Η τεράστια δύναμη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως εργαλείο αντεγκληματικής πολιτικής;


Η τεράστια δύναμη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι αδιαμφισβήτητη. Αναδείχθηκε και μέσα από το άρθρο εγκληματολογικής ανάλυσης που έγραψα για την Ασπασία, το οποίο μέσα σε λίγες ώρες διαβάστηκε πάνω από 1.000 αναγνώστες του ιστολογίου και εξακολουθεί να διαβάζεται με ενδιαφέρον, εάν κρίνω από τα στατιστικά στοιχεία αλλά και τα μηνύματα που λαμβάνω από Ελλάδα και Κύπρο.

Αυτό μου δείχνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να περάσουν σημαντικά μηνύματα μέχρι τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, καθώς πλέον η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων -ακόμα και μεγαλύτερης ηλικίας πλέον- χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως το facebook και το twitter. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι φορές που οι χρήστες του διαδικτύου ωθούνται σε συγκεκριμένες δράσεις που οργανώνονται από τα μέσα. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα ξεκίνησε το φαινόμενο της ανάδειξης ενός θέματος -όχι από τα συμβατικά μέσα αλλά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης- και οργάνωσης συλλαλητηρίων σε όλη την Ελλάδα το 2008 με την υπόθεση Γρηγορόπουλου.

Επομένως, το σημείο που θέλω να αναδείξω με το σημερινό μου κείμενο -ή καλύτερα το ερώτημα που θα ήθελα να θέσω- είναι το εξής “θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως εργαλείο αντεγκληματικής πολιτικής, δεδομένης της τεράστιας δύναμης που έχουν και της δυνατότητας χρήσης τους από μεγάλα τμήματα του πληθυσμού;”.

Να δώσω ένα ενδεικτικό παράδειγμα: σε μια αντίστοιχη υπόθεση οικογενειακού δράματος, όπως αυτήν που βίωσε η μητέρα της Ασπασίας, κ. Σπυριδούλα Φατούρου, όταν μια γυναίκα είναι θύμα κακοποίησης (σωματικής/λεκτικής/ψυχολογικής) και καταγγέλλει τα περιστατικά, αλλά εξακολουθεί να αισθάνεται ότι κινδυνεύει η ίδια ή/και τα παιδιά, πιστεύω ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένα ισχυρότατο “κοινωνικό δίχτυ προστασίας” ώστε ακόμα και όταν οι δομές του κράτους υπολειτουργούν, να μπορεί να βρίσκει ένα “καταφυγιο”. Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, να μπορεί η κάθε γυναίκα χρησιμοποιώντας τη δύναμη του μέσου, να περάσει το μήνυμά της, να ζητήσει προστασία και καθοδήγηση προκειμένου να ξέρει πώς μπορεί να αντιδράσει και πού πρέπει να κατευθυνθεί για να βρει εξειδικευμένη βοήθεια. Ταυτόχρονα η δύναμη του μέσου θα κάνει τη γυναικα να νιώσει πιο ασφαλής και δύναται να αποτρέψει ενέργειες εις βάρος της οικογένειας. Γιατί είναι σίγουρο ότι ο φόβος “γεννά” περισσότερη βία, καθώς ο φόβος του θύματος “τρέφει τη δίψα” του θύτη εντείνοντας ακραίες συμπεριφορές. Ασφαλώς, είναι σκόπιμο οι ενέργειες να γίνουν οργανωμένα και συντονισμένα για να οδηγήσουν σε κάποιο θετικό δρόμο και να έχουν αποτέλεσμα.

Εδώ πολύ σημαντικός είναι και ο ρόλος του κοινωνικού περιβάλλοντος και η επίδραση που ασκεί στο θύμα, όπως είδαμε αναλυτικά στην υπόθεση της Ασπασίας. Οι κάτοικοι, ιδίως των τοπικών κοινοτήτων, πρέπει να ενημερωθούν μέσα από ομιλίες για το πώς οφείλουν να αντιδράσουν όταν βλέπουν να διαπράττονται δίπλα τους περιστατικά βίας και επιθετικότητας κατά γυναικών, παιδιών κλπ. Είναι επιτακτική ανάγκη να λάβουν χώρα ενημερωτικές διαλέξεις, ώστε να κατανοήσει το ευρύ κοινό ότι είναι συνένοχη και μπορεί να έχει, πέρα από την ηθική ευθύνη, και ποινική ευθύνη εάν συγκαλύπτει τέτοιες ακραίες συμπεριφορές ή/και βοηθάει άμεσα ή έμμεσα το θύτη “ενισχύοντας” τις βίαιες συμπεριφορές. Η κοινωνική παθογένεια πρέπει να καταπολεμηθεί από την οργανωμένη Πολιτεία, καθώς έχουμε δει και σε άλλες πολύκροτες υποθέσεις να οδηγεί σε προβληματικές συμπεριφορές, ακόμα και σε εγκληματικές ενέργειες.

Συνοψίζοντας, πιστεύω ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που στο πλαίσιο της ψηφιακής εποχής της δημοσιογραφίας αποτελούν σημαντικό εργαλείο δουλειάς του δημοσιογράφου, διεθνώς, μπορούν να αποτελέσουν εργαλείο πρόληψης του εγκλήματος, μέσα από συγκεκριμένες και συντονισμένες δράσεις που οι αρμόδιοι ασφαλώς φορείς οφείλουν να οργανώσουν. Ειδικά, σε μια κοινωνία όπως η ελληνική όπου δυστυχώς η μέριμνα μέσα από ειδικούς φορείς και υποδομές είναι ελλιπής, καθώς δεν υπάρχουν και οι αντίστοιχοι πόροι. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δίνουν δύναμη και μπορούν να αξιοποιηθούν θετικά ακόμα κι από την επιστήμη, αρκεί να υπάρχει η διάθεση, οι ιδέες και να γίνει συντονισμένη και συστηματική προσπαθεια.

Όσον αφορά την υπόθεση της Ασπασίας που με απασχόλησε στο ιστολόγιο με σειρά άρθρων, με την Άσπα και τη μητέρα της Σπυριδούλα είμαστε πια “οικογένεια”.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s