“Δεν θέλω να σκέφτομαι το μέλλον”


“Δεν θέλω να σκέφτομαι το μέλλον, γιατί είναι μαύρο. Δεν έχω καταφέρει τίποτα στη ζωή μου. Δεν έχω τίποτα”.

Βλέμμα κενό. Απελπισία. Αδιέξοδο. Αυτά είδα στα μάτια του πρώτου μας συνεντευξιαζόμενου σήμερα, στο πλαίσιο της επαναληπτικής έρευνάς μας για τη γλώσσα της φυλακής. Ενός ανθρώπου χωρίς οικογένεια, χωρίς έναν φιλικό υποστηρικτικό κύκλο, χωρίς δουλειά, χωρίς τίποτα και κανέναν -να τον περιμένει, να νοιάζεται. Με μία μάνα που μόνον τηλεφωνικώς επικοινωνούν, ενώ τα αδέλφια δεν επιθυμούν καμία επαφή, γιατί ντρέπονται.

Του είπα όμως κάτι και χαίρομαι, γιατί τον έκανε να σκεφτεί θετικά έστω και για λίγο.

“Έχετε κάνει δύο πολύ σημαντικά βήματα στη ζωή σας. Τρία χρόνια έξω από τη φυλακή και προσπάθεια για απεξάρτηση που την συνεχίζετε. Αυτά τα βήματα είναι πολύ σημαντικά και είναι μία ελπίδα”.

“Ναι, είναι”, μου απάντησε, αφού το σκέφτηκε και εκεί κατάλαβα ότι ποτέ δεν είχε δει κάτι θετικό στον εαυτό του, ποτέ δεν είχε βγει από τον φαύλο κύκλο να σκέφτεται τις αποτυχίες της ζωής του και να νιώθει αποτυχημένος. Πιστεύω όμως πραγματικά ότι είναι σημαντικά βήματα για έναν άνθρωπο που από τα 17 του χρόνια και για πολλά χρόνια βρίσκεται στις φυλακές, να μην κάνει υποτροπή και να δίνει έναν αγώνα για να απεξαρτηθεί.

Αναμφίβολα, η ζωή εκτός φυλακής για έναν άνθρωπο που δεν έχει κανέναν δικό του να τον στηρίζει, είναι τρομακτική. Δεν θα έπρεπε κανένας να βρίσκεται σε αυτήν τη θέση. Είναι ευτυχώς ελπιδοφόρο ότι υπάρχουν ακόμα και γι’ αυτούς τους ανθρώπους άλλοι άνθρωποι και κάποιοι φορείς που τους στηρίζουν, τους προσφέρουν ένα πιάτο φαγητό και μία ζεστή κουβέντα. Γιατί ποιος άνθρωπος μπορεί να ζήσει, εντελώς, μόνος;

Δυστυχώς, οι εξαρτήσεις είναι μάστιγα. Αφαιρούν από τον άνθρωπο την αξιοπρέπεια. Αυτό αντιλαμβανόμαστε όταν βλέπουμε αυτά τα κενά βλέμματα. Βλέμματα νεκρά που κάποτε όμως είχαν μέσα τους ζωή.

Αρκετοί όταν μας μιλούν για την εμπειρία της φυλακής, ντρέπονται. Άλλοι μας εξηγούν ότι δεν θέλουν να κάνουν πισωγύρισμα, γιατί τους φέρνει στο μυαλό πολύ κακές αναμνήσεις: άγριο ξύλο (“όταν μπεις στα ανήλικα -εννοεί φυλακές ανηλίκων- σε πετάνε για εβδομάδες κάτω από το κρεβάτι, σε χτυπάνε, για να δούνε τι είσαι, εάν είσαι ρουφιάνος”) , συμπλοκές, αγώνα για επιβίωση σε ένα σκληρό περιβάλλον, στο οποίο οι διαφορετικές ομάδες προσπαθούν να καρπωθούν κάτι προς το συμφέρον τους. “Να βγάλουμε το χαρτζιλίκι μας μέσα στη φυλακή. Αυτός είναι ο βασικός σκοπός μας”, επισημαίνουν χαρακτηριστικά, εξηγώντας μας τις τακτικές που υιοθετούνται στη φυλακή.

Μία γυναίκα αντέδρασε “είναι δική μου η εμπειρία της φυλακής, είναι δική μου η γλώσσα και δεν θέλω να την μοιραστώ. Είναι ο δικός μου μικρόκοσμος”, θεωρώντας ότι είναι μία είδους “εισβολή” σε κάτι δικό της που θέλει να κρατήσει μόνο για εκείνην που έζησε αυτή την επώδυνη εμπειρία του εγκλεισμού και ασφαλώς μιλάμε μόνο με όσους συναινούν.

Οι περισσότεροι όμως, όταν αποφασίσουν να μιλήσουν, έχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα να μας πουν. Σίγουρα υπάρχει και ο σκληρός, ανάλγητος, τύπος που δεν θεωρεί έγκλημα ό,τι έχει κάνει, ακόμα κι όταν έχει διαπράξει μία βαρύτατη ποινικά πράξη. Η πλειοψηφία όμως των ατόμων, με τους οποίους έχουμε συνομιλήσει είναι άνθρωποι από δυσλειτουργικές οικογένειες, με τραυματικά παιδικά και εφηβικά χρόνια, που έγιναν υποχείρια της εξάρτησής τους και βρέθηκαν σε δρόμους χωρίς επιστροφή. Δυστυχώς, ο κόσμος της φυλακής στα καταστήματα κράτησης της σύγχρονης εποχής έχει σκληρύνει και το έγκλημα λαμβάνει, διεθνώς, πιο σκληρές και επικίνδυνες διαστάσεις.

Τον δεύτερο συνεντευξιαζόμενο μας, σήμερα, τον αποκαλούμε με τον συν-ερευνητή “intellectual”. Ένας πνευματώδης άνθρωπος, με ωραίο λόγο που έχει διαβάσει πολλά βιβλία μέσα στις φυλακές και σίγουρα διαφέρει από τον συνήθη τύπο κρατουμένου. Μας διηγήθηκε μάλιστα πολύ ενδιαφέρουσες ιστορίες του παρελθόντος, καθώς έχει πολλά χρόνια που έχει αποφυλακιστεί.

Τι κρατάω στο τέλος της ημέρας;

Σημαντικές ανθρώπινες ιστορίες και έναν μικρόκοσμο, με πολυσύνθετες διαστάσεις και προεκτάσεις, οι οποίες παρουσιάζουν πολύ μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον. Συνεχίζουμε!!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας, Ζητήματα Κοινωνικά

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.