Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Εγκληματικότητας/Παραβατικότητας


Ετοιμάζοντας την ύλη για την ενότητα “Ασφάλεια στην πόλη” στο μάθημα της Αντεγκληματικής Πολιτικής στο Τμήμα ΕΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, αναζήτησα και βρήκα υλικό για τα Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Εγκληματικότητας,τα οποία αργότερα πήραν την ονομασία Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Παραβατικότητας. Τα εν λόγω Τοπικλα Συμβούλια θεσπίστηκαν με το Ν.2713/1999 (άρθρο 16). Ωστόσο, όπως πολλοί άλλοι θεσμοί έμειναν ανενεργά και πλέον έχουν σχεδόν “εξαφανιστεί”. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει, κατά την άποψή μου, την τεράστια αδυναμία του κράτους να συνεργαστεί αποτελεσματικά με τις τοπικές κοινωνίες, ώστε να ενδυναμωθεί η τοπική κοινότητα και να αντιμετωπιστούν σοβαρά προβλήματα που ταλανίζουν τις τοπικές κοινωνίες. Εάν όμως η παραπάνω συνεργασία μπορούσε να επιτευχθεί, αναμφίβολα η καθημερινότητα στην πόλη, τη γειτονιά, θα ήταν καλύτερη και το επίπεδο διαβίωσης πιο υψηλό.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση, αναζητώντας το υλικό, είναι ότι το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο στηρίχτηκε ο θεσμός των Τοπικών Συμβουλίων Πρόληψης της Παραβατικότητας έχει αρκετά θετικά σημεία, τα οποία εάν εφαρμόζονταν στην πράξη, πιστεύω ότι θα βλέπαμε καλά αποτελέσματα στις γειτονιές μας, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και σε γειτονιές που έχουν χαρακτηριστεί “υποβαθμισμένες”. Μάλιστα, επειδή δεν γνώριζα ότι ο θεσμός είναι ανενεργός, με παραξένεψε το γεγονός ότι δεν έχουν διαδραματίσει τα συγκεκριμένα συμβούλια έναν ουσιαστικό ρόλο στις γειτονιές, με ριζικές αλλαγές που θεωρώ ότι θα μπορούσαν να επιφέρουν, εάν εφαρμόζονταν βάσει των αρχών στις οποίες στηρίζονταν. Όπως πάντα, όμως, στην Ελλάδα μας, η θεωρία απέχει πολύ -πάρα πολύ- από την πράξη. Ο λόγος που έμειναν ανενεργά είναι η έλλειψη ουσιαστικής στήριξης από την πλευρά του επίσημου κράτους, όπως τότε διατυπώθηκε.

Πιο συγκεκριμένα, η αποστολή τους ήταν η μελέτη και καταγραφή της εγκληματικότητας σε τοπικό επίπεδο και η πρόληψη αλλά και η καταπολέμηση της εγκληματικότητας της τοπικής κοινωνίας, μέσα από τη λήψη συγκεκριμένων προγραμμάτων, πρωτοβουλιών, μέτρων. Η πρωταρχική αρχή τους ήταν η προώθηση και εμβάθυνση της συμμετοχικής αντεγκληματικής πολιτικής, καθώς και στη μείωση του αισθήματος ανασφάλειας των πολιτών, μέσω της καταπολέμησης των φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού και περιθωριοποίησης, αλλά και μέσω της δραστηριοποίησης των πολιτών για την πρόληψη και αντιμετώπιση της καθημερινής μικρομεσαίας εγκληματικότητας: δηλαδή, μικρής κλίμακας, εγκληματικότητας.

Η εφαρμογή της συμμετοχικής αντεγκληματικής πολιτικής δεν θα περιοριζόταν, θεωρητικά τουλάχιστον, στη γραφειοκρατική μεταβίβαση ορισμένων μόνον αρμοδιοτήτων, στον τομέα της πρόληψης, από το κράτος στους Ο.Τ.Α και στις τοπικές κοινωνίες. Αντίθετα, θα οδηγούσε σε ενεργή συμμετοχή των πολιτών και αρμονική συνεργασία κράτους-τοπικής κοινωνίας, γειτονιάς.

Επίσης, ένα ακόμα κύριο σημείο τους, αφορούσε τις συνεργασίες για την αποτελεσματικότερη και ταχύτερη εκπλήρωση της αποστολής τους. Συνεργασία με ομοειδή Συμβούλια άλλων δήμων, με δημόσιες υπηρεσίες, πρωτίστως τοπική αστυνομία, Γενική Γραμματεία Ισότητας, Ο.Τ.Α. κλπ. Με οργανισμούς, όπως ο ΟΚΑΝΑ, Ινστιτούτα Αντεγκληματικής Πολιτικής κλπ. Με σωφρονιστικά καταστήματα και κέντρα ή ιδρύματα αποκατάστασης και θεραπείας. Με τα ΜΜΕ. Με επιστημονικούς, επαγγελματικούς και κοινωνικούς φορείς, ιδίως συλλόγους γονέων, θεραπευτικές κοινότητες, δικηγορικούς και ιατρικούς συλλόγους, Πανεπιστήμια και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Το πιο σημαντικό, όμως, που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι θα ήταν στην ατζέντα τους σοβαρότητα θέματα που αντιμετωπίζουν οι γειτονιές -άλλες σε μικρότερη, άλλες σε μεγαλύτερη έκταση-, όπως διακίνηση και χρήση ναρκωτικών ουσιών, περιστατικά σχολικού εκφοβισμού (school bullying), φαινόμενα περιθωριοποίησης και αποκλεισμού, κλοπές, βανδαλισμούς και σε γενικές γραμμές οτιδήποτε αφορά την μικρομεσαία εγκληματικότητα.

Με αυτό τον τρόπο, το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών, ιδίως σε συγκεκριμένες περιοχές, θα περιοριζόταν σημαντικά, αλλά και πρακτικά η καθημερινή διαβίωση, αναφορικά με φαινόμενα εγκληματικότητας, θα ήταν λιγότερη δυσχερής, εφόσον σοβαρά προβλήματα που αφορούν την τοπική κοινωνία, θα αντιμετωπίζονταν πιο άμεσα και εξειδικευμένα, σε τοπικό επίπεδο, καθώς κάθε γειτονιά αντιμετωπίζει τα δικά της ξεχωριστά ζητήματα.

Συνοψίζοντας, η τοπική κοινότητα, η κάθε γειτονιά, πρέπει να αποκτήσει τη δύναμη, σε συνεργασία με το κεντρικό κράτος, να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα δικά της προβλήματα, γιατί πρώτον οι κάτοικοι κάθε γειτονιάς έχουν διαφορετικά προβλήματα που χρειάζονται άμεση επίλυση, δεύτερον οι ίδιοι οι κάτοικοι σε συνεργασία με τους επίσημους φορείς, μπορούν να αντιμετωπίσουν πιο αποτελεσματικά τα προβλήματα που έχουν και τρίτον, γιατί η ζωή στις γειτονιές θα ήταν πολύ καλύτερη και η ποιότητα ζωής υψηλότερη, εάν η μικρομεσαία εγκληματικότητα αντιμετωπιζόταν σε τοπική κλίμακα, με τρόπο άμεσο ασφαλώς. Το ζήτημα, ωστόσο, που δυστυχώς μένει άλυτο αφορά το να κάνουμε το “εγώ”, “εμείς” και το “ένας”, “μαζί”, κάτι που μας δυσκολεύει πάρα πολύ στην Ελλάδα. Είναι, όμως, προεκλογική περίοδο, ας σκεφτούμε συνεπώς καλύτερα κι εμείς οι πολίτες και οι επίσημοι φορείς, τι τοπικές κοινωνίες επιδιώκουμε να οργανώσουμε και γιατί….

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s