυστικής αστυνομίας της Ανατολικής Γερμανίας, η οποία έχει ένα καλά δικτυωμένο σύστημα παρακολούθησης των πολιτών και ταυτόχρονα επιβάλλει βασανιστήρια για να φτάσει στην «αλήθεια» που θέλει. Ανάμεσα στους πολλοστούς πράκτορες, βρίσκεται ο ήρωας Γκερντ Βίσλερ (Μ. Μαυροματάκης), ένας αγέλαστος, ανέκφραστος, πιστός στην υπηρεσία του και τους «στόχους» της, μοναχικός πράκτορας, ο οποίος καλείται να παρακολουθήσει, ύστερα από εντολή πολιτικού προσώπου, έναν διάσημο θεατρικό συγγραφέα, τον Γκεόργκ Ντρέιμαν (Φ. Μουρατίδης) και την ηθοποιό φίλη του (Α. Μάσχα). Ο Ντρέιμαν είναι ένας ιδεαλιστής και πιστός στο κομμουνιστικό καθεστώς, ο οποίος επιδιώκει να φέρει στην επιφάνεια στοιχεία για την τρομοκρατική δράση του καθεστώτος. Η νεαρή φίλη του, που έχει παράλληλο δεσμό με τον πολιτικό, είναι μία γυναίκα παθιασμένη με την καριέρα της και εθισμένη στα αντικαταθλιπτικά χάπια.
Οι ηθοποιοί έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό. Ο Φάνης Μουρατίδης είναι ένας ηθοποιός που έχω ξεχωρίσει χρόνια για το ταλέντο του. Ως Ντρέιμαν, απέδωσε άριστα το ρόλο του ιδεολόγου κομμουνιστή, προσηλωμένου στην ιδέα της αλλαγής, αλλά και ταυτόχρονα του ερωτευμένου άντρα που αδυνατεί να πιστέψει ότι η γυναίκα που με τόσο πάθος αγαπάει μπορεί να τον προδώσει. Με το καθαρό και παθιασμένο βλέμμα ενός ιδεολόγου και με την αισθαντική φωνή ενός ερωτευμένου άντρα, μας κράτησε μέχρι τελευταία στιγμή και μας έκανε να ριγήσουμε από συγκίνηση.
Ο Μαυροματάκης με εντυπωσίασε γιατί ένιωθα ότι «μιλάει» ακόμα και με το βλέμμα του. Το βλέμμα του έκρυβε τον τεράστιο πόνο ενός καταπιεσμένου ανθρώπου, ενός «γραναζιού» μίας βρόμικης μηχανής που αφανίζει ζωές, καταστρέφει καριέρες και εκμαυλίζει συνειδήσεις. Με την τελευταία ατάκα του έργου, που ακούγεται από το δικό του στόμα, δάκρυσα….
Η Άννα Μάσχα, σαν βγαλμένη από κάποιο παραμύθι ή καλύτερα αρχαίο μύθο, ψηλόλιγνη, αέρινη, με μία φωνή που σε κάνει να «ραγίζεις», ακροβάτησε ανάμεσα σε εύθραυστες καταστάσεις και ακόμα πιο εύθραυστα συναισθήματα: στον έρωτα, το πάθος, τα πάθη, τη φιλοδοξία, τη ματαιοδοξία, την προδοσία. Γοητευτική και υπέροχη στο ρόλο της.
Ο πολιτικός που υποδύθηκε ο Κώστας Μπερικόπουλος, είχε το βλέμμα ενός ανθρώπου που θέλει να εξουσιάζει τους πάντες και τα πάντα και που νιώθει ότι όλος ο κόσμος του ανήκει. Ένα απεχθές πρόσωπο, το οποίο απέδωσε άψογα ο Κ. Μπερικόπουλος.
Τέλος, ο Γ. Συμεωνίδης, σε πολλαπλούς ρόλους, κατάφερε με άνεση να μπαίνει στην ψυχολογία των διαφορετικών ηρώων που ενσάρκωνε και άλλοτε να γίνεται απεχθής, άλλοτε τρομακτικός κι άλλοτε συμπαθής.
Αξίζουν συγχαρητήρια στους συντελεστές αυτής της αξιόλογης θεατρικής δουλειάς και εύχομαι να μας χαρίσουν και άλλες τέτοιες στιγμές, γιατί το θέατρο είναι πολιτισμός και μέσα από καλές δουλειές αποκομίζουμε πάρα πολλά, «πλουτίζουμε» σε συναισθήματα, αντλούμε ιδέες και μπορούμε να κοιτάξουμε από μία διαφορετική οπτική γωνία τον κόσμο που μας περιβάλλει.
Αυτό που «κρατώ» από το έργο είναι το πόσο αριστοτεχνικά αποτυπώθηκε η σκληρή αλήθεια ενός καθεστώτος τρομοκρατίας και ποια είναι τα κοινά σημεία με τη σημερινή εποχή, όπου ζούμε μεν σε ένα ελεύθερο καθεστώς όπου όλοι οι πολίτες, φαινομενικά τουλάχιστον, εκφράζουμε ελεύθερα τη γνώμη μας, αλλά οι χαφιέδες, οι φαύλοι πολιτικοί, οι διεφθαρμένοι κρατικοί λειτουργοί, δυστυχώς εξακολουθούν να μας απειλούν και να αποτελούν μία τραγική πραγματικότητα στα σύγχρονα κράτη, με τους εναπομείναντες ιδεολόγους να παλεύουν να αλλάξουν μία άθλια κατάσταση….
Το τελικό συμπέρασμα, μήπως δυστυχώς είναι ότι, όσο κι αν προοδεύσουν οι κοινωνίες, όσα επιτεύγματα κι αν λάβουν χώρα, πάντα όνειρα θα γκρεμίζονται, ιδέες θα καίγονται και σημαντικές προσωπικότητες θα αφανίζονται, στο όνομα της αδιαφάνειας, της διαφθοράς και της φαυλότητας, ενώ στο πλαίσιο τέτοιων κοινωνιών, οι ζωές των άλλων πάντα θα αποτελούν το επίκεντρο του ενδιαφέροντος….

Leave a comment

Filed under Θέατρο