Daily Archives: 08/04/2019

Η δύναμη -και η μαγεία- της γλώσσας

Αγωνία…πολλή αγωνία…δημιουργική αγωνία…

Τελικές, εντατικές, προετοιμασίες για το μάθημα της επόμενης Δευτέρας, 15-4 στο Social Dynamo του Ιδρύματος Μποδοσάκη.

Ελπίζω όλα να πάνε καλά, γιατί είναι και για μένα μια καινούργια, πολύ ενδιαφέρουσα διδακτική και ερευνητική εμπειρία. Το αντικείμενο του πρώτου μας μαθήματος αφορά τη γλώσσα και την προστασία των δικαιωμάτων του ατόμου και των κοινωνικών ομάδων. Κεντρικό μας μήνυμα ότι οι λεκτικές μας επιλογές είναι πολύ σημαντικές. Ειδικότερα, θα εξετάσουμε το πώς η χρήση της γλώσσας μπορεί να οδηγήσει σε στιγματισμό συνανθρώπων μας και σε παραβίαση θεμελιωδών τους δικαιωμάτων και θα προχωρήσουμε σε κατάθεση προτάσεων για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε συνάρτηση με τις γλωσσικές μας επιλογές και τα άπειρα μέσα που παρέχει το γλωσσικό μας σύστημα ώστε να εκφράσουμε βαθύτερες σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα.

Πρόκεται, όπως διαπιστώνετε, για ένα πολύ ιδιαίτερο και ξεχωριστό θέμα. Όταν το συζητήσαμε με το Ίδρυμα Μποδοσάκη, στο πλαίσιο των θεματικών ενοτήτων που θα παρουσιάσουμε, αισθάνθηκα συγκίνηση κι ενθουσιασμό, γιατί είναι ένα θέμα που συνδυάζει τη μεγάλη αγάπη μου για τη γλώσσα και τα γλωσσικά ζητήματα με το πολύ σοβαρό ζήτημα της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Ο τίτλος του Εργαστηρίου μας είναι “Στιγματιστικός Λόγος και Ανθρώπινα Δικαιώματα”. Στη διάρκειά του θα μας δοθεί η πολύτιμη ευκαιρία να εμβαθύνουμε σε ζητήματα γλωσσολογίας, θα εξειδικεύσουμε σε ζητήματα ορολογίας στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, θα ορίσουμε έννοιες και θα τις αναλύσουμε σε μία σειρά θεματικών, μεταξύ των οποίων και ζητήματα εγκληματολογικού ενδιαφέροντος. Θα εξετάσουμε συγκεκριμένα παραδείγματα και θα αναλύσουμε μελέτες περίπτωσης, παρουσιάζοντας good and bad practices, δηλαδή καλές και κακές/μη προτεινόμενες πρακτικές.

Βλ.σχετικά https://www.socialdynamo.gr/event/stigmatistikos-logos-kai-anthropina-dikaiomata/?fbc

Θα τα πούμε αναλυτικά την Δευτέρα 15 Απριλίου στις 3 το μεσημέρι στον φιλόξενο και ζεστό χώρο του Social Dynamo. Αν και έχω πολλή αγωνία, πραγματικά ανυπομονώ!!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

“Χαμένοι” άνθρωποι; “Χαμένες” ζωές;

Δεν νομίζω ότι θα βγει ποτέ από το μυαλό μου το βλέμμα του ανθρώπου που είδαμε την περασμένη Πέμπτη, στο πλαίσιο των συνεντεύξεων με τους αποφυλακισμένους για την έρευνά μας σχετικά με τη γλώσσα της φυλακής, όταν χρησιμοποίησα τη λέξη “μέλλον” και τον ρώτησα πώς σκέφτεται το μέλλον του.

Τρομοκρατήθηκε. Έβαλε το χέρι στο πρόσωπο και ψέλλισε με τρόμο τη λέξη “μέλλον”, απαντώντας ότι δεν θέλει να το σκέφτεται γιατί είναι μαύρο. Εξίσου και όταν μιλούσε για την εμπειρία του εγκλεισμού, έβλεπες πόσο βαθύ είναι το τραύμα.

“Ξεπηδούν από το μυαλό μου οι κακές αναμνήσεις του παρελθόντος. Όλα όσα έζησα στη φυλακή. Το άγριο ξύλο στα ανήλικα. Να σε πετάνε από το κρεβάτι κάθε νύχτα. Να σε στριμώχνουν στη γωνία, για να δούνε ποιος είσαι και τι σχέση έχεις με τις αρχές. Να τσεκάρουν αν είσαι καρφί. Σε βασανίζουν για να δουν αν θα το πεις. Δεν θέλω να τα σκέφτομαι. Με πάνε πίσω οι αναμνήσεις, με πισωγυρίζουν. Δεν θέλω να βλέπω άτομα που κάναμε μαζί φυλακή. Δεν θέλω να πάω πίσω”.

Πώς μπορείς να ξεχάσεις αυτές τις εικόνες, εάν δεν διαχειριστείς το τραύμα; Πώς αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να επανενταχθούν στην κοινωνία και να μιλήσουμε για την “κοινωνική ενσωμάτωση” τους, όπως είναι ο πρωταρχικός στόχος της σωφρονιστικής πολιτικής.

Είναι αδύνατον οι άνθρωποι, με το συγκεκριμένο προφίλ, να επανενταχθούν/ενσωματωθούν στην κοινωνία. Μετά τη φυλακή, στους δρόμους πάλι καταλήγουν να παλέψουν με τους δαίμονές τους. Πού να πάνε άλλωστε; Όταν η ίδια η οικογένεια τους έχει απορρίψει και τα αδέλφια ντρέπονται να κρατήσουν επαφή. Συνήθως μόνο η μητέρα, εάν βρίσκεται στη ζωή, είναι αυτή που έχει την έγνοια, αλλά αδυνατεί να προσφέρει κάτι και να στηρίξει με τρόπο ουσιαστικό.

Άρα, μιλάμε για χαμένους ανθρώπους; Για χαμένες υποθέσεις; Μου έρχεται στο μυαλό η εργασία που κάνει αγαπημένη μου φίλη στην Αγγλία με άστεγους και πόσο οργανωμένες είναι κάποιες δομές, τουλάχιστον όπως μου περιγράφει, ώστε αυτοί οι άνθρωποι πέρα από το καθημερινό φαγητό που ασφαλώς είναι το πρώτο που έχουν ανάγκη, μαθαίνουν πράγματα, αναπτύσσουν δεξιότητες.

Δηλαδή, για να μπορέσουμε να μιλήσουμε, κάποια στιγμή, για κοινωνική ενσωμάτωση πρέπει πρωτίστως να υπάρξει η κατάλληλη προετοιμασία σε πολλά μάλιστα επίπεδα -και σε συναισθηματικό και ψυχολογικό επίπεδο διαχείρισης του τραύματος του εγκλεισμού (εδώ ως ερευνήτρια πήγαινα 3 μήνες κάθε μέρα και δεν άντεχα να ακούω πόρτες να κλείνουν βίαια, ενώ απέφευγα τους κλειστούς χώρους) και του στίγματος της φυλακής, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο να μάθουν, να αποκτήσουν γνώση και δεξιότητες.

Συνοπτικά, να δούνε στην πράξη πώς είναι η “κανονική” ζωή και καθημερινότητα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν μεν σοβαρά προβλήματα αλλά θέτουν στόχους και προσπαθούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, χωρίς να φοβούνται τόσο το αύριο και να το βλέπουν σαν απειλή. Να μάθουν να εξελίσσονται, ζώντας με το παρελθόν τους, ακόμα κι αν η ανάμνηση τους πονάει. Να διαχωρίσουν το παρελθόν από το παρόν και σταδιακά να πιστέψουν ότι μπορεί να υπάρξει και μέλλον.

Αυτό όμως σημαίνει δομές και στελέχωση με αξιόλογο και έμπειρο επιστημονικό προσωπικό. Μέχρι τότε, ό,τι καλό γίνεται για αυτούς τους ανθρώπους οφείλεται σε φορείς και ανθρώπους που καταβάλλουν προσπάθειες για να ρίξουν λίγο φως στην μαύρη (ούτε καν γκρίζα) πραγματικότητα αυτών των “χαμένων” ανθρώπων.

Ίσως, είναι “ψιλά γράμματα” όσα γράφω σε μία κοινωνία με σοβαρά προβλήματα. Είναι όμως μία πραγματικότητα που μας αφορά, γιατί επηρεάζει τη ζωή της ευρύτερης κοινωνίας, ακόμα κι αν κλείνουμε τα μάτια και γυρίζουμε την πλάτη σε ανθρώπους που θεωρούμε “χαμένες υποθέσεις”. Σε “χαμένους” ανθρώπους και “χαμένες” (από τη μοίρα τους;) ζωές!

Κρατώντας στο μυαλό μου τα νεκρά βλέμματα, άδεια από κάθε ανθρώπινο συναίσθημα, θα τονίσω την ανάγκη να κοιτάξουμε, με μεγαλύτερη ευαισθησία και κυρίως ενδιαφέρον, τα παιδιά που γνωρίζουμε ή έχουμε βάσιμες υποψίες ότι βρίσκονται σε κίνδυνο, γιατί εάν η κατάληξή τους είναι οι ουσίες, οι εξαρτήσεις και οι φυλακές, ενδεχομένως να μην υπάρξει ποτέ επιστροφή και να μην τους δοθεί ποτέ δεύτερη ευκαιρία. Μέχρι να φτάσουν όμως εκεί, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια παρέμβασης και αυτό θα πρέπει να είναι το μεγάλο “στοίχημα”, ο πιο σημαντικός στόχος των αρμόδιων φορέων και των ειδικών επί του θέματος επιστημόνων, να μεριμνήσουν πιο οργανωμένα, συστηματικά και συντονισμένα, για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας και την προστασία των ευάλωτων οικογενειών και των παιδιών σε κίνδυνο.

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

The Street Art Project-Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος

Ξεκινάμε την εβδομάδα μας, σε επίπεδο αρθρογραφίας, με ένα διαφορετικό θέμα για να αποφορτιστούμε λίγο από την ένταση των πολύ σκληρών θεμάτων μας που παρουσιάσαμε και θα ακολουθήσουν τις επόμενες εβδομάδες.

Ένα ξεχωριστό θέμα και ένα πολύ ενδιαφέρον Project που διεξάγεται στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος (ΚΕ.Μ.Ε.) παρουσιάζουμε σήμερα στο postmodern.gr και αφορά το Street Art Project.

Απευνθήκαμε στην κ.Κωνσταντίνα-Μαρία Κωνσταντίνου, Δημιουργό-Υπεύθυνη Συντονισμού του Project προκειμένου να το παρουσιάσει στο αναγνωστικό κοινό. Η κ. Κωνσταντίνου μου παραχώρησε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη και -όπως πιστεύω ότι θα διαπιστώσετε κι εσείς διαβάζοντας τη συνέντευξη- μίλησε με πάθος για το Project, τους ερευνητικούς στόχους που έχει θέσει με την ομάδα της, τις δυσκολίες του εγχειρήματος, τις δράσεις τους αλλα και τον πρακτικό τρόπο αξιοποίησης του Project σε πρακτικό επίπεδο, ακόμα και στο πλαίσιο της πρόληψης της νεανικής εγκληματικότητας.

Βλ.σχετικά: http://www.postmodern.gr/the-street-art-project-kentro-meletis-toy-egklimatos/

Να ευχηθώ δυναμική συνέχεια στην ερευνητική ομάδα και πάντα να δίνεται η πολύτιμη ευκαιρία να πραγματοποιούνται αξιόλογες έρευνες!

Καλή εβδομάδα στην υπέροχη παρέα του blog!! Με ωραίες, ενδιαφέρουσες και δημιουργικές στιγμές!

“Do what you love and love what you do”!!

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά