Περί πίστης ο λόγος


Στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας κοινότητας που καταρρέει -και οικονομικά, αλλά και σε επίπεδο αξιών- πόσο σημαντικός είναι, αλήθεια, ο ρόλος της πίστης; Μπορεί να αποτελέσει η πίστη τη “σανίδα σωτηρίας ” ώστε να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και να δοθεί το κίνητρο για βελτίωση της καθημερινότητάς μας;

Σημαντικά ερωτήματα που -ως ένα βαθμό- μας έχουν όλους προβληματίσει, αν και δύσκολα μπορεί να δοθεί μια οριστική απάντηση, δεδομένου ότι η πίστη άπτεται του μεταφυσικού και υποκειμενικού στοιχείου, με αποτέλεσμα να βιώνεται διαφορετικά όχι μόνον από άτομο σε άτομο, αλλά από κοινωνία σε κοινωνία, ακόμα κι από εποχή σε εποχή.

Η πίστη είναι, σαφώς, θεμελιώδες στοιχείο της ύπαρξής μας, γιατί μας δίνει δύναμη να αποδεχτούμε και την σκληρή πλευρά της ζωής, την οποία δύσκολα θα αποδεχόμασταν εάν δεν πιστεύαμε. Ταυτόχρονα μας δίνει ελπίδα ότι η ζωή μπορεί να γίνει καλύτερη, εάν πιστέψουμε. Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο ο κάθε ένας πιστεύει είναι πολύ ξεχωριστός και δεν μπορεί να κριθεί ούτε να κατακριθεί η επιθυμία ή ακόμα περισσότερο η ανάγκη του απλού κόσμου να προσευχηθεί και να πιστέψει σε κάτι ανώτερο από την ύπαρξή του.

Θα έλεγα, μάλιστα, ότι στο βαθμό που η πίστη μας κρατά δυνατούς απέναντι σε προβλήματα και αντίξοες συνθήκες και μας βελτιώνει απέναντι στο συνάνθρωπο και τα σοβαρά προβλήματά του, είναι ενδεχομένως έμφυτη ανθρώπινη ανάγκη να καταφεύγουμε σε αυτήν, πιστεύοντας ότι πέρα από εμάς υπάρχει μια ανώτερη θεία δύναμη. Ειδικά η πίστη σε έναν Θεό που διδάσκει αγάπη στο συνάνθρωπο και, πρωτίστως, στο συνάνθρωπο που περνάει δύσκολα, αποτελεί αξία ζωής που χρειαζόμαστε.

Η πίστη όμως δεν είναι ή τουλάχιστον δεν θα πρέπει να βιώνεται ως θρησκοληψία. Δεν είναι τύπος, αλλά ουσία. Η τυπολατρία μπορεί να λάβει επικίνδυνες εκφάνσεις και θα ήταν σκόπιμο να γινόταν ένας διαχωρισμός του τύπου από την ουσία. Ανέκαθεν μου προξενούσε εντύπωση πώς και γιατί άνθρωποι που αρέσκονται να “κραυγάζουν” την πίστη τους είναι, στην πραγματικότητά τους, φθονεροί και βλάπτουν με κάθε τρόπο και μέσο το συνάνθρωπο.

Πρώτη φορά ένιωσα έντονα αυτό το συναίσθημα όταν επισκέφτηκα, παιδί ακόμα, την Τήνο και πήγα, Δεκαπενταύγουστο, να προσκυνήσω. Έγινα αυτόπτης μάρτυρας ενός, απάνθρωπου θα το χαρακτήριζα, περιστατικού που μέχρι σήμερα όταν το φέρνω στο μυαλό νιώθω βαθιά θλίψη: ένας ηλικιωμένος κύριος λιποθύμησε και οι “πιστοί” έκλειναν το δρόμο στο γιατρό, για να μη χάσουν τη “σειρά” τους στο προσκήνυμα, προτιμώντας να πάθει κακό ένας συνάνθρωπός τους. Αυτές οι εικόνες επέδρασαν αρνητικά στην παιδική μου ψυχή κι έκτοτε έφτιαξα το δικό μου πλαίσιο για το τι είναι η “πίστη” στη ζωή μου και ποιο ρόλο διαδραματίζει.

Είμαι, βέβαια, από τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη να καταφεύγουν στην πίστη, γιατί μέσω αυτής αντλώ δύναμη. Μάλιστα, μου δημιουργεί ερωτηματικά η θέση “δεν πιστεύω πουθενά και σε τίποτα”. Πιστεύω όμως με τον δικό μου τρόπο και βάσει της δικής μου κοσμοθεωρίας. Πιστεύω στην αγάπη και την καλοσύνη. Πιστεύω στη δύναμη που μας κάνει καλύτερους ανθρώπους και όχι χειρότερους. Πιστεύω στη δύναμη που μας “οπλίζει” με θάρρος για να αντέξουμε τις δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα μας οδηγεί σε αναζήτηση λύσεων και όχι σε στασιμότητα. Όταν η πίστη, όμως, οδηγεί σε αιματοχυσία, δεν είναι πίστη, είναι “εμπόριο”. Όταν η πίστη μας καθιστά στενόμυαλους και διώκτες της διαφορετικότητας, τότε με τρομάζει.

Δυστυχώς, η πίστη εύκολα μπορεί να αποτελέσει “εμπόρευμα” στα χέρια επιτηδείων, γιατί η χειραγώγηση των μαζών, ειδικά σε δύσκολες περιόδους και εποχές που τελούν υπό κατάρρευση, είναι πολύ εύκολη. Σε αυτό το σημείο η παιδεία πρέπει να διαδραματίσει έναν καταλυτικό ρόλο διαμορφώνοντας ολοκληρωμένες προσωπικότητες και όχι “πρόβατα” για σφαγή.

Εν κατακλείδι, η πίστη πρέπει να μας πηγαίνει ένα βήμα μπροστά, να μας δίνει δύναμη να προχωρήσουμε και να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, φτιάχνοντας μια πιο ανθρώπινη κοινωνία, θεμελιωμένη σε υψηλά ιδανικά.

Η πίστη είναι “σανίδα σωτηρίας” και “καταφύγιο”, αρκεί να πηγάζει μέσα από την καρδιά μας και όχι μέσα από επικίνδυνα αισθήματα “ανωτερότητας” και επιδιώξεις επιβολής εξουσίας. Ασφαλώς, το πώς θα πιστέψει το κάθε άτομο και σε τι θα πιστέψει πρέπει να παραμείνει μια αδιαπραγμάτευτη επιλογή, τουλάχιστον σε δημοκρατικές κοινωνίες που σέβονται την ατομική αξία.

Περιμένω τα μηνύματά σας στο mail μου: kardaraa@gmail.com

Advertisements

1 Comment

Filed under Ζητήματα Κοινωνικά

One response to “Περί πίστης ο λόγος

  1. Πλατων Μανιάς

    …πολύ δύσκολο θέμα…συμφωνώ σε όλα, είμαι σχεδόν της ίδιας προσέγγισης:
    ok η πίστη είναι δεκανίκι στο υπαρξιακό άγχος και το άγχος θανάτου.
    Ικανοποιεί όμως και μιά διανοητική ανάγκη:
    η δημιουργία του σύμπαντος εκ του μηδενός, δεν ικανοποιεί την λογική.
    Και μάλιστα ενός σύμπαντος με τόση πολυπλοκότητα, σοφία, αρμονία και ζωή:
    ζωή που αναπαράγεται και αυτοπροστατεύεται και αυτοσυντηρείται.
    Αν όχι ως άτομο ή οργανισμός αλλά ως βιολογικός είδος.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s