Υπόθεση δολοφονίας Εύης Γατίδου: αναπάντητα ερωτήματα και μια εγκληματολογική ανάλυση


Το φάκελο μιας πολύ σκοτεινής υπόθεσης σχετικά με ένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί στην Ελλάδα άνοιξε χθες το βράδυ, 3/6/2016, η τηλεοπτική εκπομπή Σε Πρώτο Πλάνο και η δημοσιογράφος Κατερίνα Αντωνοπούλου. Πρόκειται για την υπόθεση δολοφονίας της 21χρονης φοιτήτριας Ιατρικής, Εύης Γατίδου, η οποία τον Σεπτέμβριο του 1997 βρέθηκε κατακρεουργημένη στο κρεβάτι του σπιτιού που νοίκιαζε στη Λάρισα.

Η αγριότητα του εγκλήματος έγκειται σε δύο κυρίως στοιχεία, πρώτον στον τρόπο τέλεσης του εγκλήματος, καθώς το θύμα δολοφονήθηκε με 104 μαχαιριές, οι περισσότερες εκ των οποίων στο μέρος της καρδιάς και οι υπόλοιπες στον τράχηλο, στην πλάτη και σε άλλα σημεία του σώματός της, ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι με ένα μαξιλάρι ο δράστης της είχε πιέσει το πρόσωπο ώστε να εξαλείψει και την απειροελάχιστη περίπτωση να επιβίωνε η κοπέλα. Το δεύτερο στοιχείο που καταδεικνύει την αγριότητα του εγκλήματος αφορά το χρόνο διάπραξης του, δεδομένου ότι σύμφωνα με τον ιατροδικαστή πρέπει να ήταν ένας αργός και βασανιστικός θάνατος, ο οποίος διήρκησε τουλάχιστον μισή ώρα και ο δράστης πρέπει να κυνήγησε το θύμα από το καθιστικό μέχρι την κρεβατοκάμαρα, όπου βρέθηκε τελικά σφαγμένη και γυμνή, χωρίς ωστόσο να έχει κακοποιηθεί σεξουαλικά.

Η υπόθεση εξελίχθηκε και σε “δικαστικό θρίλερ”. Όπως ενημερωνόμαστε από το αστυνομικό ρεπορτάζ, η υπόθεση αρχικά μπήκε στο αρχείο από τον εισαγγελέα στις 13 Οκτωβρίου 1999, αφού από την αστυνομική έρευνα δεν προέκυψε κατηγορία κατά οποιουδήποτε προσώπου. Ο φάκελος της υπόθεσης ανασύρθηκε από το αρχείο, έγινε τακτική ανάκριση και το 2003 με το βούλευμα 558/2003 του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Λάρισας, παραπέμφθηκε για πρώτη φορά ένα άτομο για δίκη για τη δολοφονία. Το πρόσωπο αυτό που εκείνη την περίοδο εργαζόταν ως διανομέας τοπικής εφημερίδας είχε γνωριστεί με τη φοιτήτρια στην Ευαγγελική Εκκλησία Λάρισας, όπου εκκλησιάζονταν και οι δύο. Οι υποψίες “έπεσαν” πάνω του, καθώς φέρεται να την “πολιορκούσε” επίμονα και να της έχει κάνει τρεις προτάσεις γάμου, τις οποίες εκείνη είχε απορρίψει εκφράζοντας ταυτόχρονα κάποιες ανησυχίες στην επιστήθια φίλη της σχετικά με την επιμονή του συγκεκριμένου ατόμου να συνδεθούν συναισθηματικά και να προχωρήσουν σε γάμο (να διευκρινίσω ότι σύμφωνα με την πίστη του ήταν κατά των προγαμιαίων σχέσεων).

Ένα δεύτερο επιβαρυντικό στοιχείο αφορούσε το ότι χρησιμοποιούσε χαρτοκόπτη στη δουλειά του, ο οποίος θεωρήθηκε όργανο του εγκλήματος. Ωστόσο, αυτό που πρέπει να σημειώσω είναι ότι υπήρξαν ισχυρές αμφιβολίες για το χρόνο θανάτου της φοιτήτριας, γιατί δυστυχώς δεν υπήρξε άμεση κινητοποίηση. Οι αμφιβολίες για το χρόνο τέλεσης του φόνου (ο κατηγορούμενος παρουσίασε ακλόνητο άλλοθι για όλες τις ημέρες, με εξαίρεση τη νύχτα του Σαββάτου, χρόνος όμως που αμφισβητήθηκε από το δικαστήριο ότι κατά τη διάρκεια του οποίου διαπράχθηκε το έγκλημα), σε συνδυασμό με την πλημμελή αστυνομική έρευνα σύμφωνα με όσα καταγγέλλει η οικογένεια του θύματος αλλά και ο ιατροδικαστής, είχαν ως αποτέλεσμα μέχρι και σήμερα να μιλάμε για έναν “άλυτο γρίφο”: η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη, καθώς δεν έχει βρεθεί ο δράστης και δεν έχει επιβληθεί ποινή. Δυστυχώς, ο τόπος του εγκλήματος (crime scene) που θα μπορούσε να αποκαλύψει το δολοφόνο δεν ερευνήθηκε, όπως έπρεπε, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η οικογένεια.

Ας δούμε πιο συγκεκριμένα πώς εξελίχθηκε δικαστικά η υπόθεση: έγινε έφεση κατά του βουλεύματος και με άλλο βούλευμα, το 157/2004, το Συμβούλιο Εφετών Λάρισας παρέπεμψε οριστικά τον κατηγορούμενο σε δίκη. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έγινε το 2005 στον Βόλο και το ΜΟΔ Βόλου, ομόφωνα με ψήφους 7- 0, καταδίκασε τον κατηγορούμενο και του επέβαλε ποινή ισόβιας κάθειρξης για τον φόνο της φοιτήτριας. Τον Ιανουάριο του 2007 το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Λάρισας, τον αθώωσε ομόφωνα, με ψήφους 7- 0, ανατρέποντας πλήρως την πρωτοβάθμια απόφαση. Στη συνέχεια, έγινε η πρώτη αναίρεση στον Άρειο Πάγο που έγινε δεκτή και τον Φεβρουάριο του 2010 ολοκληρώθηκε το ΜΟΕ Λάρισας και η απόφαση ήταν και πάλι αθωωτική, με ψήφους 6 προς 1 (μειοψήφησε ένας τακτικός δικαστής). Υπήρξε όμως και νέα αίτηση αναίρεσης από τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις αρχές του φθινοπώρου του 2010, η οποία έγινε δεκτή. Το τέταρτο δικαστήριο ξεκίνησε στη Λάρισα στις 15 Ιανουαρίου 2013 στο ΜΟΕ Λάρισας και ολοκληρώθηκε στις 28 Ιανουαρίου, με την εκ νέου αθώωση του 42χρονου, με 6 ψήφους υπέρ και μια κατά (μειοψήφησε ο πρόεδρος του δικαστηρίου). Ακολούθησε η τελευταία αναίρεση στις 19-11-2014 στον Άρειο Πάγο, με την αμετάκλητη αθωωτική απόφαση.

Το μείζον ζήτημα που προκύπτει είναι ότι σε ενάμιση χρόνο από σήμερα η υπόθεση παραγράφεται, εκτός εάν βρεθεί κάποιο στοιχείο και ανοίξει εκ νέου ο φάκελος. Η μητέρα του θύματος ζήτησε στην χθεσινή τηλεοπτική εκπομπή να ανοίξουν τα στόματα προκειμένου να έρθουν στο φως καινούργια στοιχεία και να μπορέσει να εξιχνιαστεί το σκοτεινό αυτό έγκλημα. Ο λόγος της μάνας, σε προσωπικό επίπεδο με “λύγισε”. Πιστεύω ότι η κάθε μητέρα αντιλαμβάνεται, όχι μόνο το μέγεθος του πόνου που δεν θα σβήσει ποτέ, αλλά και την τεράστια ανάγκη αυτής της οικογένειας να “λυτρωθεί” μέσα από την εξιχνίαση της υπόθεσης και την τιμωρία του ενόχου, ώστε να νιώσουν ότι η ψυχή του παιδιού τους μπορεί επιτέλους να “αναπαυθεί”.

Να υπογραμμίσω, εδώ, ότι η οικογένεια του θύματος υποστηρίζει ότι δράστης είναι το πρόσωπο που κατηγορήθηκε εξ αρχής και τελικά αθωώθηκε λόγω αμφιβολιών. Εμείς, ασφαλώς, δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε την συγκεκριμένη άποψη, δεδομένου ότι υπάρχει αθωωτική απόφαση. Αυτό, εν τούτοις, που κρίνω σκόπιμο να τονίσω είναι ότι θα είναι τεράστια αδικία να παραγραφεί η υπόθεση και ο δράστης, όποιος κι αν είναι, να μη βρεθεί και να μην τιμωρηθεί.

Πιστεύω, συνεπώς, ότι η τοπική κοινωνία κατά πρώτο λόγο οφείλει να θυμηθεί και να μιλήσει ανοιχτά. Αν και έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια και η μνήμη εξασθενεί δραματικά, όπως δείχνουν και οι έρευνες, θα έπρεπε κατά την άποψή μου να υπάρξει μια εκ νέου κινητοποίηση, ώστε να θυμηθούν οι γείτονες, οι φίλοι, οι γνωστοί, τις τελευταίες στιγμές του θύματος: κάτι που ακούστηκε, κάτι που ειπώθηκε, κάτι που είδαν, οποιοδήποτε στοιχείο -μικρό ή μεγαλύτερο- που θα μπορούσε να ρίξει λίγο φως στην σκοτεινή υπόθεση με τα πολλά αναπάντητα ερωτήματα.

Μια ακόμα σκέψη που κάνω είναι ότι για την εν λόγω υπόθεση θα ήταν σκόπιμο να ξεκινήσει μια εγκληματολογική έρευνα από ομάδα έγκριτων επιστημόνων, ώστε να δούμε πιο επισταμένα (εφόσον δεν έγινε σωστή έρευνα τότε) πώς λειτούργησε ο δράστης, ποια τα κίνητρα δράσης του, με απλά λόγια να σκιαγραφηθεί με απόλυτη ακρίβεια και σαφήνεια το προφίλ του, έτσι ώστε να υπάρξει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα στο ποιος μπορεί να κρύβεται πίσω από το αποτρόπαιο έγκλημα.

Ας δούμε, λοιπόν, τι μας λέει η εγκληματολογική έρευνα για το θέμα, πώς δηλαδή μπορεί να προσεγγιστεί εγκληματολογικά. Πρόκειται, ασφαλώς, για μια ακραίας μορφής εγκληματικότητα, μια υπόθεση “υπερσκοτώματος”, όπως είχαμε αναλύσει την έννοια του όρου πριν από λίγες μέρες εδώ https://aggelikikardara.wordpress.com/2016/06/28/%CE%B7-%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-overkill στο άρθρο μου με τίτλο Η έννοια του “overkill” στο αστυνομικό ρεπορτάζ.

Οι δράστες του «Overkill», αναφέρει η Ειρήνη-Έλλη Μπούτσικα στο εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο της με τίτλο Η έννοια του «Overkill», το οποίο γράφτηκε με αφορμή την κατακρεούργηση 16χρονου αγοριού στα Μέγαρα και αντλείται από την ιστοσελίδα https://eglima.wordpress.com/2014/03/29/overkill/ δύναται να πάσχουν από κάποια μορφή ψύχωσης ή σοβαρής διαταραχής προσωπικότητας, να είναι υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών, φαρμάκων ή αλκοόλ, να βρίσκονται σε βρασμό ψυχικής ορμής λόγω έντονων συναισθημάτων προς το θύμα ή προς αυτό που συμβολίζει το θύμα για τον κάθε δράστη. Τα ίδια τα χτυπήματα δύναται να έχουν συμβολική αξία για το δράστη (π.χ. βεντέτα). Σε άλλες περιπτώσεις, βέβαια, ο δράστης προβαίνει σε “υπερσκότωμα”, με σκοπό να μπερδέψει τις αρχές για τα κίνητρα του εγκλήματος ή δύναται να υπάρχουν περισσότεροι από ένας δράστες που να επιτίθενται ταυτόχρονα, με αποτέλεσμα τα χτυπήματα να είναι τόσα πολλά. Το «Overkill» ανήκει στη λεγόμενη Υπογραφή (Signature) του δράστη και όχι στον Τρόπο Δράσης (Modus Operandi), γιατί δεν εξυπηρετεί την ολοκλήρωση του εγκλήματος, αφού ο θάνατος του θύματος θα επερχόταν με σημαντικά λιγότερα πλήγματα.

Από τα παραπάνω κρατώ το στοιχείο ότι ένα παρόμοιο έγκλημα μπορεί να έχει διαπραχθεί και από περισσότερα άτομα ή τουλάχιστον να ήταν παρόντα ή να είχαν γνώση περισσότερα άτομα, το οποίο δεν γνωρίζω ασφαλώς αν μπορεί να υφίσταται στην συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά θα είχε ενδιαφέρον να διερευνηθεί περαιτέρω αυτό το ζήτημα. Επίσης, κρατώ ισχυρές επιφυλάξεις για το αν πρόκειται για ένα τυπικό “έγκλημα πάθους” όπως χαρακτηρίστηκε ή για έγκλημα ακραίου μίσους και εκδίκησης που μπορεί να πηγάζει, σαφώς, και από την απόρριψη αλλά και από άλλα στοιχεία (ιδεοληψίες ενδεχομένως και άλλα “σκοτεινά” συναισθήματα) που ενέτειναν το μίσος και όξυναν κάποιες νοσηρές καταστάσεις.

Αναμφίβολα, ο θύτης ήθελε να περάσει ένα “συμβολικό” μήνυμα στο θύμα, οπως καταδεικνύει ο άγριος τρόπος διάπραξης του εγκληματος, με τις 104 μαχαιριές και την πίεση που ασκήθηκε στο πρόσωπο του θύματος με το μαξιλάρι! Αυτό ακριβώς το “συμβολικό” μήνυμα που ο δράστης “άφησε” με τον τρόπο διάπραξης του εγκλήματος πρέπει να διερευνηθεί, ώστε να απαντηθούν όλα τα ερωτήματα που αφορούν την υπόθεση, γιατί ο δράστης “μίλησε” μέσα από το έγκλημά του.

Όλα αυτά τα στοιχεία, ωστόσο, θα μείνουν στη θεωρία εάν δεν υπάρξει ουσιαστική και εις βάθος έρευνα κι εάν δεν αναζητηθούν απαντήσεις από τους κύκλους, φιλικούς, συμφοιτητών, εκκλησιαστικών κλπ. με τους οποίους συναναστρεφόταν η άτυχη φοιτήτρια και ενδεχομένως τους είχε εκμυστηρευτεί κάποιες βαθύτερες σκέψεις και προβληματισμούς τους ή θυμηθούν κάτι σημαντικό για το τραγικό τέλος της φοιτήτριας.

Θα κλείσω με την ελπίδα να μην παραγραφεί η υπόθεση, αλλά να εξιχνιαστεί, ώστε μια ψυχή που βασανίστηκε τόσο πολύ πριν καταλήξει να μπορέσει τουλάχιστον να “αναπαυτεί”.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s