Υπόθεση Casey Anthony: καταδικάστηκε από τα μίντια, αθωώθηκε από το δικαστήριο


Μια πολύκροτη υπόθεση που απασχόλησε εντονότατα τα διεθνή εγκληματολογικά και ποινικά χρονικά, ενώ εξακολουθεί να προβληματίζει με ορισμένα σκοτεινά σημεία της μέχρι σήμερα είναι η υπόθεση Casey Anthony: μια υπόθεση που έχει αποτελέσει αντικείμενο διερεύνησης και στο πλαίσιο των διαλέξεων μου στη θεματική “Μίντια και Έγκλημα”, τόσο για το εγκληματολογικό της ενδιαφέρον, όσο και για το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον, καθιστώντας εμφανές το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην άποψη του κοινού για την εξέλιξη της υπόθεσης και την ετυμηγορία του δικαστηρίου.

Αυτή η τεράστια διάσταση απόψεων μεταξύ κοινού που ενημερωνόταν από τα μίντια και ειδικών δημιουργεί έναν προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο κάλυψης υποθέσεων υψηλού εγκληματολογικού ενδιαφέροντος από τα μίντια, δεδομένου ότι και σε άλλες περιπτώσεις -διεθνώς αλλά και στα ελληνικά ποινικά χρονικά- έχει παρατηρηθεί αυτό το φαινόμενο.

Σαφώς, τα ΜΜΕ οφείλουν να σεβαστούν τη λεπτή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ενημέρωση του κοινού και την “τηλε-δίκη” προτού αποφανθεί τελεσίδικα το δικαστήριο, κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται, καθώς συχνά οι δημοσιογράφοι σπεύδουν να καταδικάσουν χωρίς να γνωρίζουν όλα τα στοιχεία της υπόθεσης και -το κυριότερο- χωρίς να έχουν τις ειδικές νομικές γνώσεις να το κάνουν αυτό. Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι σε ορισμένες πολύκροτες υποθέσεις το κοινό πιστεύει ότι μια υπόθεση θα εξελιχθεί πολύ διαφορετικά από τον τρόπο με τον οποίο, τελικά, απονέμεται η δικαιοσύνη στα δικαστήρια.

Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε περιπτώσεις που οι δημοσιογράφοι, με την έρευνά τους, φέρνουν στο φως πολύ σημαντικά στοιχεία για μια υπόθεση, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη απονομή της δικαιοσύνης. Αυτός, άλλωστε, είναι και ο ρόλος του δημοσιογράφου-ερευνητή: να ανακαλύπτει και να ρίχνει φως σε σκοτεινές πτυχές πολύ σοβαρών υποθέσεων που απασχολούν τις κοινωνίες. Βέβαια, για να επιτευχθεί το παραπάνω είναι αναγκαίο να προχωρήσει ο δημοσιογράφος σε βαθύτερη έρευνα και να μη μένει στην επιφάνεια και σε εντυπωσιασμούς.

Ας δούμε όμως, τώρα, την υπόθεση που συγκλόνισε το κοινό, αλλά τελικά προσεγγίστηκε πολύ διαφορετικά από τους ειδικούς: πριν από πέντε χρόνια, η Casey Anthony, η οποία παρουσιάστηκε από τα αμερικανικά μίντια σαν ένα “ανθρωπόμορφο τέρας” και κατέληξε να είναι η πιο μισητή γυναίκα στις ΗΠΑ, αθωώθηκε από το δικαστήριο της Φλόριντα για τη δολοφονία της δίχρονης κόρης της, Caylee. Η Casey Anthony, μια νεαρή όμορφη Αμερικανίδα, προκαλεί με τη στάση ζωής της και χαρακτηρίζεται από τα μίντια “δολοφόνος”.

Στις 16 Ιουλίου 2008 η μητέρα της Casey και γιαγιά της δίχρονης Caylee δηλώνει στην αστυνομία την εξαφάνιση της εγγονής της, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι η κόρη της δεν της επιτρέπει να την δει για παραπάνω από ένα μήνα, προφασιζόμενη διάφορες δικαιολογίες, τις οποίες η γιαγιά αδυνατεί να πιστέψει. Η Casey αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι η κόρη της, την οποία μεγάλωνε μόνη με τους παππούδες (η ταυτότητα του πατέρα παραμένει άγνωστη) αγνοείται εδώ και ένα μήνα, αλλά κατηγορεί τη νταντά για απαγωγή. Κατονομάζει, μάλιστα, τη νταντά, η οποία είναι υπαρκτό πρόσωπο, αλλά αποδεικνύεται ότι ουδεμία σχέση έχει με την οικογένεια Anthony. Η συγκεκριμένη γυναίκα, όπως ήταν φυσικό, υπέβαλε μήνυση καθώς το όνομά της ενεπλάκη σε μια τόσο σοβαρή υπόθεση. Παράλληλα, αποδεικνύεται ότι η Casey Anthony έλεγε διάφορα άλλα ψέματα, όπως για το πού εργαζόταν κ.λπ.

Μια εκτεταμένη εγκληματολογική έρευνα ξεκινά για να εντοπιστεί η μικρή, αλλά θα χρειαστεί να περάσουν 4 ολόκληρες μήνες για να βρεθεί λίγο φως στην άκρη του τούνελ. Τυχαία, το Δεκέμβριο του 2008 ένας εργάτης εντοπίζει κρυμμένα οστά σε μια δασώδη περιοχή κοντά στο σπίτι της Casey Anthony. Σύμφωνα με τις αρχές, το σώμα του παιδιού πρέπει να είχε καλυφθεί με κολλητική ταινία! Πέρασε ακόμα μια εβδομάδα για να διαπιστωθεί ότι πραγματικά επρόκειτο για την άτυχη Caylee, η οποία μόλις στα δύο χρόνια της ζωής της είχε βρει φρικτό θάνατο…

Ξεκίνησε η δίκη, η κατηγορούσα αρχή επιδιώκει την πιο βαριά τιμωρία -την θανατική καταδίκη- της Casey Anthony. Το στοιχείο που προσπάθησε να αποδειχθεί στο δικαστήριο και σε αυτήν ακριβώς τη γραμμή κινήθηκαν και προέβαλαν τα ΜΜΕ ήταν ότι αυτή η γυναίκα ήθελε να κάνει τη ζωή της “μια καλή ζωή, με ξέφρενα πάρτι και διασκέδαση”, επομένως το παιδί της στεκόταν εμπόδια σε αυτό. Έδωσαν, ασφαλώς, έμφαση στα ψέματά της που παρακώλυσαν το έργο της αστυνομίας. Εξίσου και οι δημοσιογράφοι την παρουσίασαν “μητέρα-τέρας”, φέρνοντας στο φως της δημοσιότητας φωτογραφίες της από τα social media, οι οποίες την απεικόνιζαν σε πάρτι να διασκεδάζει μέχρι τελικής πτώσεως και να συμμετέχει σε διαγωνισμό ομορφιάς την χρονική περίοδο όπου το παιδί της αγνοούταν.

Η υπερασπιστική γραμμή που ακολουθήθηκε, από την άλλη μεριά, στηρίχτηκε στο ότι το γεγονός πως ήθελε να γλεντήσει τη ζωή της, όπως πολλές κοπέλες, δεν αποδεικνύει, σε καμία περίπτωση, την πρόθεσή της να σκοτώσει το παιδί της. Η υπόθεση πήρε και μια διαφορετική τροπή, όταν έγινε εκτενής λόγος στο δικαστήριο για την κακοποίηση που είχε υποστεί η Casey από πολύ κοντινό πρόσωπο της οικογένειάς της. Με αυτό τον τρόπο, ο δικηγόρος της ήθελε να δείξει ότι ήταν κι εκείνη ένα ψυχικά τραυματισμένο παιδί.

Κι ενώ το αμερικανικό κοινό παρακολουθούσε, κυριολεκτικά καθηλωμένο στις τηλεοπτικές και διαδικτυακές οθόνες και διάβαζε μανιωδώς τις εφημερίδες για την υπόθεση, για την οποία τα μίντια είχαν ήδη βγάλει καταδικαστική απόφαση ότι “μια μητέρα που γλεντάει και δεν ενδιαφέρεται να βρει το παιδί της, το έχει σίγουρα σκοτώσει”, οι ένορκοι δεν πείσθηκαν από τα στοιχεία που είχαν στη διάθεσή τους και κατέληξαν στην ετυμηγορία “αθώα για τη δολοφονία της κόρης της”. Μια ετυμηγορία που σόκαρε το αμερικανικό κοινό και προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση.

Ειδικότερα, το δικαστήριο δέχτηκε ότι δεν υπήρξε καν φόνος, αλλά πνιγμός της μικρής στην πισίνα του σπιτιού, από ατύχημα, και πανικόβλητη η μητέρα, με τη βοήθεια του πατέρα της (ο οποίος το αρνήθηκε στην κατάθεσή του) όταν εντόπισαν στην πισίνα το άψυχο σώμα, προσπάθησαν να καλύψουν το θάνατο για να μην κατηγορηθούν. Έτσι λοιπόν η Casey Anthony, το 2011, καταδικάζεται σε 4 μόνο χρόνια φυλάκισης για ψευδορκία και παρακώλυση του έργου της αστυνομίας, γλιτώνοντας κυριολεκτικά το θάνατο. Το 2014 αποφυλακίσθηκε και πλέον ζει τη ζωή της, ελεύθερη απασχολώντας κατά καιρούς τα ΜΜΕ λόγω της ιδιαιτερότητας της υπόθεσής της.

Ένα φλέγον ερώτημα που τίθεται, εδώ, είναι εάν τα μίντια παρουσίασαν την υπόθεση σαν show, δίνοντας εσκεμμένα έμφαση μόνο στην μια μόνο διάσταση της υπόθεσης, η οποία κρατούσε αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού και αφορούσε τη “μάνα που διασκεδάζει και παραμελεί το παιδί”, χωρίς ωστόσο να εξηγήσουν στο κοινό πως ό,τι είναι ηθικά κατακριτέο και καταδικαστέο δεν επαρκεί για να οδηγήσει στην θανατική καταδίκη.

Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να τονίσω ότι, αναμφισβήτητα, πρόκειται για μια υπόθεση που σοκάρει καθώς αφορά το βίαιο θάνατο ενός 2χρονου παιδιού και προκαλεί (δικαιολογημένα) αντιδράσεις για τον (ηθικό) ρόλο μιας μητέρας. Στοιχεία, εν τούτοις, που ακόμα κι αν υπερπροβάλλονται από τα μίντια, δεν αξιολογούνται με τον ίδιο τρόπο ποινικά. Αυτό είναι ένα σημείο που οφείλουν να προσέξουν και στη χώρα μας οι αστυνομικοί συντάκτες και να το αναδείξουν μέσα από το ρεπορτάζ τους, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι δεν έχει δικαίωμα ο δημοσιογράφος να αναδεικνύει και άλλες πτυχές μιας πολύκροτης υπόθεσης. Αντίθετα, είναι δικός του ρόλος να κάνει έρευνα και να φέρνει στο φως και άλλες σκοτεινές πλευρές που ενδεχομένως δεν έχουν γίνει αντιληπτές ή δεν έχουν αξιολογηθεί, όπως θα έπρεπε, από τις αρμόδιες αρχές. Πάντοτε όμως αυτή η δημοσιογραφική διερεύνηση πρέπει να γίνεται με νηφαλιότητα, υπευθυνότητα και να βασίζεται σε στοιχεία που προκύπτουν από ενδελεχή έρευνα και όχι κρίσεις που στηρίζονται στο συναίσθημα και την παρόρμηση της στιγμής, γιατί με αυτό τον τρόπο και το ευρύ κοινό δύναται να παραπλανηθεί.

Συνοψίζοντας, θα έλεγα ότι ο προβληματισμός είναι μεγάλος σε ανάλογες υποθέσεις και η δουλειά που καλείται να κάνει ο δημοσιογράφος ενημερώνοντας το κοινό μέσα στα όρια της δεοντολογίας και του σεβασμού στο νόμο, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτοντας στοιχεία, είναι απαιτητική και την ίδια στιγμή συναρπαστική! Επομένως, μια ακόμα φορά θα τονίσω ότι η γνώση του αντικειμένου είναι δύναμη για το δημοσιογράφο που καλύπτει δύσκολες υποθέσεις με αμφιλεγόμενα σημεία, ώστε να καταστεί ικανός να τις προσεγγίσει πολύ πιο αποτελεσματικά.

Πηγή
http://edition.cnn.com/2014/07/03/justice/casey-anthony-today/

casey-anthony-trial
H φωτογραφία αντλείται από την ιστοσελίδα http://www.nydailynews.com/entertainment/casey-anthony-living-bored-old-person-life-article-1.2700074

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s