New Media Age: παγίδες και προκλήσεις


New Media Age

Αποτελεί αδιαμφησβήτητο γεγονός ότι διανύουμε την νέα εποχή δημοσιογραφίας/new media age. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι τα εξής:
• Υψηλή ταχύτητα μετάδοσης της είδησης.
• Διαθεσιμότητα πηγών.
• Πληθώρα πηγών.
• Ανάδυση νέων μορφών δημοσιογραφίας, όπως είναι η λεγόμενη «δημοσιογραφία των πολιτών».
• Ποικιλομορφία κοινού.

Είναι επίσης σαφές ότι τα ΜΜΕ διεθνώς αλλά δυστυχώς και στην ελληνική πραγματικότητα συρρικνώνονται, με αποτέλεσμα οι νέας γενιάς δημοσιογράφοι να έρχονται αντιμέτωποι με μια πολύ σκληρή επαγγελματική πραγματικότητα.

Ωστόσο, το θετικό στοιχείο που πρέπει να κρατήσουν στο μυαλό, σε αυτό το γκρίζο τοπίο, είναι ότι πάντα μέσα από μεγάλες κρίσεις δύναται να προκύψουν καινούργιες προκλήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους μπορεί να μετατραπούν σε “δυνατές ευκαιρίες” για τους νέους δημοσιογράφους.

Είναι αναγκαίο, συνεπώς, να προσαρμοστούν στα καινούργια δεδομένα οι σύγχρονοι δημοσιογράφοι και να αναζητήσουν καινοτόμους τρόπους ώστε να κεντρίσουν το ενδιαφέρον του κοινού. Σίγουρα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε αυτό το πλαίσιο δύναται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στα χέρια των επαγγελματιών δημοσιογράφων, όπως ήδη γίνεται με τους αποκαλούμενους citizen journalists, δηλαδή πολίτες που με τα απλά τεχνολογικά μέσα που έχουν στα χέρια τους-από την κάμερα ενός απλού μέχρι ενός πιο εξελιγμένου κινητού τηλεφώνου- καταγράφουν και μεταφέρουν σε ένα ευρύ κοινό πληροφορίες από καταστάσεις και περιστατικά που βιώνουν.

Ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως game changer

Τα social media χαρακτηρίζονται στη διεθνή έρευνα ως “game-changer”. Η δημοσιογραφία των πολιτών»/citizen journalism ή αλλιώς συμμετοχική δημοσιογραφία/participatory journalism επιδρά και στον τρόπο άσκησης του αστυνομικού ρεπορτάζ. Εάν μάλιστα λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι πολίτες συχνά γίνονται αυτόπτες μάρτυρες έκτακτων γεγονότων/breaking news, καταλαβαίνουμε ότι είναι εύκολο για αυτούς να καταγράψουν τα γεγονότα, όπως τα ζουν, τη στιγμή μάλιστα που τα γεγονότα εξελίσσονται και στη συνέχεια να ανεβάσουν φωτογραφίες ή/και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πρωτίστως στο facebook και στο instagram.

Είναι αξιοσημείωτο ότι το 2009, μέσα σε λίγα λεπτά από την προσθαλάσσωση της πτήσης 1549 της US Airways στον ποταμό Hudson της Νέας Υόρκης, τα social media παρουσίασαν εκτενώς την είδηση. Μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, «τιτιβίσματα»/ tweets στο Twitter, φωτογραφίες από κινητά τηλέφωνα και βίντεο σχετικά με την θρυλική, όπως χαρακτηρίστηκε, προσθαλάσσωση είχαν γεμίσει όλο το Διαδίκτυο, δίνοντας ουσιαστικά πρώτα την έκτακτη είδηση.

Το τρομοκρατικό χτύπημα στη Βοστόνη τον Απρίλιο του 2013, στο πλαίσιο του Μαραθωνίου, ήταν ένας «σταθμός» που σηματοδότησε ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ασκείται σήμερα η δημοσιογραφία. Εκτεταμένο υλικό βγήκε εκείνη την περίοδο στη δημοσιότητα και αξιοποιήθηκε από τους επαγγελματίες δημοσιογράφους που δεν είχαν άμεση πρόσβαση στα γεγονότα. Ωστόσο, πρέπει να σημειώσω ότι φωτογραφίες που ανέβηκαν στα social media στοχοποίησαν και αθώους πολίτες, κυρίως έγχρωμους, φέρνοντας στο φως προκαταλήψεις αλλά και ένα άλλο εξίσου σοβαρό ζήτημα: το ότι ο πολίτης-δημοσιογράφος δεν είναι επαγγελματίας. Επομένως, δεν έχει ούτε την ειδική γνώση, ούτε την κατάλληλη εκπαίδευση να φιλτράρει τις πληροφορίες και να διακρίνει σε ένα συμβάν την πραγματική είδηση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασκήσει με τρόπο ολοκληρωμένο, με ακρίβεια και επαγγελματική συνέπεια, τη δημοσιογραφία και όλα όσα επιτάσσει ο δημοσιογραφικός ρόλος.

Όσον αφορά την ελληνική πραγματικότητα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραμάτισαν καθοριστικά ρόλο μετά τη δολοφονία του έφηβου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου στις 8/12/2008 από τις σφαίρες του ειδικού φρουρού. Παρείχαν στο κοινό συνεχή ενημέρωση, ιδίως στις πρώτες ώρες όπου το θέμα υποβιβάστηκε από τα παραδοσιακά μίντια και μάλιστα συνέβαλαν στο να οργανωθούν πανελλαδικά συλλαλητήρια.

Δημοσιογραφία πολιτών: πώς μπορεί να λειτουργήσει θετικά;

Η δημοσιογραφία των πολιτών είναι μια πραγματικότητα που δεν μπορεί ούτε να αλλάξει, ούτε να περάσει απαρατήρητη. Μπορεί να λειτουργήσει θετικά, παρέχοντας στον επαγγελματία δημοσιογράφο επιπρόσθετο υλικό, αλλά και ευκαιρίες για ανάδειξη νέων ζητημάτων και καινούργιων προσεγγίσεων των θεμάτων που ενδιαφέρουν ευρέως το κοινό. Στο βαθμό όμως όπου ο επαγγελματίας δεν χρησιμοποιεί άκριτα το υλικό, ούτε βασίζει όλο το ρεπορτάζ του στο υλικό που λαμβάνει από τους πολίτες δημοσιογράφους. Στη δημοσιογραφία απαιτείται μέτρο και ισορροπία, ενώ η δημοσιογραφική έρευνα είναι αναγκαία.

Πολύ πιο αναλυτικά και με συγκεκριμένα παραδείγματα θα συζητήσουμε το θέμα την Παρασκευή στο πλαίσιο του σεμιναριακού μας μαθήματος στο Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος, προτού υποδεχτούμε την Senior Editor του CNN Greece, κ. Ειρήνη Ανδρουλάκη, η οποία θα μας μιλήσει για τις προοπτικές του σύγχρονου δημοσιογράφου στην νέα εποχή δημοσιογραφίας. Ανυπομονούμε ασφαλώς να ακούσουμε την κ. Ανδρουλάκη και να της θέσουμε ερωτήματα. Το μάθημά μας θα ολοκληρωθεί με τη χριστουγεννιάτικη γιορτή μας!!

Σύντομα τα νέα μας και πλούσιο υλικό από το Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος και το σεμινάριο μας!! Για σχόλια, ερωτήματα, σκέψεις και ιδέες σας, μπορείτε να μου στείλετε μήνυμα στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s