Η απίστευτη αγριότητα μιας έφηβης ψυχής μας αφορά όλους!


Το έγκλημα στη Θεσσαλονίκη με θύμα τον ανήλικο μαθητή και φερόμενο θύτη τον επίσης ανήλικο συμμαθητή του απασχολεί έντονα και προβληματίζει ειδικούς και δημοσιογράφους. Τα ερωτήματα πολλά, όπως και τα “σκοτεινά” σημεία προς διερεύνηση.

Το έγκλημα είναι ειδεχθές για μια σειρά σοβαρών λόγων: θύμα είναι ένα παιδί, το οποίο έχει δολοφονηθεί άγρια με κουζινομάχαιρο (ο δράστης του έκοψε την καρωτίδα), φερόμενος θύτης είναι επίσης ένα παιδί που ομολογεί την πράξη του και αναφέρει ως κίνητρο δράσης τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς εις βάρος του που χρησιμοποιούσε το θύμα.

Αυτή, εικάζω, θα είναι και η υπερασπιστική γραμμή που θα ακολουθηθεί: ότι ο φερόμενος ως θύτης ήταν θύμα εκφοβισμού/ δεχόταν bullying την τελευταία διετία. Ένα ερωτηματικό υπάρχει ακόμα για την ηλικία του, καθώς στα περισσότερα ρεπορτάζ αναφέρεται ως 14 ετών και σε κάποια ως 16. Η ηλικία παίζει ρόλο για την ποινική μεταχείριση, αλλά αυτά είναι ζητήματα που κατά κύριο λόγο αφορούν τις αρχές και όχι τόσο το ευρύ κοινό.

Ασφαλώς, είναι έργο των αρχών να διερευνήσουν από εδώ και πέρα την υπόθεση εις βάθος και πρωτίστως να εξεταστεί αν έγιναν τα πράγματα ακριβώς όπως τα περιέγραψε ο φερόμενος ως δράστης, αν έδρασε μόνος του, πώς ακριβώς κινήθηκε, αν ενημέρωσε κάποιον για το έγκλημά του και άλλα καίρια ερωτήματα στα οποία πρέπει να πέσει φως.

Είναι δεδομένο ότι οι ρόλοι θύτη-θύμα σε περιπτώσεις bullying εναλλάσσονται και το θύμα μπορεί να μετατραπεί σε θύτη, όπως έχουμε δει να συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις. Στην συγκεκριμένη υπόθεση που εξετάζουμε δεν έχουμε, θα έλεγα, μια τυπική υπόθεση bullying. Ο τρόπος τέλεσης του φόνου μας φέρνει αντιμέτωπους με μια απίστευτη αγριότητα.

Το γεγονός ότι αυτή η αγριότητα φέρεται να προέρχεται από μία έφηβη ψυχή είναι από τη μία συγκλονιστικό και σοκαριστικό, από την άλλη εγείρει πολλά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να απαντηθούν, ώστε να προληφθούν άλλα αποτρόπαια εγκλήματα. Εξίσου σημαντικό, καθώς θα εξελίσσεται η υπόθεση και θα έρχονται στο φως καινούργια στοιχεία, να παρακολουθούν οι ειδικοί επιστήμονες την υπόθεση. Θα την παρακολουθώ κι εγώ ερευνητικά, γιατί παρουσιάζει τεράστιο εγκληματολογικό και κοινωνιολογικό ενδιαφέρον και είναι σκόπιμο να εξαχθούν συμπεράσματα.

“Ποιοι γνώριζαν και με την ανοχή τους ή ακόμα και με την δική τους συμπεριφορά καλλιεργούσαν τόσο άγρια ένστικτα;”: είναι το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί. Μου φαίνεται απίστευτο έως και απίθανο ξαφνικά, χωρίς κανένα “σημάδι”, να προχώρησε ένα παιδί σε μια τόσο στυγερή δολοφονία. “Βλέπω” συσσώρευση αρνητικών συναισθημάτων και ακραίων σκέψεων, οι οποίες με κάποιο τρόπο -λεκτικό ή μη- πρέπει να είχαν εκφραστεί στο σπίτι, στο σχολείο, στη γειτονιά, στην αλάνα. Κανείς ωστόσο δεν έδινε σημασία ή το χειρότερο αυτές οι σκέψεις καλλιεργούνταν ακόμα περισσότερο. Πρέπει να πέσει φως σε αυτή την πτυχή της υπόθεσης που θα δώσει απαντήσεις σε ανεξήγητες συμπεριφορές.

Ωστόσο, στο σημείο αυτό, κρίνω απολύτως αναγκαίο να τονίσω ότι δεν πρέπει να στιγματίσουμε την τοπική κοινωνία. Όσοι είμαστε γονείς και εκπαιδευτικοί γνωρίζουμε πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι να χειριστούμε κάποιες καταστάσεις. Πολλές φορές έχει συμβεί να κινηθούμε με βάση το ένστικτό μας, ακριβώς γιατί δεν έχουμε την ειδική γνώση που απαιτείται προκειμένου να χειριστούμε ορισμένες ακραίες συμπεριφορές. Ή γιατί, στο πλαίσιο του σχολείου, για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά ανάλογες συμπεριφορές, είναι αναγκαία η συνεργασία των γονέων που δυστυχώς δεν είναι πάντα εφικτή για μια σειρά λόγων, οι κυριότεροι εκ των οποίων συνοψίζονται είτε στην ντροπή που νιώθουν για τη συμπεριφορά του παιδιού τους, είτε στην αδιαφορία ή ακόμα και στη δική τους αρνητική συμπεριφορά.

Γι’ αυτό στο χθεσινό μου κείμενο υπογράμμισα το σημαίνοντα ρόλο των ίδιων των παιδιών στην επίλυση των εντάσεων για δύο κυρίως λόγους. Πρώτον, διότι είναι πολύ πιο εύκολο για ένα μαθητή να εκφράσει τις σκέψεις στους συμμαθητές του, ακόμα και τις πιο ακραίες. Δεύτερον, γιατί με αυτό τον τρόπο τα παιδιά θα έρθουν πιο κοντά, ο κοινός στόχος θα τα ενώσει.

Επομένως, ξεκινώ από την ανάγκη ενίσχυσης των μαθητικών συμβουλίων στα σχολεία. Δυστυχώς, ο ρόλος τους είναι διακοσμητικός, τις περισσότερες φορές, καθώς περιορίζεται στη διοργάνωση των σχολικών χορών και εκδρομών και δεν επεκτείνεται στα ουσιαστικά και κρίσιμα προβλήματα που προκύπτουν. Πιστεύω ότι ο ρόλος των μαθητικών συμβουλίων πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθεί, να έχουν δράση στο σχολείο και να προσφέρουν έργο, ενώ στο τέλος κάθε μήνα να καταθέτουν στο σχολείο μια έκθεση απολογισμού του έργου τους.

Θα συνεχίσω με την αναφορά που έκανα στο χθεσινό μου κείμενο στην ανάγκη συγκρότησης ομάδων σε κάθε Τάξη, αποτελούμενες από μαθητές, με εναλλαγή των προσώπων, ώστε όλα τα παιδιά να αισθάνονται ότι ανήκουν στην “ομάδα” και επίσης όλα τα παιδιά να αναλαμβάνουν ευθύνες. Στο σημείο αυτό να κάνω μια παρένθεση και να τονίσω ότι η ανάληψη ευθύνης από παιδιά που αισθάνονται αποκλεισμένα από την ομάδα είναι πολύ σημαντική, γιατί τονώνει την αυτοπεποίθηση του παιδιού και του δίνει την ευκαιρία να αξιοποιήσει τα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του.

Οι εν λόγω ομάδες θα συνεδριάζουν τακτικά και θα καλούνται να καταθέτουν προτάσεις και να επιλύουν ζητήματα που προκύπτουν εντός του χώρου του σχολείου, αλλά και σοβαρά θέματα που απασχολούν τους μαθητές εκτός σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί θα μεριμνούν για την εύρυθμη λειτουργία των ομάδων, δεδομένου ότι έχουμε να κάνουμε με παιδιά και χρειάζεται μια διακριτική επίβλεψη και καθοδήγηση. Τέτοιες πρωτοβουλίες ενδεχομένως γίνονται πιλοτικά, αλλά εδώ χρειάζεται συστηματικά να εφαρμοστεί το μέτρο και μάλιστα να συμβάλλουν όλοι -εκπαιδευτική κοινότητα, μαθητές και γονείς- στην ορθή εφαρμογή του.

Θα ήταν επίσης σκόπιμο να στελεχωθούν όλα τα σχολεία με ψυχολόγους που δεν θα κάθονται μόνο στο γραφείο, αλλά -κυρίως- θα διοργανώνουν συγκεκριμένες δράσεις, ώστε να βοηθούν τα παιδιά να “εκτονώνουν” αρνητικά συναισθήματα, να εκφράζουν τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους και ταυτόχρονα να μάθουν να συνεργάζονται πιο δημιουργικά.

Εάν δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να στελεχωθούν όλα τα σχολεία με ψυχολόγους, είναι τουλάχιστον σημαντικό σε συνεργασία με Σχολές Ψυχολογίας, κάθε μήνα να έρχονται φοιτητές και να οργανώνουν δράσεις με τα παιδιά προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως επίσης και ειδικοί επιστήμονες, οι οποίοι πέρα από τις διαλέξεις που δίνουν στους γονείς (σαφώς και αυτές είναι πολύ χρήσιμες), μπορούν να οργανώνουν πολύ ωραίες δραστηριότητες με τα παιδιά. Άλλωστε, τα παιδιά δεν μαθαίνουν μέσα από το “κήρυγμα”, αλλά μέσα από τη δράση και την επικοινωνία.

Οι παραπάνω προτάσεις είναι μηδαμινού ή τουλάχιστον μικρού κόστους, γιατί βαρέθηκα τη φτηνή δικαιολογία ότι δεν μπορούν να δαπανηθούν χρήματα στην παιδεία μας! Πιστεύω ότι θα οδηγήσουν σε θετικά αποτελέσματα, με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστούν όχι για ένα μικρό χρονικό διάστημα, αλλά σε μόνιμη βάση.

Κλείνοντας, δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στα μίντια που είναι, άλλωστε, και ο δικός μου τομέας και στο ρόλο που και εκείνα διαδραματίζουν στην όξυνση της βίας. Είναι απαραίτητο, πέρα από τους απαίδευτους ανθρώπους που σαν χαζοχαρούμενα όντα περιφέρονται στα μέσα και με τη στάση ζωής τους προβάλλουν τα χειρότερα πρότυπα, να τολμήσουν να κάνουν τη διαφορά νέοι (δεν αναφέρομαι κατ’ ανάγκην στην ηλικία, γιατί και η πείρα είναι πολύτιμη, αλλά στις “φρέσκιες” ιδέες) δημοσιογράφοι/επιστήμονες/ερευνητές με παιδεία και γνώση, ώστε να ακούσουμε επιτέλους και τις δικές τους απόψεις και να προβληθεί μια άλλη στάση ζωής.

Κι επειδή όπως λέω πάντα δεν μπορούμε να τα περιμένουμε όλα από τα συμβατικά ΜΜΕ, είναι καιρός να αξιοποιηθεί πιο δυναμικά ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε άτομα με δυνατή προσωπικότητα και τεκμηριωμένο λόγο να αναδειχθούν και να προσεγγίσουν τα ζητήματα που μας απασχολούν με σοβαρότητα. Η ευθύνη είναι στα χέρια όλων μας και εμείς επιλέγουμε πώς θέλουμε να προχωρήσουμε στη ζωή!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s