Η στήλη της Κρυσταλλίας:Μικρά θαύματα, μεγάλα μαθήματα (6ο κείμενο)

Γράφει η Κρυσταλλία Παπαδημητρίου: Μικρά θαύματα, μεγάλα μαθήματα(5/9/2013)

Από τότε που παντρεύτηκα ένα από τα 40 παλικάρια της Λιβαδειάς, και πολιτογραφήθηκα Λιβαδείτισσα, δεν λείπουν τα θαύματα. Μικρά θαύματα που τα χρωστάω κυρίως στο γιο μου, που έχει μανία με τα «παλιά»: παλιά αυτοκίνητα, παλιά τρακτέρ, παλιά τρένα… Μαζί του, οι βόλτες μας στα πατρικά εδάφη του καλού μου στην Κωπαϊδα, όπου περνάμε τα σαββατοκύριακα ως επίδοξοι κηπουροί, άρχισαν να περιστρέφονται γύρω από τα τρακτέρ. Αγοράσαμε κι ένα εξαιρετικό βιβλίο για τα 1000 πιο φημισμένα μοντέλα και μάθαμε, μαζί με το ζουζούνι, τις μάρκες και τα χρώματά τους: Μπλε για τα Ford, που παλιά τα λέγανε Fordson, πράσινο και κίτρινο για τα John Deere, κόκκινο για τα Massey Ferguson και τα McCormick, πορτοκαλί για τα Ursus. Μια βόλτα στο χωριό μας δίνει δείγματα από όλες τις δεκαετίες, τις μάρκες και τα μοντέλα, σε σημείο που πλέον αναγνωρίζουμε από μακρυά τις περισσότερες.

Σαν έχεις γιο, αρχίζεις να «βλέπεις» αυτά που σαν γυναίκα δεν κοίταζες: συνεργεία, μηχανές, σκουριασμένα σαράβαλα. Κι έτσι, άρχισα να βλέπω τα θαύματα.

Το πρώτο θαύμα ήταν τα δυο νεαρά παιδιά στην πλατεία του χωριού, που άρχισαν να ανακαινίζουν όλα τα σαράβαλα της περιοχής στο συνεργείο του παππού τους. Εμφανίστηκαν ξαφνικά, κι από τότε, σε κάθε βόλτα, κάτι διαφορετικό θα ήταν διαλυμένο στα εξ ων συνετέθη ή σε διαδικασία βαφής σε κόκκινο χρώμα (πάντα κόκκινο!). Μια μοτοσυκλέτα που άστραψε σαν καινούργια, το τρακτέρ του γείτονα που έγινε αγνώριστο, ένα αυτοκίνητο που το είδαμε να μένει σκελετός και να ξαναγίνεται αυτοκίνητο σιγά-σιγά. Θαύμαζα πώς ξαφνικά αυτό το μέχρι πρότινος παρακμιακό συνεργείο γέμισε ζωή, χρώματα, χημικές μυρωδιές, σπίθες ηλεκτροσυγκόλλησης, νεαρόκοσμο που με ένα εργαλείο στο χέρι φαινόταν σαν τον πιο δραστήριο μηχανικό του κόσμου. Ενθουσιασμένος ο Λουκάς επιθεωρεί κάθε φορά ανοιγμένες μηχανές και μαθαίνει πως τη συγκόλληση δεν την κοιτάμε ποτέ με γυμνά μάτια, και τα παιδιά με μια καλημέρα κι ένα δήθεν αδιάφορο χαμόγελο μας αφήνουν να καθυστερούμε χαζεύοντας. Θα τους πάμε, λέμε, το παλιό αυτοκίνητο του παππού να το συνεφέρουν.

Έπειτα, μια μέρα που πήραμε άλλο δρόμο για το φούρνο στον Ορχομενό, πήρε το μάτι μου μια αυλή γεμάτη παλιά τρακτέρ και, μέσα στα αγριοχόρταρα, τρία-τέσσερα σκουριασμένα αυτοκίνητα βγαλμένα λες από ασπρόμαυρη αστυνομική ταινία. Το ψωμί ξεχάστηκε – κατεβήκαμε από το αυτοκίνητο να δούμε από κοντά. Άλλος ένας παππούς κι εγγονός είχαν ένα συνεργείο και, όταν δεν είχαν πελάτη, ανακαίνιζαν αυτοκίνητα αντίκες. Θαυμάσαμε ένα κουπέ του 60 που το είχαν σχεδόν ολοκληρώσει, μας έδειξαν όλο καμάρι φωτογραφίες από ένα άλλο που κατάφεραν να το πουλήσουν, και μας εξήγησαν τι αξία είχαν τα σαραβαλάκια που περίμεναν τη σειρά τους στην αυλή. Δύο χρόνια για να μελετηθεί πώς θα ήταν στα νιάτα του το κάθε αυτοκίνητο, να εντοπιστούν μέσω internet τα κατάλληλα ανταλλακτικά, να επικοινωνήσουν με λέσχες και συλλέκτες για βοήθεια, να παιδευτούν για να φτιάξουν βίδες κι εξαρτήματα που πια δεν κυκλοφορούν, να αναστήσουν το αυτοκίνητο στην παλιά του αίγλη… Περήφανοι σαν μικρά παιδιά καθώς ενθουσιαστήκαμε με τη δουλειά τους, ποιος απ’ όλους ήταν πιο ευτυχής με την απροσδόκητη επίσκεψη, αυτοί ή εμείς, δεν ξέρω.

Μόλις πριν από δυο-τρεις μέρες, από την τυχερή θέση του συνοδηγού που μπορεί να χαζεύει στη διαδρομή, αντίκρισα το τρίτο θαύμα. Σε μια στροφή, στην αυλή του σιδηροδρομικού σταθμού της Δαύλειας κάτω από τεράστια αιωνόβια δέντρα, ένας ψηλόλιγνος κύριος έπλενε με προσοχή ένα τρακτέρ αντίκα. Λες και ήταν βγαλμένο από τα βίντεο των φεστιβάλ παλιών τρακτέρ που παρακολουθώ με το γιο μου στο You Tube, χωρίς να ελπίζω πως θα δω ποτέ από κοντά ένα από αυτά τα πρώιμα θαύματα μηχανικής της αγροτικής επανάστασης. Διακόψαμε και πάλι τη βόλτα μας και πήγαμε να δούμε. Ο κύριος Γιάννης μας υποδέχτηκε λίγο ντροπαλά και μετρημένα -δεν ήξερε τι σόι άνθρωποι έκαναν απόβαση στην αυλή του με ένα τετράχρονο στην αγκαλιά- αλλά σύντομα άρχισε να μας λέει την ιστορία του τρακτέρ. Ένα McCormick 60 ετών, εμβληματικά κατακόκκινο, με όλα τα νίκελ του να αστράφτουν, που το αγόρασε και το ανέστησε χωρίς να είναι ούτε μηχανικός, ούτε αγρότης, απλά επειδή άκουσε πολλές ιστορίες για το συγκεκριμένο μοντέλο και του άσκησε μια έλξη ανεξήγητη και ανυπέρβλητη. Οκτώ ολόκληρα χρόνια αφιέρωσε τον ελεύθερο χρόνο του και τα χρήματα που δεν του περίσσευαν, αναζητώντας τη σωστή βίδα και το κατάλληλο ρουλεμάν, φτιάχνοντας μόνος του τα εξαρτήματα που δεν έβρισκε, με μια κρυφή υπόσχεση σε όσους των πείραζαν «θα έρθω μια μέρα κάτω από το παραθύρι σου να κορνάρω με το τρακτέρ, και τότε να σε δω τι θα πεις».

Τι να πεις; Το τρακτέρ τα λέει όλα… Όμορφο, καμαρωτό, τραγουδά η μηχανή του, έτοιμο για δουλειά. Δεν έβγαλα φωτογραφίες, δεν του ζήτησα να ανεβάσω το ζουζούνι στο κάθισμα του οδηγού, ντράπηκα μήπως τον προσβάλω τον άνθρωπο αν αντιμετώπιζα το τρακτέρ του σαν τουριστικό αξιοθέατο. Τον ευχαριστήσαμε, του είπαμε πόση χαρά μας έδωσε το τρακτέρ, του είπαμε πως είναι άξιο να πάει στις διεθνείς παρελάσεις (στην Ελλάδα δεν έχουμε). Συγκινήθηκε σιωπηλά ο άνθρωπος, μας είπε κι άλλες ιστορίες, υποσχεθήκαμε να ξαναπάμε για καφέ, και φύγαμε με την καρδιά μας να χαμογελά.

Κι ακόμη χαμογελά η καρδιά μου, που υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι. Που μέσα στην κρίση και μέσα στην ερήμωση της επαρχίας, εκείνοι χτίζουν τη ζωή τους γύρω από ένα δημιουργικό πάθος. Που μας διδάσκουν την αξία της επιμονής, που αντιστέκονται στην τσαπατσουλιά, που μας δίνουν πίστη ότι μπορούμε πάντα να μαθαίνουμε, που μας δείχνουν πως το πείσμα οδηγεί σε θαύματα όταν το διοχετεύουμε σωστά. Που μας μαθαίνουν πόση αγνή χαρά και περηφάνια μπορείς να αντλήσεις από το έργο των χεριών σου. Που σου δείχνουν πως τίποτα δεν είναι αναλώσιμο μέχρι να το πετάξεις – κι αν το αγαπήσεις ξαναγίνεται χρήσιμο. Κυρίως, ίσως το πιο μεγάλο μάθημα, πως όταν έχεις χέρια κι ένα μυαλό δραστήρια, η ζωή δεν θα σε απογοητεύσει ποτέ – γιατί εσύ έκανες στον εαυτό σου το χατήρι να τη ζήσεις, να τη γεμίσεις, να μην αφήσεις ένα λεπτό να φύγει αδιάφορα.

Σας ευχαριστώ, εσάς τα άξια παλικάρια της ευρύτερης περιοχής της Λιβαδειάς, παλικάρια κάθε ηλικίας, που με συντρέχετε να διδάσκω στο γιο μου τη ζωή των ικανών χεριών. Και που με κάνετε να βλέπω θαύματα τώρα, στην 4η δεκαετία της ζωής μου, εκεί που αρχίζεις πια να μην πιστεύεις στα θαύματα.
ΥΓ1. Ο κύριος Γιάννης, αν έβρισκε έναν αξιόλογο συλλέκτη, ένα μουσείο, ίσως να το έδινε το τρακτέρ, για οικονομικούς λόγους αλλά κυρίως για την ικανοποίηση πως το έργο του θα θαυμάζεται από πολλούς, κι όχι μόνο από τους ντόπιους ταξιδιώτες που πρωί και βράδυ κατεβαίνουν από το τρένο στο σταθμό της Δαύλειας. Και για όλα τα παλιά, άξια σαραβαλάκια που έκαναν την Κωπαΐδα γόνιμο κάμπο, εύχομαι να βρεθεί κάποιος να φτιάξει ένα μουσείο των τρακτέρ, να τα φροντίσει, να τα αναστήσει, να πηγαίνουμε να τα θαυμάζουμε.

ΥΓ2 Δείτε φωτογραφίες του τρακτέρ της Δαύλειας εδώ
http://arahova.wordpress.com/2010/09/14/%CE%BF-%CF%80%CF%81%CE%AF%CE%B3%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D-%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%B8%CE%BC/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s