Απόδραση του Χριστόδουλου Ξηρού


Η αναζήτηση του Χριστόδουλου Ξηρού έχει προκαλέσει αναστάτωση σε διεθνές επίπεδο και φόβοι εκφράζονται για ενδεχόμενο μεγάλο τρομοκρατικό χτύπημα. Η ανησυχία είναι δικαιολογημένη και όλοι μας -ειδικοί και μη- προβληματιζόμαστε έντονα. Ένα τόσο σοβαρό γεγονός, ενδεχομένως, θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί και αποτραπεί.

Ωστόσο, σε αυτό το κλίμα αναστάτωσης και φόβου, τα Μ.Μ.Ε. ξεκίνησαν να αμφισβητούν το θεσμό των “αδειών σε κρατούμενους”, ειδικά “αμετανόητους”, όπως τους χαρακτηρίζουν. Κατά την άποψή μου, εδώ γίνεται ένα λάθος. Οι άδειες στους κρατούμενους έχουν προβλεφθεί από το νομικό μας πολιτισμό, γιατί έχουν ουσία κι ένα βαθύτερο περιεχόμενο. Άλλωστε, κανένα πρόβλημα, όσο σοβαρό κι αν είναι, δεν μπορεί να επιλυθεί με βάση τη λογική “πονάει χέρι, κόβω χέρι”.

Δηλαδή, πιστεύω ότι σε κάθε περίπτωση η πιο εύκολη λύση θα ήταν κατάργηση αδειών, αλλά όλα τα ακραία μέτρα όχι μόνον αποτυγχάνουν μακροπρόθεσμα, αλλά οδηγούν σε πολύ πιο δυσμενή αποτελέσματα στο τέλος. Γιατί, όταν μιλάμε για το χώρο των φυλακών και για μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε αυτήν, πρέπει να έχουμε κάποια ιδέα για το πώς είναι δομημένη και πώς λειτουργεί, τόσο σε πρακτικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο για τους εγκλείστους.

Δυστυχώς, η παραπάνω λογική “πονάει χέρι, κόβω χέρι” προβάλλεται, κατά κόρον, από τα Μ.Μ.Ε., χωρίς να γίνεται λόγος για πολιτικές πρόληψης που είναι πολύ σημαντικές και δυστυχώς, συχνά, απούσες, με αποτέλεσμα να νομιμοποιούνται άλλες τακτικές. Οι ορθές και συστηματικές πολιτικές πρόληψης θα μπορούσαν να επιλύσουν, πολύ πιο αποτελεσματικά, τόσο σοβαρά ζητήματα.

Επίσης, όσο παράδοξο κι αν φαίνεται σε κάποιους, στον νομικό μας πολιτισμό όλοι οι κρατούμενοι έχουν δικαιώματα, η παραβίαση των οποίων συχνά είναι κατάφωρη και οδηγεί σε έκρυθμες καταστάσεις που έχουν δυσμενείς επιπτώσεις για το σύνολο της κοινωνίας. Τονίζω ότι η ευρύτερη κοινωνία δεν είναι ξεκομμένη από τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα μέσα στις φυλακές και αυτό θα έπρεπε και τα Μ.Μ.Ε. να το επισημαίνουν. Ο μεγαλύτερος αριθμός κρατουμένων θα αποφυλακιστεί, αργά ή γρήγορα, άρα είτε το θέλουμε είτε όχι, οι νυν κρατούμενοι θα είναι αυριανοί μας γείτονες. Κι αν δεν έχουμε λάβει τα κατάλληλα μέτρα για ομαλή κοινωνική τους επανένταξη, θα έρθουμε αργά ή γρήγορα αντιμέτωποι με πολύ πιο δυσχερείς και επικίνδυνες καταστάσεις. Γιατί ακόμα και η λεγόμενη “ισόβια κάθειρξη” μεταφράζεται, πολλές φορές, σε 15 με 20 χρόνια φυλάκισης. Άρα,ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας και ας αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα, όσο σκληρή κι αν μας φαίνεται. Είναι, άλλωστε, μια πραγματικότητα που μας αφορά όλους, αφού όλοι είμαστε μέλη της κοινωνίας.

Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να ξεχνάμε την τεράστια ευθύνη που φέρουν τα Συμβούλια Φυλακών, τα οποία όμως αρκετές φορές βρίσκονται εκτεθειμένα, χωρίς κανείς να λαμβάνει υπ’ όψιν τις σκληρές και επικίνδυνες συνθήκες εργασίας μέσα στα καταστήματα κράτησης!! Σαφώς, είναι πολύ εύκολο και να κατηγορούμε και να εξαγάγουμε αβίαστα συμπεράσματα, τα οποία όμως εγώ προσωπικά κρίνω επικίνδυνα. Γιατί, φοβάμαι ότι καλλιεργούν νοοτροπίες που, στο πλαίσιο μίας εποχής που μαστίζεται από οικονομική και κοινωνική κρίση, δύναται να λάβουν απειλητικές διαστάσεις. Σε κάθε περίπτωση βέβαια θα εξεταστούν εάν ακολουθήθηκαν όλες οι νόμιμες διαδικασίες και θα ληφθούν αποφάσεις.

Αναμφίβολα, το καίριο ερώτημα είναι “τι γίνεται όταν ένας τρομοκράτης, ένας βιαστής, ένας παιδόφιλος, ένας έμπορος ναρκωτικών, δραπετεύσουν θέτοντας σε κίνδυνο το κοινωνικό σύνολο;”. Το ερώτημα είναι πολύ σοβαρό και μας αφορά επίσης όλους. Η απάντηση που θα έδινα εγώ είναι, χάραξη πολιτικών πρόληψης που θα εφαρμόζονται ορθά και σε μία δεύτερη φάση προσωπικά θα σκεπτόμουν σοβαρά την επέκταση της χρήσης του μέτρου αναφορικά με το ηλεκτρονικό βραχιολάκι, από το οποίο εξαιρούνται οι καταδικασθέντες για τρομοκρατία.

Το ηλεκτρονικό βραχιολάκι δεν είναι πανάκεια και η χρήση του έχει ως κύριο σκοπό την αποσυμφόρηση των φυλακών, ωστόσο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε περιπτώσεις χορήγησης αδειών. Ειδικά, όταν τίθεται θέμα να καταργηθούν ή να περιοριστούν οι άδειες, θα ήταν προτιμότερη η ηλεκτρονική επιτήρηση, η οποία βέβαια θα συνδυαζόταν και με άλλα μέτρα.

Συμπερασματικά, είναι αναμφισβήτητο ότι η ελληνική πολιτεία οφείλει να λάβει σοβαρά μέτρα για την προστασία της κοινωνίας και πρωτίστως οφείλει να χαράξει μία ορθή αντεγκληματική πολιτική. Απορώ γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί πιο συστηματικά η πολύτιμη πείρα των σπουδαίων μας Ελλήνων εγκληματολόγων προς αυτή την κατεύθυνση. Παράλληλα, και μέσα στο χώρο των φυλακών πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα ώστε να καταπολεμηθούν τόσο σοβαρά και συνάμα επικίνδυνα φαινόμενα, όπως αυτά των αποδράσεων που θέτουν σε κίνδυνο το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Ειδικά, όταν έχουμε ζήσει αρκετές και μάλιστα…κινηματογραφικές αποδράσεις. Φαίνεται το πάθημα δεν έγινε μάθημα!! Θα γίνει, άραγε, σύντομα; Η ιστορία θα το δείξει….

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ζητήματα Εγκληματολογίας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s