Οι σημαντικές απουσίες στη ζωή των νεαρών παραβατών


Παραθέτω ένα απόσπασμα από το σημερινό μας θέμα στο pm με τίτλο Ανθρωποκτονία από αμέλεια: Βιοαφήγηση εγκλείστου στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα (βλ.σχετικά http://www.postmodern.gr/anthropoktonia-apo-ameleia-vioafigis/?fbclid=IwAR3gzVdfD69vW_jc3iGnX_wzBmulZkhPKy3RCsiY0-EQW2R76GiXDBDnkq8), το οποίο θεωρώ ότι μας δίνει το έναυσμα για σκέψη και σοβαρό προβληματισμό.

Ο Mark Johnson, ένας άνθρωπος που βρέθηκε από πολύ νωρίς στους δρόμους της παρανομίας, καταγράφει την εμπειρία του στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του με τον τίτλο, Wasted: A Childhood Stolen, An Innocence Betrayed, A Life Redeemed.

«Ήμουν 8 ετών όταν μέθυσα. Είχα ήδη δει έναν ψυχίατρο επειδή ήμουν βίαιος στο σχολείο. Ο πατέρας μου ήταν βίαιος αλκοολικός, η μητέρα μου ήταν μάλλον ασταθής, και δεν χρειάζεται ένας επιστήμονας για να προβλέψει τι θα ακολουθήσει. Στα είκοσι μου ήμουν παγιδευμένος σε έναν κύκλο εγκλήματος και ναρκωτικών. Ζούσα στους δρόμους και λήστευα για λεφτά.

Οι άνθρωποι που ήταν εκεί για μένα ήταν οι «κολλητοί» μου. Αλλά το να γίνω αποδεκτός στην παρέα τους, σήμαινε κλιμάκωση της βίας και της χρήσης ναρκωτικών ουσιών . Είναι μια τόσο λογική διαδρομή.

Η απάντηση είναι αγάπη και κάποιος να νοιαστεί πραγματικά για σένα. Οι νέοι άνθρωποι αποκρίνονται θετικά σε αυτό. Αυτός που με έσωσε από τους δρόμους ήταν ένας εργαζόμενος της ομάδας δράσης, που έκανε το επιπλέον βήμα μαζί μου. Με αναζήτησε ακόμα και πίσω από τους κάδους σκουπιδιών. Με έβαλε σε ένα κέντρο απεξάρτησης και μάλιστα παραβίασε τους κανόνες για να με κρατήσει εκεί. Αυτό μου έδωσε το χρόνο να καθίσω με εκπαιδευμένους θεραπευτές και να βλέπω όλες τις απατηλές σκέψεις που με βασάνιζαν να φεύγουν.

Πρέπει να κατανοήσουμε το πρόβλημα. Αποκαλώ τους εφαρμόζοντες πολιτικές «έχοντες». Έχουν μεγαλώσει με ισορροπία, με έναν κώδικα αξιών, πιθανώς με δύο γονείς. Παίρνουν αποφάσεις με βάση τη δική τους λογική για μία ομάδα ανθρώπων για τους οποίους δεν γνωρίζουν τίποτα. Υπάρχουν τόσες πολλές συνθήκες που οδηγούν στο έγκλημα των νέων. Μιλήστε με αυτούς τους νέους ανθρώπους και θα σας πουν ότι μεγαλώνουν με την απουσία ενός σημαντικού ενήλικου στη ζωή τους, ότι δεν συμμετείχαν ποτέ σε ό,τι αφορά το σχολείο, ότι μεταφέρουν μαχαίρια για προστασία επειδή φοβούνται. Η άποψή τους για την κοινωνία είναι διαστρεβλωμένη.

Αυτά τα παιδιά χρειάζονται έναν σημαντικό ενήλικο στη ζωή τους. Πρέπει να διδαχθούν θεμελιώδεις αρχές αλληλεπίδρασης μεταξύ τους με υγιή τρόπο. Πρέπει να διδαχθούν τη διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους και τις συνέπειες της συμπεριφοράς» Βλ.σχετικά https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/the-solutions-whats-to-be-done-807437.html).

Κρίνω εξαιρετικά πολύτιμη την κατάθεση και καταγραφή της εμπειρίας των νεαρών παραβατών. Πραγματικά ο λόγος τους είναι συγκλονιστικός και αποτυπώνει τις πιο σκληρές αλήθειες που όμως πρέπει να αντιμετωπίσουμε και να δώσουμε πιο αποτελεσματικές λύσεις.

Το παραπάνω απόσπασμα είναι ενδεικτικό της κατάστασης που καταγράφεται και στην ελληνική πραγματικότητα, πίσω από τα κάγκελα των φυλακών. Οι σημαντικές απουσίες στη ζωή ενός εφήβου δύναται να είναι καταλυτικές για τη ζωή του και την πορεία του ως ενήλικου ατόμου. Η απουσία ενός υγιούς και σταθερού οικογενειακού περιβάλλοντος, η απουσία ενός σχολικού περιβάλλοντος που θα λαμβάνει υπ’ όψιν τις ανάγκες και τα ιδιαίτερα στοιχεία της προσωπικότητας του κάθε νέου ανθρώπου, η απουσία εξειδικευμένης προσέγγισης και κοινωνικής μέριμνας, αποτελούν πολύ σοβαρά στοιχεία που διαδραματίζουν έναν καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα πορεία ζωής αυτών των νέων.

Τα πράγματα είναι πολύ απλά και παραδόξως πολύ σύνθετα στην αντιμετώπισή τους, σε πρακτικό επίπεδο.

Ένα παιδί που δεν πήρε ποτέ αγάπη και ουσιαστικό ενδιαφέρον από κανέναν, που δεν έμαθε ποτέ να εκφράζει τα συναισθήματά του και να διαχειρίζεται τις εκρήξεις θυμού του, που δεν διαγνώσθηκε έγκαιρα μία ενδεχόμενη ψυχοπαθολογία του, που δεν έλαβε μόρφωση και παιδεία και βρέθηκε στην πιο τρυφερή του ηλικία στους δρόμους, ωθούμενο συχνά από τους ίδιους τους γονείς που ήταν βίαιοι ή απόντες, διατρέχει πολύ σοβαρό κίνδυνο να γίνει παραβάτης, να γίνει δούλος των εξαρτήσεων, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη βιοαφήγηση του νεαρού εγκλείστου από το Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα, και να εγκληματήσει. Επομένως, αυτός ο νέος είναι τελικά “θύτης” ή “θύμα”;

Με άλλα λόγια φταίει ο έφηβος που δεν είχε τις αντιστάσεις, το ψυχικό σθένος, να ξεφύγει από αυτόν το φαύλο κύκλο της βίας ή είναι τελικά το θύμα των ακραίων συνθηκών ζωής του από τις οποίες δεν μπόρεσε να ξεφύγει λόγω ηλικίας; Ασφαλώς υπάρχει και ο πολύ σοβαρός αντίλογος που συνοψίζεται στο εξής ερώτημα: όταν αυτός ο έφηβος ή νεαρός ενήλικος εγκληματήσει, πώς πρέπει ως κοινωνία να τον προσεγγίσουμε; Να τον αντιμετωπίσουμε ως δράστη ή ως θύμα στον οποίο αξίζει μία δεύτερη ευκαιρία ζωής, όταν πλέον υπάρχει και μία άλλη οικογένεια που έχει χάσει, τόσο άδικα και βίαια, και το δικό της παιδί; Μία οικογένεια που δεν θα αγκαλιάσει ποτέ ξανά το δικό της παιδί και που η απώλεια του δικού της παιδιού δεν θα μπορέσει ποτέ και με κανέναν απολύτως τρόπο να ξεπεραστεί. Αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο ηθικό δίλιμμα και για εμάς τους ερευνητές που ακούμε και καταγράφουμε τόσο σκληρές εμπειρίες νέων και κατανοούμε τη σοβαρότητα και πολυπλοκότητα του φαινομένου.

Θα τόνιζα στο σημείο αυτό ότι όταν πλέον η κατάσταση εκτροχιαστεί, όταν ο νέος εγκληματήσει και εάν μάλιστα διαπράξει ένα πολύ βίαιο έγκλημα, κατά της ζωής ή/και κατά της γενετήσιας ελευθερίας, είναι πολύ αργά να “ψάχνουμε” για δράστες και θύματα. Το κακό εχει διαπραχθεί και η κοινωνική ευθύνη για τα παιδιά και τους νέους που δεν προλάβαμε και δεν προστατεύσαμε είναι πολύ μεγάλη. Γι’ αυτό αναδεικνύουμε τον σημαντικό ρόλο της πρόληψης, ιδίως σε μία κοινωνία που αλλάζει και υφίσταται ισχυρούς κλυδωνισμούς, με αποτέλεσμα πολλές οικογένειες να αδυνατούν να έχουν μία ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά τους. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προλάβουν ανάλογες καταστάσεις, όχι όμως μόνοι τους και αυθαίρετα αλλά πάντα με τη συμβολή της επιστημονικής κοινότητας και με την καθοδήγηση και μέριμνα της οργανωμένης Πολιτείας.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.