Περί παιδείας ο λόγος: ας πούμε αλήθειες, ας καταθέσουμε προτάσεις


Με προβληματίζει έντονα το γεγονός ότι οι πολιτικοί μας επιλέγουν για τα δικά τους παιδιά ιδιωτικά σχολεία και ιδιωτικά Πανεπιστήμια του εξωτερικού. Δεν προσωποποιώ, γιατί κανένα παιδί δεν πρέπει να στοχοποιείται και αναφέρομαι στο σύνολο των πολιτικών μας που ακολουθεί το συγκεκριμένο δρόμο. Αναμφίβολα, είναι δικαίωμα του κάθε πολίτη, ακόμα και των εμπλεκόμενων με την πολιτική, να επιλέγουν ό,τι κρίνουν καλύτερο για την εκπαίδευση των παιδιών τους.

Παρά ταύτα, πιστεύω ότι οι πολιτικοί μας πρέπει να είναι ειλικρινείς και έντιμοι. Ειδικά, όταν γίνεται τόσο εκτενής λόγος για έννοιες, όπως “κοινωνική ισότητα”, “δικαιοσύνη”, “αναβάθμιση της δημόσιας δωρεάν παιδείας”. Είναι αδιανόητο, σε μια εποχή όπου η Ελλάδα μαστίζεται από μια σοβαρότατη οικονομική και κοινωνική κρίση, να μην είναι οι πολιτικοί μας παραδείγματα προς μίμηση για όλους μας, αλλά να ακολουθούν αντίθετους δρόμους από όσους υποδεικνύουν στους πολίτες να ακολουθήσουν και να υιοθετούν άλλες αξίες από αυτές που πρεσβεύουν στο δημόσιο λόγο τους.

Εφόσον, λοιπόν, οι ίδιοι επιλέγουν για τα παιδιά τους την ιδιωτική εκπαίδευση, έχουν τουλάχιστον την ηθική υποχρέωση να προστατεύσουν το δικαίωμα του κάθε πολίτη -και πρωτίστως του πολίτη με χαμηλότερα εισοδήματα- να επιλέξει την ιδιωτική εκπαίδευση για τα παιδιά του. Αυτό που τονίζω σε όλα τα τελευταία κείμενά μου είναι ότι, αναμφισβήτητα, η δημόσια δωρεάν παιδεία πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό στόχο για όλα τα πολιτικά κόμματα και η αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στο δημόσιο σχολείο και το δημόσιο Πανεπιστήμιο πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να αποτελέσει βασικό άξονα του Υπουργείου Παιδείας. Όχι μάλιστα με ξεπερασμένες και λανθασμένες πολιτικές, ούτε με ημίμετρα, αλλά με ουσιαστικές και ριζικές τομές.

Ωστόσο, σε μια χώρα που βρίσκεται σε βαθιά κρίση, το δημόσιο δεν μπορεί να παραμένει ο “μεγάλος ασθενής”. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να “γιγαντωθεί” ένα δημόσιο που ήδη αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα, τα οποία δεν μπορούν να επιλυθούν. Επομένως, ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά, ώστε να βοηθήσει και τον δημόσιο τομέα να επιλύσει τα μείζονα προβλήματά του. Κάποια στιγμή πρέπει να ακουστούν αλήθειες και να επιμείνουμε σε αυτές. Μιλάω καθημερινά με μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας και αυτό που διαπιστώνω είναι ότι τα δημόσια σχολεία στη χώρα μας, δυστυχώς, υπολειτουργούν. Το συγκεκριμένο γεγονός είναι απαράδεκτο και, ασφαλώς, είναι αυτό ακριβώς το στοιχείο που ωθεί τους πολιτικούς μας να απορρίπτουν τα δημόσια σχολεία για τα παιδιά τους. Γιατί, βέβαια, δεν θα δέχονταν το δικό τους παιδί να μην έχει βιβλία, να μην έχει δασκάλους όλων των ειδικοτήτων και να αναγκάζεται να σχολάει πολύ νωρίτερα, εξαιτίας των εκπαιδευτικών κενών. Τα υπόλοιπα παιδάκια, όμως, σαν “παιδιά κατώτερου Θεού” δεν έχουν βιβλία, δεν έχουν δασκάλους, συχνά δεν έχουν θέρμανση και τρέμουν τα κορμάκια τους την ώρα που κάνουν μάθημα.

Να καταθέσω και την προσωπική μου εμπειρία; Όταν έκανα τις διαλέξεις στο δημόσιο Πανεπιστήμιο (το οποίο τιμώ και γι’ αυτό άλλωστε επέλεξα συνειδητά την δημόσια παιδεία για να ολοκληρώσω τις σπουδές μου, απορρίπτοντας την ευκαιρία να φύγω στο εξωτερικό), κυριολεκτικά παρακαλούσα για λίγο σαπούνι, το οποίο δεν υπήρχε στις τουαλέτες και είχε την ευγενή καλοσύνη ο επιστάτης να μου φέρνει, ενώ για μεγάλο χρονικό διάστημα κάναμε τα μαθήματα δίπλα σε μια στοίβα σκουπιδιών, με τους διοικητικούς υπαλλήλους να παρακαλάνε να προσέχουμε τα παιδιά που πετάνε τα σκουπίδια τους!! Ακόμα και σε αυτές τις άθλιες συνθήκες, εν τούτοις, τόσο οι Καθηγητές, όσο και οι φοιτητές, δίνουν την ψυχή τους, με όνειρο ένα καλύτερο αύριο. Κι αυτό είναι προς τιμήν των εκπαιδευτικών μας, οι οποίο τονίζω ότι είναι, στην πλειοψηφία τους, Άνθρωποι και σπουδαίοι αγωνιστές!!

Οι πολιτικοί μας, όμως, όχι μόνον δεν βελτιώνουν τις συνθήκες στο ελληνικό δημόσιο σχολείο και Πανεπιστήμιο, αλλά απροκάλυπτα επιλέγουν για τα παιδιά τους τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία και Πανεπιστήμια του εξωτερικού, όπου βέβαια δεν τα περιμένουν στοίβες σκουπιδιών, αλλά καθαρές αίθουσες εξοπλισμένες με τα καλύτερα μέσα τεχνολογίας.

Ποιες είναι οι δικές μου προτάσεις; Για να μη μιλάμε, μόνο, σε θεωρητικό επίπεδο, καταθέτω τις προσωπικές μου σκέψεις και προτάσεις, όπως κάνω τα τελευταία χρόνια, γιατί η παιδεία είναι το θεμέλιο της κοινωνίας μας. Είναι σαφές ότι η αναβάθμιση της δημόσιας δωρεάν παιδείας πρέπει να αποτελέσει πρωταρχικό άξονα της επόμενης Κυβέρνησης, με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εκπαιδευτικού συστήματος που θα δώσει έμφαση στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης (μέσα από συμμετοχή σε θεατρικές παραστάσεις, λογοτεχνικούς και μαθηματικούς αγώνες, εικαστικά δρώμενα, συναυλίες, αθλητικές επιδείξεις, τμήματα συγγραφής και τόσα πολλά άλλα δημιουργικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σχολείο), στην αξιοποίηση των κλίσεων κάθε μαθητή, στην προώθηση του συνεργατικού πνεύματος και στη συμπόρευση της ελληνικής δημόσιας εκπαίδευσης με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή, ώστε τα παιδιά μας να γίνουν “πολίτες του κόσμου” και να ανοίξουν τα φτερά τους, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι θα φύγουν από τον τόπο τους.

Επιτέλους, ας το καταλάβουν οι πολιτικοί μας, ότι το σχολείο δεν είναι φυλακή! Δεν επιτρέπεται να κάθονται 6 και 7 ώρες τα παιδιά σε μια καρέκλα και να παπαγαλίζουν αρχαία και μαθηματικά. Αυτές οι λογικές και οι νοοτροπίες ενός στείρου και αντιπαραγωγικού σχολείου, το οποίο καλλιεργεί τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τον σχολικό εκφοβισμό, πρέπει να ξεπεραστούν!! Ας πέσουν οι μάσκες και ας μη μας λένε οι πολιτικοί μας ότι θέλουν να “πολεμήσουν” την παραπαιδεία, όταν οι ίδιοι έχουν μετατρέψει το σχολείο σε μια “βιομηχανία παραγωγής ρομπότ”!! Ο μόνος τρόπος για να ‘επιβιώσουν’ τα ρομποτάκια τους είναι να κάνουν μέχρι το βράδυ φροντιστήρια. Απευθυνόμενη, συνεπώς, στους πολιτικούς μας, θα τους πω: ‘Αλλάξτε τα προγράμματα! Τολμήστε! Έφτασε πια η ώρα’.

Ένα σχολείο που δεν θέλει να είναι “δεκανίκι” της χαρακτηριζόμενης “παραπαιδείας” πρέπει να αποδεσμευτεί πλήρως από το όποιο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο μαθητής χαρούμενος, χωρίς το άγχος των φροντιστηρίων, θα πηγαίνει στο σχολείο, θα εμβαθύνει σε όλα τα αντικείμενα και λίγο περισσότερο, κρίνω, ότι πρέπει να δίνεται έμφαση στην κλίση και το ταλέντο που ο κάθε μαθητής έχει, ώστε ο κάθε ένας να αισθάνεται μοναδικός και να προσφέρει στο σχολείο κάτι μέσα από την καρδούλα του. Προς αυτή την κατεύθυνση, πολύ σημαντικό μέτρο είναι να δημιουργηθούν μεγάλες θεματικές ενότητες, όπως: μαθηματικά και φυσικές επιστήμες, λογοτεχνία, θέατρο, εικαστικά, άθληση και μέσω των θεματικών να οργανώνεται η ύλη και να διδάσκονται τα μαθήματα. Δίνω απλά παραδείγματα: να διδάσκονται τα παιδιά έναν λογοτέχνη μέσα από τη διοργάνωση θεατρικής παράστασης, να διδάσκονται έναν σπουδαίο ζωγράφο μέσα από την παρουσίαση του έργου του, να μαθαίνουν καλύτερα μαθηματικά με ομαδικές ενδιαφέρουσες εργασίες που δείχνουν το πώς οι αριθμοί μπαίνουν στην καθημερινότητά μας, πρακτικά, και πώς μπορούν να αξιοποιηθούν στην καθημερινή μας ζωή και καθημερινές μας δραστηριότητες. Μια ωραία λύση θα ήταν τα “βασικά μαθήματα” να λάβουν άλλη πνοή και δυναμική, να διδάσκονται στα μουσεία, στις βιβλιοθήκες, στο προαύλιο, με τρόπο βιωματικό και μέσα από ενδιαφέρουσες ατομικές και ομαδικές εργασίες.

Μόνο η τρίτη τάξη του Λυκείου θα αποτελεί την “τάξη προετοιμασίας” για την εισαγωγή στην ανώτατη και τεχνική εκπαίδευση. Εδώ θεωρώ πολύ σημαντικό να ιδρυθούν, παράλληλα με το δημόσιο Πανεπιστήμιο, πολύ καλά ιδιωτικά Πανεπιστήμια, τα οποία θα δημιουργήσουν σημαντικές θέσεις εργασίας και θα προσελκύσουν φοιτητές από όλο τον κόσμο. Είναι αδιανόητο η Ελλάδα, κοιτίδα του πολιτισμού, να μη διαθέτει πολύ καλά ιδιωτικά Πανεπιστήμια που θα αποτελούν πόλο έλξης για φοιτητές από τα πέρατα της γης! Ταυτόχρονα, θα δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά μας να ολοκληρώσουν τις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές τους σπουδές στην πατρίδα τους, αντί να φεύγουν για να σπουδάσουν, για παράδειγμα, ελληνική φιλολογία στο εξωτερικό!!

Το δημόσιο Πανεπιστήμιο πρέπει να συνδεθεί, άμεσα, με την αγορά εργασίας, γιατί επίσης είναι αδιανόητο σε μια χώρα με τόσo αυξημένη ανεργία, να μην ανταποκρίνονται, στο ελάχιστο, οι Σχολές και τα Τμήματα στις ανάγκες της αγοράς. Αυτό, βέβαια, σημαίνει ότι πρέπει να πάψουν οι εμπλεκόμενοι με το σύστημα εκπαίδευσης να δίνουν φρούδες ελπίδες στα παιδιά και να επιτρέπουν το σημερινό χάλι, δηλαδή να εισάγονται σε Σχολές, όπως η Ιταλική Φιλολογία και πολλές άλλες, με μέσο όρο 3 και 4, απλώς για να τους “χρυσώσουν το χάπι” ότι όλοι σπουδάζουν στην Ελλάδα!! Εξίσου σημαντική η τόνωση της τεχνικής εκπαίδευσης και η ώθηση των παιδιών και προς αυτή την κατεύθυνση, η οποία στη χώρα μας είναι υποτιμημένη και υποβαθμισμένη.

Με όλη τη δύναμη της ψυχής μου, πιστεύω ότι ένας εμπνευσμένος Υπουργός Παιδείας μπορεί να κάνει πολύ σπουδαία πράγματα και να ανοίξει άλλους δρόμους στο χώρο της εκπαίδευσης και της παιδείας. Δεν είναι τα χρήματα που μας λείπουν, είναι οι δημιουργικές ιδέες, η τόλμη και η ΨΥΧΗ!!

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εκπαιδευτικά, Ζητήματα Κοινωνικά

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s